Thí điểm thành lập Quỹ văn hóa, nghệ thuật từ trung ương đến địa phương
Quốc hội Việt Nam vừa chính thức thông qua Nghị quyết số 28/2026/QH16 ngày 24/4/2026, tạo ra một bước ngoặt lịch sử cho sự phát triển của văn hóa và công nghiệp sáng tạo quốc gia.

Với hiệu lực thi hành từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, văn kiện này không chỉ là những dòng quy định thuần túy mà còn là động cơ thúc đẩy một hệ sinh thái văn hóa vận hành theo tư duy kinh tế thị trường đầy táo bạo. Điểm nhấn ấn tượng nhất chính là sự ra đời của mô hình Quỹ văn hóa, nghệ thuật hoạt động theo cơ chế hợp tác công tư, nơi Nhà nước chấp nhận đóng vai trò như một nhà đầu tư mạo hiểm để ươm mầm cho những ý tưởng sáng tạo đột phá.
Cơ chế vận hành của các Quỹ này mang tính tiên phong khi chấp nhận rủi ro trong đầu tư thay vì chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ kinh phí thông thường. Những nguồn vốn này sẽ được cấp một lần từ ngân sách trung ương hoặc địa phương, sau đó mở rộng cửa đón nhận các nguồn tài trợ hợp pháp khác để tối ưu hóa nguồn lực.
Đối tượng được quỹ nhắm tới là những doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực nghệ thuật, những dự án có tiềm năng thương mại cao nhưng chưa nhận được sự ưu ái từ ngân sách truyền thống.
Sự minh bạch và hiệu quả sẽ là kim chỉ nam để bảo toàn vốn, đồng thời Thủ tướng Chính phủ và Chủ tịch UBND các tỉnh sẽ là những người trực tiếp ra quyết định thành lập, đảm bảo quỹ vận hành đúng mục tiêu phát triển văn hóa trong thời gian thí điểm kéo dài tới hết năm 2035.
Nghị quyết khẳng định cam kết mạnh mẽ của Nhà nước khi cam kết chi tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước cho văn hóa mỗi năm và không ngừng tăng dần theo thực tế phát triển. Đáng chú ý, ngày 24 tháng 11 hằng năm đã chính thức được chọn là Ngày Văn hóa Việt Nam, một ngày lễ toàn dân mà người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương để tôn vinh bản sắc dân tộc. Đây không chỉ là sự công nhận về mặt tinh thần mà còn là lời nhắc nhở về giá trị cốt lõi của nền văn hóa trong dòng chảy hội nhập.
Các chính sách hỗ trợ hạ tầng cho công nghiệp văn hóa cũng được thiết kế rất thực tế thông qua việc thành lập các cụm, khu công nghiệp sáng tạo chuyên biệt. Nhà nước không chỉ ưu đãi thuế cho các doanh nghiệp hoạt động văn hóa mà còn mở rộng tầm nhìn toàn cầu bằng chính sách hoàn thuế cho các tổ chức, cá nhân nước ngoài khi đến Việt Nam quay phim.
Điều này kỳ vọng sẽ biến Việt Nam thành một phim trường lớn, nơi hình ảnh đất nước và con người được quảng bá một cách tự nhiên ra thế giới. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hiện đã được giao trọng trách làm đầu mối để đôn đốc và đưa những quyết sách này vào cuộc sống.
Những cơ chế này hứa hẹn sẽ giải phóng sức mạnh tiềm tàng của các tài năng trẻ và tạo tiền đề để văn hóa Việt Nam không chỉ đậm đà bản sắc mà còn mang lại giá trị kinh tế thực chất./.