Tình thơ khát khao nhiều đồng vọng

Vũ Nho| 12/07/2020 09:23

Nhà giáo, nhà thơ Lê Văn Lộc rất bền bỉ và chung thủy với thơ. Kể từ khi in tập đầu tiên (viết chung) năm 1997, đến thời điểm này, tác giả đã công bố 14 tập thơ và trường ca. Tập Đồng vọng ban mai xanh là tập thơ thứ 15. Lí do cho sự bền bỉ thì có thể có nhiều, nhưng có lẽ khát vọng được sẻ chia, được giãi bày, được tìm thấy sự “đồng vọng” chính là động lực mạnh nhất thôi thúc người viết.

Tình thơ khát khao nhiều đồng vọng

Sau những năm tháng tuổi trẻ giàu khao khát, giàu hoài bão và mộng mơ đã kết tụ lại trong các tập thơ trước, tập thơ này, tác giả “Có thêm sâu lắng mùa màng/ Có thêm ầm ào ghềnh thác/ Có thêm những điều trăn trở” (Hành trang xanh). Và do đó muốn được tâm sự, muốn được sẻ chia, trước hết là với chính mình, với người thân, bạn bè gần gũi và với bạn đọc gần xa.

Tập thơ được chia làm ba phần với những câu thơ như lời đề tựa. Phần thứ nhất có thể coi là những cảm xúc, những chiêm nghiệm về cuộc sống, về lẽ đời. Phần thứ hai dành cho quê hương và phần thứ ba là về gia đình, tế bào quan trọng của xã hội. Tất nhiên, sự phân chia này cũng chỉ là mang tính quy ước, tương đối.

Dễ nhận thấy người viết thường có tâm trạng hoài vọng những gì của quá khứ, của những phút giây hiện tại và cả của những dự cảm lấp ló tương lai. Chắt chiu, gom góp dù ít ỏi thôi, nhưng luôn luôn là cần thiết. “Một chút se se/ Một chút hanh xưa/ Một chút mơ bay/ Chút chờ xa lơ/ Chút còn nhơ nhớ” (Thu đưa ta về). Từng trải hơn, do đó mà cũng chiêm nghiệm và hiểu biết hơn. Những cái biết chỉ để cho chắc chắn hơn, trầm tĩnh hơn khi nhìn đời, nhìn người: “Biết rơm rớm đã bắc cầu xuân xa/ Biết chênh chếch bóng làm quà ngồng dưa/ Biết thăm thẳm vực, thác mưa ngóng đò/ Biết chênh chao võng ru chờ tháng năm/ Biết tròn vành vạnh qua rằm khuyết đơn” (Cứ ngỡ chưa qua). Hiểu biết thêm, chiêm nghiệm thêm, nên thêm bâng khuâng, thêm băn khoăn, nghi vấn thường thấy ở người cao tuổi:

Bồi hồi riêng của ban mai
Vầng dương lối hẹn thêm ai cuối ngày?
Vui buồn thêm rộng vòng tay
Liệu còn thao thức canh chày đợi nhau?
(Cảm thức)

“Tri thiên mệnh” (Biết mệnh trời) rồi, lắm khi như là “lão giả an chi” (Người già yên thôi), chỉ mong một chữ an, một chữ nhàn:

Trăng thanh
Ánh vàng thau sóng bạc
Thơ thẩn
Lạc trong mình
Bờ bãi
Chơi vơi…
(Thanh tĩnh)

Là người nhạy cảm, nên người viết dễ tổn thương, dễ suy tư dù chỉ là một chút đổi thay nho nhỏ:

Hàng cau ai ngả đi rồi
Bỗng dưng rỗng cả khoảng trời bình yên
(Giọt xưa)

Hàng cau là bóng dáng của làng quê, cùng với bóng tre, cây đa, mái đình. Và  không thể  thiếu  là vị cơm quê “Rưng rưng bát cơm quê thơm nghĩa cả hồn làng” (Từ làng).

Không ít bài thơ trong tập thơ là những day dứt, trăn trở trước thực tế cuộc sống luôn tìm được sự đồng tình, đồng vọng nơi bạn đọc.

Một phần quan trọng của tập thơ, tác giả dành cho quê hương, nơi sinh thành ở Yên Bái và cội nguồn ở Hà Nam. Con người nhà giáo, nhà thơ ấy mang nặng nghĩa tình vóc làng dáng quê. Sắc hương quê là một điều cao quý, thiêng liêng mà thiên đường dễ gì đã có?

