Mỹ thuật ứng dụng và di sản: Từ giá trị truyền thống đến thiết kế đương đại

Ngày 29/10, Trường Đại học Nghệ thuật - Đại học Huế phối hợp với Trường Đại học Udon Thani Rajabhat (Thái Lan) tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Mỹ thuật ứng dụng và di sản: Từ giá trị truyền thống đến thiết kế đương đại”. Đến dự có ông Trần Hữu Thùy Giang - Phó Chủ tịch UBND TP Huế, GS.TS. Trương Quốc Bình - Nguyên Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia cùng đại diện các cơ quan, đơn vị, cơ sở đào tạo, các nhà khoa học, chuyên gia và đại biểu quốc tế.

Hội thảo có sự tham dự gần 300 học giả, nhà quản lý, chuyên gia và nhà thiết kế uy tín trong và ngoài nước cùng thảo luận về các vấn đề gồm “Nhận diện & Khai thác di sản” - Di sản chứa đựng kho tàng phong phú về hoa văn, chất liệu, đường nét và kỹ thuật tạo hình. Việc ứng dụng các yếu tố này vào thiết kế đương đại sẽ mở ra hướng đi mới cho sản phẩm, dịch vụ và không gian sống mang đậm dấu ấn văn hóa.

“Tôn trọng tính nguyên bản” - Các chuyên gia nhấn mạnh, sáng tạo trên nền tảng di sản cần dựa trên sự am hiểu sâu sắc về bối cảnh lịch sử và tôn trọng giá trị gốc của di sản. “Định hướng chiến lược (tầm nhìn 2027)” - Lãnh đạo TP Huế đã chỉ ra và định hướng đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa, kỳ vọng đội ngũ giảng viên và sinh viên Trường Đại học Nghệ thuật – Đại học Huế sẽ đóng vai trò tiên phong tham gia vào các chương trình, hoạt động của địa phương.

“Cộng hưởng công nghệ số” - Kết hợp giữa nghiên cứu, đào tạo, thực hành sáng tạo và công nghệ để tạo động lực bứt phá cho du lịch và công nghiệp văn hóa di sản. Trong đó, kỷ yếu hội thảo tập hợp 117 bài viết của 143 lượt tác giả, thể hiện sự đa dạng về chủ đề, phương pháp tiếp cận và phạm vi nghiên cứu, góp phần nhận diện những giá trị nổi bật của di sản, vừa hướng đến khả năng vận dụng nguồn lực văn hóa truyền thống vào hoạt động thiết kế và sáng tạo, đưa di sản đến gần hơn với đời sống đương đại, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Theo đó, các đại biểu tập trung làm rõ mối quan hệ giữa bảo tồn, phát huy di sản văn hóa với hoạt động sáng tạo nghệ thuật và thiết kế trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế. Các tham luận đề cập đến những giá trị lịch sử, nghệ thuật, văn hóa của di sản và khả năng vận dụng các yếu tố truyền thống như kiến trúc, điêu khắc, hội họa, hoa văn, nghề thủ công, trang phục và nghệ thuật dân gian vào thiết kế sản phẩm, thời trang, nội thất, quà tặng văn hóa và các sản phẩm phục vụ du lịch.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ số trong nghiên cứu, lưu trữ, số hóa tư liệu và quảng bá di sản cũng được đặt ra, mở ra những phương thức tiếp cận mới trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành sáng tạo. Quá trình khai thác các giá trị di sản cần gắn với nghiên cứu khoa học, bảo đảm tính chính xác của tư liệu, tôn trọng bối cảnh lịch sử, bản sắc văn hóa và vai trò của cộng đồng trong gìn giữ, trao truyền di sản.

Phát biểu tại hội thảo, ông Trần Hữu Thùy Giang - Phó Chủ tịch UBND TP Huế nhấn mạnh, Huế là vùng đất có bề dày lịch sử, văn hóa, nơi hội tụ và lưu giữ kho tàng di sản phong phú, tiêu biểu cho văn hóa Việt Nam, những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ không chỉ là tài sản quý báu cần bảo tồn mà còn là nguồn tư liệu, cảm hứng sáng tạo dồi dào cho các nghệ sĩ và nhà thiết kế. Phó Chủ tịch UBND TP Huế đánh giá cao ý nghĩa của hội thảo, đồng thời cho rằng việc kết nối di sản với mỹ thuật ứng dụng và thiết kế đương đại sẽ mở ra nhiều cơ hội đưa các giá trị văn hóa Huế vào sản phẩm, dịch vụ và không gian sống, góp phần phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa, tạo sinh kế cho cộng đồng và nuôi dưỡng tình yêu di sản trong thế hệ trẻ.

Phó Chủ tịch UBND TP Huế mong muốn các nhà khoa học, chuyên gia tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất những giải pháp thiết thực nhằm chuyển hóa giá trị di sản thành các tác phẩm nghệ thuật và sản phẩm thiết kế có dấu ấn, chất lượng, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội, trong đó cần tăng cường sự phối hợp giữa cơ sở đào tạo, nhà thiết kế, nghệ nhân, doanh nghiệp và cộng đồng, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu sáng tạo với việc tôn trọng, gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống. TP Huế mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hợp tác của các nhà khoa học, chuyên gia và đối tác trong nước, quốc tế để những kết quả nghiên cứu, trao đổi được cụ thể hóa thành các hoạt động nghiên cứu, đào tạo và sáng tạo, góp phần phát huy hiệu quả nguồn lực di sản trong đời sống đương đại.

Hội thảo khoa học quốc tế “Mỹ thuật ứng dụng và Di sản: Từ giá trị truyền thống đến thiết kế đương đại” là dịp tăng cường trao đổi học thuật, thúc đẩy hợp tác giữa các cơ sở đào tạo, nhà nghiên cứu, nghệ sĩ, nhà thiết kế, doanh nghiệp và cộng đồng. Qua đó tìm kiếm những hướng tiếp cận phù hợp trong bảo tồn, phát huy giá trị di sản gắn với yêu cầu phát triển bền vững.