Tính trung thực và tinh thần nhân bản trong thơ Phùng Trung Tập, Trần Thùy

Nhà thơ Trần Thùy sinh năm 1951, tại Nam Định, nguyên là giảng viên Đại học Sư phạm Nghệ thuật 2. Cuối năm 2025, ông được kết nạp làm hội viên Hội Nhà văn Hà Nội. Ông đã xuất bản nhiều tập thơ và bút kí để lại những ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc như tập thơ “Kỷ niệm xanh”, “Sáng mãi một niềm tin”, ký sự và tiểu luận “Trên đất nước Triệu Voi”...

Còn nhà thơ Phùng Trung Tập sinh năm 1955 tại Hải Dương, hiện đang sống và làm việc ở Hà Nội. Ông tham gia quân ngũ từ tháng 10/1974 đến tháng 8/1978. Sau khi xuất ngũ, ông theo học tại Khoa Luật quốc tế, Học viện Quan hệ quốc tế Moskva và được cấp bằng Luật sư Quốc tế năm 1985. Nhà thơ Phùng Trung Tập từng công tác tại trường Đại học Luật Hà Nội. Dù bận rộn với công việc giảng dạy và nghiên cứu khoa học nhưng nhà thơ Phùng Trung Tập vẫn luôn giữ ngọn lửa đam mê văn chương. Ông đã xuất bản nhiều tập thơ và trường ca như: trường ca “Thần Nông chân đất”, trường ca “Ngôi sao đỏ trên đồi xanh”, tập thơ “Mắt bão con tim”, “Miền yêu thương”...

Tại buổi sinh hoạt chuyên đề, nhiều ý kiến trao đổi, tham luận đã tập trung làm rõ tính trung thực và nhân bản trong thơ của Trần Thùy và Phùng Trung Tập, qua đó làm nổi bật những giá trị thẩm mĩ, nhân văn sâu sắc mà hai nhà thơ gửi gắm qua từng tác phẩm.

Phát biểu tại buổi sinh hoạt chuyên đề, nhà thơ Bùi Việt Mỹ đã dành nhiều sự trân trọng khi nói về thế giới nghệ thuật trong thơ của Phùng Trung Tập và Trần Thùy. Theo nhà thơ Bùi Việt Mỹ, nét giao thoa làm nên giá trị thẩm mỹ chung cho hai giọng thơ này chính là vẻ đẹp tự nhiên, chân thành được cất lên từ sâu thẳm tâm hồn. Đó chính là chìa khóa tạo nên vẻ đẹp riêng của hai cây bút.

Nhà thơ Nguyễn Việt Chiến - Trưởng Ban sáng tác, Trưởng Ban Nhà văn trẻ Hội Nhà văn Hà Nội khẳng định tính trung thực và tính nhân bản là hai yếu tố cốt lõi, không thể tách rời trong thi ca chân chính. Thơ ca phải xuất phát từ cảm xúc thật của tâm hồn, dám nhìn thẳng vào hiện thực và được cất lên bằng trái tim nhân hậu, giàu lòng trắc ẩn để tôn vinh phẩm giá con người. Theo tiêu chí này, nhà thơ Nguyễn Việt Chiến đánh giá cao những gì mà nhà thơ Trần Thùy truyền tải vào thơ ca và đồng thời khẳng định 3 tập trường ca của Phùng Trung Tập chính là một dấu ấn đặc biệt, bởi “Phùng Trung Tập không chỉ viết trường ca để kể về một đời người hay một sự kiện mà viết để tri âm, đối thoại với quá khứ, nhắc con người ngày nay hòa bình không tự nhiên có, mà được trả bằng mồ hôi, máu xương của bao thế hệ”.

Nhà văn Hoàng Đức Nhuận nhận xét thơ Trần Thùy “như thể những nốt lắng sâu trong mạch nguồn cảm xúc thấm đẫm vẻ đẹp của sự khát vọng”. Với thơ Phùng Trung Tập, ông nhận thấy sự hòa quyện giữa chất trữ tình cùng chất đời thường đã được tác giả chuyển tải trong từng vần thơ, ý thơ. Theo ông, bản chất sự lãng mạn trong thơ Phùng Trung Tập không phải là sự thoát ly thực tại, mà đó là kết quả của sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tư duy lý tính với cảm xúc, giữa thế giới thực và hư, tạo nên một sự hấp dẫn riêng đối với người đọc.

PGS.TS. Vũ Nho bày tỏ sự ấn tượng với bài thơ “Tự sự” trong tập thơ “Kỷ niệm xanh” của nhà thơ Trần Thùy. Ông cũng đánh giá cao phần “Thơ dịch và ca khúc” của tập sách và cho rằng đây là “phần được viết khiêm tốn nhưng khá chỉn chu”.

Cùng với ý kiến tâm huyết của các nhà văn, nhà thơ, nhà LLPB văn học như: Bùi Việt Thắng, Lê Tự, Lê Mậu Lâm, Trần Thị Trâm, Bùi Văn Kha, Nguyễn Thị Thiện… buổi sinh hoạt chuyên đề đã góp phần làm rõ tư duy thẩm mỹ và bản sắc nghệ thuật trong thơ Phùng Trung Tập và Trần Thùy.

Phát biểu tại buổi sinh hoạt chuyên đề, nhà thơ Phùng Trung Tập bày tỏ sự xúc động và trân trọng trước những ý kiến bàn luận, trao đổi về thơ của mình và nhà thơ Trần Thùy; đồng thời mong muốn những nhà thơ, nhà văn tiếp tục có những trang viết hay, có giá trị tư tưởng, nghệ thuật, góp phần làm phong phú đời sống văn học nghệ thuật nước nhà.

Trong lời kết khép lại buổi sinh hoạt chuyên đề, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội Bùi Việt Mỹ cho biết thời gian tới, Hội Nhà văn Hà Nội sẽ tiếp tục duy trì chuỗi sinh hoạt chuyên đề nhằm phát hiện và giới thiệu các cây bút mới. Đây được xem là giải pháp thiết thực để khơi dậy sức sáng tạo, góp phần làm phong phú thêm đời sống thi ca đương đại./.