Một “rặng tre làng thấp thoáng mảnh trăng”, một kỉ niệm ruộng đồng: “Ngực áo cồn cào vết bùn non/ Bùn thấu phận bùn/ Hương sen bồn chồn cánh đồng khao khát/ Ngấu chút bùn hoai chậm chiều nắng nhạt/ Tấm áo nhuộm bùn bát ngát đồng xanh” (Khúc giao mùa). Làng quê là nơi chốn đi về, là đối tượng để thi sĩ ngợi ca:

Người quê đã thắm nụ cười
Mồ hôi đã thấm bao đời đất quê
(Võng quê)

Những trai quê khỏe mạnh, hiền lành, hồn nhiên:
Năm tháng lo toan ân nghĩa từ làng
Thêm những chàng trai xếp hàng ra lính
Thêm những cuộc đời gian lao kháng chiến
Cốt giữ xóm làng năm tháng bình yên
(Sinh ra từ làng)

Những gái quê mộc mạc, chất phác với vẻ đẹp khỏe mạnh, đầy sức sống:
Người con gái tóc dài nhuộm thắm ban mai
Đánh thức cánh đồng ngô khoai trở giấc
Những vạt nắng đậu mềm cài lên mái tóc
Người đó ánh lên một nét diệu huyền
(Gái đồng quê)

Sinh ra từ làng là một bài thơ dài ca ngợi làng, đơn vị hành chính cũng là đơn vị tình cảm của những người sinh ra và trưởng thành ở nông thôn. 

Văn Yên mảnh đất nghĩa tình không chỉ được nhắc đến một lần trong “Thời khắc Văn Yên”, “Những cánh chim xanh”. Văn Yên là “Mảnh đất sản sinh nghĩa tình, huyền tích”, là nơi “Khấp khởi chiêm bao ngày về” để cảm nhận, để  thấm sâu và mang đi những đặc sắc văn hóa, để hòa nhập:

Mang theo điệu Khắp sơn khê
Mang theo ánh lửa đêm xòe vùng cao
Hòa vào chuông nhịp bản Dao
Sênh tiền Vũ nhạc chênh chao khèn bè

Văn Yên, cùng với “Yên Bái sông”, hồ Thác Bà, các địa danh khác của Yên Bái, làm thành niềm mến yêu, tự hào để thốt lên “Yên Bái ta”, “Yên Bái mình” thiết tha, kiêu hãnh. Mảnh đất Yên Bái đã nên tình nên nghĩa, nên nơi hò hẹn, nên chốn đi về của người viết. Ở nơi đó không thể thiếu những người bạn từ thuở thiếu thời, thuở tráng niên đã góp mồ hôi, công sức xây dựng và khi tuổi cao: 

Ung dung lên bậc ông bà
Vui buồn tụ tập khề khà sớm khuya
(Bạn già)

Tác giả dành phần cuối của tập với nhan đề Tổ ấm tìm về để bày tỏ tình cảm gia đình với cha mẹ, anh chị em và những người thân thiết. Có 13 bài thơ dành cho chủ đề này. Tất cả đều thể hiện sự kính trọng các bậc sinh thành, sự gắn bó với những người thân, những người đã nâng đỡ vật chất và tinh thần cho người viết. Và người đọc được chứng kiến tình cảm sâu nặng, mộc mạc của một người con dành cho người cha liệt sĩ, thân sinh ra người bạn đời của tác giả trong ngày giỗ của người:

Bảy mươi tuổi đời bao vất vả lo toan
Chỉ mong xứng với vẹn toàn: con Liệt sĩ
Chỉ mong đẹp mộ phần nơi cha yên nghỉ
Thơm bát cơm quê, nhẹ bước cha về
(Ngày giỗ cha)

Chín đợi hay mười trông
Cứ âm thầm bõ công khó nhọc
Cứ đinh ninh đất không phụ công cấy cày chăm  sóc
(Đồng vọng xanh ban mai)

