Đình làng Phù Lưu Thượng

Ngôi đình quay hướng tây nam, phía trước là đê sông Đáy. Hạng mục đầu tiên trước khi vào di tích chính là Nghi môn được làm theo kiểu trụ biểu với hệ thống tường bao. Trụ biểu chính cao 4m, mặt cắt vương, trên đắp hoa dành. Bên canh trụ chính là cổng xây theo lối chồng diêm 2 tầng 8 mái. Phần cổ diêm có đề 4 chữ Hán nổi theo đề tài “đông bích đồ thư”.

Đại đình có lối kiến trúc chữ “nhất”, gồm 3 gian 2 chái. Dáng đình thấp, mái lợp ngói ri cổ với các góc đao cong. Trên bờ nóc đắp cổ ngỗng rỗng, giữa là dải hoa chanh bằng đất nung. Trên bờ dải có các con kìm, con sô bằng chất liệu sành nung màu tro sẫm.

Vào bên trong, các bộ vì còn khá nguyên vẹn và có niên hiệu thời Lê. Các bộ vì này được làm theo kiểu “chồng rường” trên 4 hàng chân cột gỗ lim, với hệ thống xà ngang xà dọc liên kết các bộ vì với nhau. Nghệ thuật điêu khắc chủ yếu tập trung tại các đầu dư chạm hình đầu rồng, trên thân phủ đầy các đao mác, đao chớp. Trên thân kẻ, bẩy đều đục chạm nổi rồng, phượng và các mảng hoa lá. Tại gian giữa bài trí 1 hương án lớn, sơn son thếp vàng, đây là một tác phẩm điêu khắc được tạo tác đầu thế kỷ XIX. Trên hương án bài trí nhiều đồ tế tự có giá trị, trong đó có bộ long ngai bài vị thờ Thành hoàng làng là Lý Bí (? - 548), người anh hùng dân tộc có công đánh đuổi giặc nhà Lương, giành lại quyền tự chủ dân tộc và lập ra nước Vạn Xuân vào thế kỷ VI. Cuốn thần phả hiện lưu giữ tại đình cho biết, tham gia cuộc khởi nghĩa này còn có hoàng tử Đê, người đã tuyển nhiều người ở Đặng Xá và Phù Lưu tòng quân giết giặc.

Ngoài các di vật như long ngai bài vị, hương án, bát hương, hoành phi, câu đối thì cuốn thần phả là một di vật quý, hiếm. Cuốn thần phả này làm bằng đồng, gồm 14 lá có chiều dài 19cm, rộng 14cm, hai lá ngoài bìa còn 12 lá ghi chép về lai lịch Thành hoàng với tổng số khoảng 1.500 chữ Hán. Đình Phù Lưu Thượng đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật năm 1995.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 01