Xây dựng Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi): Tạo mô hình phát triển, một phương thức quản trị Thủ đô tiêu biểu

Đây là phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong buổi thảo luận tại Tổ 1 - Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hà Nội, thuộc Kỳ họp thứ I, Quốc hội khóa XVI về Dự án Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi). Người đứng đầu Đảng, Nhà nước ta đồng thời nhấn mạnh thêm về việc thay đổi cách tiếp cận trong xây dựng pháp luật.

Cụ thể, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, để tạo không gian phát triển, cần chuyển từ tư duy “quản lý” (chỉ quy định cái gì cấm, cái gì không được làm) sang tư duy “kiến tạo” và “tiếp cận” (tạo điều kiện cho mọi người được làm, tạo không gian thể chế để Thủ đô chủ động thiết kế chính sách phù hợp với những điều kiện và yếu tố đặc thù ).

Tránh cụ thể hóa quá mức, không nên đưa những nội dung quá chi tiết, dễ thay đổi vào luật vì sẽ gây xơ cứng, nhanh chóng lạc hậu. Thay vào đó, hãy trao quyền cho Chính phủ và chính quyền địa phương thực hiện các nhiệm vụ linh hoạt.

Dự thảo Luật đã thể hiện nhiều sự đổi mới, tạo đà để Thủ đô Hà Nội phát triển mạnh mẽ

Dự án Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi) vừa được Chính phủ trình Quốc hội khóa XVI, kỳ họp thứ I. Dự thảo Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi) gồm 9 Chương, 36 Điều (giảm 18 điều so với Luật Thủ đô số 39/2024/QH15), quy định về vị trí, vai trò của Thủ đô; cơ chế, chính sách, thẩm quyền, trách nhiệm xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô.

Dự thảo Luật đã, đang được Quốc hội khóa XVI thảo luận và dự kiến xem thông qua ngay tại kỳ họp thứ I, với mục đích tạo tạo sự đột phá về thể chế, mở rộng dư địa phát triển cho Thủ đô Hà Nội trong thời kỳ mới.

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh (Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa) cho ý kiến về Dự thảo Luật Thủ đô, đánh giá đây không chỉ là sửa một đạo luật cho Hà Nội, mà Luật Thủ đô (sửa đổi) phải mang tầm của quốc gia. Luật Thủ đô không phải chỉ để “cho Hà Nội” mà để Hà Nội có đủ công cụ đặc biệt, đặc thù hơn để thực hiện trách nhiệm lớn hơn mà Đảng, Nhà nước và Quốc hội giao cho Hà Nội. Đại biểu Phan Thị Thùy Linh cho rằng, một trong những nội dung cốt lõi nhất của Dự thảo Luật lần này là tăng cường phân quyền, phân cấp và trao quyền chủ động nhiều hơn cho chính quyền Thủ đô.

Nữ ĐBQH tỉnh Thanh Hóa cơ bản tán thành với hướng đi này, nhất là việc cho phép Hà Nội được ban hành các quy định có nội dung khác với quy định của cơ quan nhà nước cấp trên, thậm chí trong những vấn đề thực tiễn mà pháp luật hiện hành chưa có quy định. Đây là điểm đột phá rất lớn, tạo cơ sở để Hà Nội chủ động hơn, sáng tạo hơn, bứt phá, làm nhanh hơn, tốt hơn; đồng thời có điều kiện thử nghiệm các mô hình quản trị mới, tiêu chuẩn mới, cách làm mới. Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ là trao quyền, mà phải phân quyền một cách thực chất.

Trong khi đó, đại biểu Thích Đức Thiện (Đoàn ĐBQH tỉnh Điện Biên) lại tập trung góp ý về chính sách thu hút, trọng dụng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong Dự thảo Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi).

Đại biểu Thích Đức Thiện đánh giá, Dự thảo Luật lần này đã thể hiện sự đổi mới rõ hơn khi chuyển từ những quy định mang tính định hướng sang thiết kế chính sách cụ thể hơn, từ tiền lương, tiền thưởng, nhà ở, điều kiện làm việc đến cơ chế đặc thù đối với chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý có trình độ cao. Từ đó, đại biểu Thích Đức Thiện nhấn mạnh đây là vấn đề rất quan trọng để Thủ đô Hà Nội phát huy vai trò trung tâm, tạo động lực phát triển mạnh hơn trong thời gian tới.

Thống nhất với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật Thủ đô 2024, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình) cho rằng, việc sửa đổi luật lần này sẽ tạo không gian pháp lý vượt trội, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, đồng thời phát huy vai trò dẫn dắt, lan tỏa của Thủ đô đối với cả nước. Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh đồng tình với chủ trương giao cho chính quyền Thành phố: HĐND và UBND Thành phố, thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật nhằm điều chỉnh các vấn đề thuộc phạm vi quản lý.

Tuy nhiên, để bảo đảm tính rõ ràng, minh bạch và thuận lợi trong tổ chức thực hiện, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh đề nghị Dự thảo Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi) cần phân định cụ thể hơn thẩm quyền giữa HĐND, UBND và Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội. Theo nữ đại biểu, việc xác định rõ thẩm quyền của từng chủ thể sẽ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và tránh chồng chéo trong thực tiễn triển khai./.