Đó cũng có thể coi là niềm tâm sự của riêng người thơ Lê Văn Lộc trên cánh đồng chữ nghĩa thơ ca. Anh đã âm thầm lặng lẽ gieo trồng và đã thu hoạch 14 mùa thơ. Đây là mùa thu hoạch thứ mười lăm. Như niềm mong ước “chín đợi mười trông” của anh, kết quả của mùa gieo trồng này chính là tập thơ Đồng vọng ban mai xanh. Hi vọng Đồng vọng ban mai xanh sẽ nhận được nhiều đồng tình, đồng vọng từ bạn đọc.
(0) Bình luận
  • Nhà phố
    Mắt nhắm mắt mở, Thao còn nằm trên giường đã nghe tiếng cãi vã nhau oang oang. Rõ ràng Thao đóng cửa kính mà âm thanh chát chúa từ dãy nhà phía sau vẫn giội vào rát cả tai. Cái xóm phố toàn nhà bốn tầng, ô tô hạng sang vây kín khoảng đất trống, ấy thế lời tuôn ra chả kém cạnh mấy kẻ côn đồ khi xô xát. Tiếng đồ đạc vung ra sân loảng xoảng.
  • Tiếng hát trong vỏ ốc
    Đêm. Run rủi thế nào hai người phụ nữ ấy lại gặp nhau ngay trên bãi cát. Biển về khuya vắng lặng. Những cặp tình nhân thậm chí cũng đã rời đi vì gió trời bắt đầu trở lạnh. Cô đang giẫm lên dấu chân xiêu vẹo của người phụ nữ đi trước mình. Người đàn bà ấy chậm rãi từng bước, dáng đi có phần nghiêng ngả như một kẻ say.
  • Quà trung thu của ba
    Khoa đang rất vui vì lần đầu tiên được cùng ba tự tay làm đồ chơi Trung thu. Những năm trước, cậu cũng có đèn lồng, đầu lân nhưng đều là quà mẹ mua sẵn vì ba phải đi công tác. Năm nay, ba được nghỉ phép, liền rủ Khoa cùng làm đầu lân bằng tre và giấy báo cũ.
  • Đôi mắt xuyên bão
    Buổi sáng đầu thu, gió vương chút lạnh và lá trên hàng sấu trước cửa văn phòng Hương bắt đầu úa vàng. Hương pha một ấm trà sen. Thói quen ấy cô đã giữ suốt bao năm cho dù cô chẳng nghiện.
  • Chuyện người đàn bà
    Chín năm về trước, vào khoảng chiều tối, anh phó công tố viên Py-ốt-tơ-rơ Xia-rơ-dếch và tôi ngồi xe ngựa băng qua đồng cỏ đang mùa phơi để đưa mấy lá thư từ trạm về.
  • Sau bão
    Tiếng ấm đun sôi ùng ục. Chị toan mở nắp, chợt nghe có tiếng bước chân. Lại thế. Bà Thịnh giật lấy quả trứng khỏi tay chị. Bà miết ngón trỏ lên vỏ trứng nhẵn bóng như muốn truyền vào đó một thứ nôn nóng khó tả, rồi đập vỡ bằng cái bực dọc đang hừng hực dâng lên. Chẳng ai được ăn quá hai quả trong tuần. “Mì còn dư, lại muốn trương ra rồi húp?” - bà liếc sắc lẹm, ánh nhìn như lưỡi móc câu thọc thẳng vào miệng cá.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • [Podcast] Truyện ngắn: Mưa xuân
    Tôi mười bảy tuổi, ở “rừng” về vội vã hít lấy, hít để cái không khí của phố xá như người ta hay gọi là “giải ngố”. Sáng mồng một, trước khi xuất hành đầu năm, mợ tôi nhìn tôi một lượt rồi bảo: “Mày chỉ cần bớt thật đi. Thật quá thành vô tâm đấy Thanh ạ!”...
  • Những cuốn sách Tết đặc sắc dành cho thiếu nhi
    Chào đón Xuân Bính Ngọ 2026, NXB Kim Đồng giới thiệu tới bạn đọc nhỏ tuổi nhiều ấn phẩm sách Tết đặc sắc, phong phú về thể loại như tuyển tập thơ văn, tranh truyện, sách tương tác… Các cuốn sách không chỉ mang không khí vui tươi của ngày Tết mà còn giúp thiếu nhi hiểu thêm về phong tục đón xuân trên khắp mọi miền đất nước, từ đó nuôi dưỡng tình yêu với Tết cổ truyền của dân tộc.
  • Trí thức, văn nghệ sỹ luôn tâm huyết, đồng hành với sự phát triển của Thủ đô Hà Nội
    Nhân dịp Tết Bính Ngọ 2026, sáng 5/2, Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố Hà Nội tổ chức gặp mặt lãnh đạo các cơ quan báo chí Trung ương và Hà Nội; đại biểu văn nghệ sĩ, trí thức, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng các trường đại học, cao đẳng, Viện trưởng viện nghiên cứu của Trung ương trên địa bàn Thành phố.
  • 33 điểm bắn pháo hoa đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 tại Thủ đô Hà Nội
    Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Xuân Lưu đã ký ban hành Kế hoạch số 49/KH-UBND ngày 03/02/2026 về tổ chức bắn pháo hoa Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 tại Thủ đô Hà Nội.
  • Cục Điện ảnh lên tiếng về phim Trung Quốc có hình ảnh "đường đứt đoạn"
    Ông Đặng Trần Cường, Cục trưởng Cục Điện ảnh cho biết, phim Trung Quốc "Cây sinh mệnh" do Dương Tử đóng chính hiện chưa được cấp phép phổ biến tại Việt Nam. Những hình ảnh đang được chia sẻ rộng rãi xuất phát từ các nguồn trên mạng, không phải từ các nền tảng phát hành chính thống trong nước.
Đừng bỏ lỡ
  • Khám phá Tết xưa tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam
    Sáng 6/2/2026, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam tổ chức chương trình trải nghiệm văn hóa “Khám phá Tết xưa” thu hút sự tham gia của đông đảo công chúng, đặc biệt là học sinh, sinh viên và các gia đình tại Hà Nội.
  • Chợ hoa Tết Hàng Lược - Nét đẹp của phiên chợ lâu đời nhất Hà Nội
    Đã trở thành thông lệ, từ ngày 15 đến 30 tháng Chạp âm lịch hằng năm, chợ hoa Hàng Lược (Chợ hoa truyền thống của người Hà Nội) lại họp ngay giữa lòng phố cổ. Người dân từ khắp các vùng trồng hoa mang đào, quất và nhiều chủng loại hoa Tết về, tạo nên một không gian náo nhiệt mang đậm không khí Tết của Hà Thành.
  • “Ngựa và Long Mã trong văn hóa cung đình triều Nguyễn”
    Chào đón Xuân Bính Ngọ 2026, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức triển lãm “Ngựa và Long Mã trong văn hóa cung đình thời Nguyễn” tại không gian Viện Cơ Mật.
  • Đón Tết Bính Ngọ 2026 cùng 11 phim Pháp chiếu miễn phí trên DANET
    Tiếp nối thành công của các mùa CINE-TẾT trước, nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, BHD phối hợp với Viện Pháp tại Việt Nam tổ chức chương trình CINE-TẾT 2026, giới thiệu tới khán giả Việt Nam 11 bộ phim Pháp có phụ đề tiếng Việt, phát sóng trực tuyến miễn phí và không giới hạn trên nền tảng DANET trong thời gian từ ngày 12/2 đến 12/3/2026. Đây là hoạt động thường niên nhằm đưa điện ảnh Pháp đến gần hơn với công chúng Việt Nam thông qua hình thức xem phim trực tuyến.
  • Nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung ra mắt chùm ca khúc về quê hương, đất nước
    Chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ 2026, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung giới thiệu chùm 6 ca khúc tâm huyết viết về quê hương, đất nước. Các tác phẩm được đặt trong một chỉnh thể nghệ thuật có cấu trúc tư tưởng xuyên suốt, khắc họa hình ảnh đất nước từ chiều sâu văn hóa nội sinh đến khát vọng vươn mình trong kỷ nguyên phát triển mới.
  • Tạp chí Người Hà Nội gặp mặt, tri ân các văn nghệ sĩ, cộng tác viên tiêu biểu nhân dịp năm mới
    Nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, ngày 4/2, Tạp chí Người Hà Nội tổ chức gặp mặt tri ân các thế hệ cán bộ hưu trí, văn nghệ sĩ, cộng tác viên cùng những đơn vị đã luôn quan tâm, ủng hộ và đồng hành cùng Tạp chí Người Hà Nội trong thời gian qua.
  • Phim Tết “Báu vật trời cho” - Kết nối trò chơi dân gian Việt
    Loạt poster “Báu vật trời cho” được thiết kế theo tinh thần “dân gian”, lấy cảm hứng trực tiếp từ những trò chơi tuổi thơ, biến chất liệu quen thuộc thành ẩn dụ cho các xung đột gia đình, tình yêu và lựa chọn của nhân vật. Phim dự kiến chính thức ra rạp vào mùng 1 Tết 2026.
  • Không gian Tết Việt 2026 chuẩn bị diễn ra tại Công viên Thống Nhất
    Không gian Tết Việt 2026 với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, trải nghiệm Tết truyền thống và quảng bá sản phẩm thương mại tiêu biểu lan tỏa giá trị Tết Việt được tổ chức tại Công viên Thống Nhất (Hà Nội) từ ngày 6 đến 13/2.
  • [Podcast] Tản văn: Xuân như ngọc
    Giời đất sang xuân mang về có nửa thiết tha, còn một nửa lòng người gửi trao vào đó. Một năm có tận 4 mùa, nhưng trời đất chỉ chọn mùa xuân để giao hòa - mắt thường nhìn vẫn thấy. Vạn vật sinh sôi, sinh khí dồi dào, người bước vào xuân chộn rộn bao điều.
  • Chợ hoa Xuân Phố Cổ tại tuyến phố bích họa Phùng Hưng
    Chợ hoa Xuân Phố cổ 2026 mang đến không gian mua sắm, vui chơi và trải nghiệm văn hóa truyền thống cho Nhân dân và du khách trong dịp Tết cổ truyền. Lễ khai mạc lúc 19h30 ngày 6/2/2026 tại khu vực ngã năm Hàng Lược – Hàng Cót – Phùng Hưng.
Tình thơ khát khao nhiều đồng vọng
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO