Khách hàng tham khảo xe ô tô tại một cửa hàng trên đường Lê Văn Lương. Ảnh: Công Hùng

Đảm bảo công bằng với ô tô con

Dự thảo lần này cũng quy định, ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống nộp lệ phí trước bạ lần đầu với mức thu là 10%. Trường hợp cần áp dụng mức thu cao hơn cho phù hợp với điều kiện thực tế tại từng địa phương, HĐND tỉnh, TP quyết định điều chỉnh tăng nhưng tối đa không quá 50% mức quy định chung này. Ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống, ô tô pick-up chở hàng và ô tô tải VAN có khối lượng chuyên chở cho phép dưới 1.500kg và có từ 5 chỗ ngồi trở xuống nộp lệ phí trước bạ lần thứ 2 trở đi với mức thu là 2% và áp dụng thống nhất trên toàn quốc.

Hiện tại, Nghị định 140 quy định, mức thu lần đầu đối với xe bán tải trong khung 10 - 15% nếu giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường do cơ quan đăng kiểm cấp ghi là ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống. Mức thu lần đầu đối với xe bán tải là 2% nếu giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật ghi không phải là ô tô con. Bộ Tài chính cho rằng, xe bán tải chở hàng và ô tô tải VAN có khối lượng chuyên chở nhỏ hơn 1.500kg và có từ 5 chỗ ngồi trở xuống vừa chở người, vừa chở hàng, được áp dụng các hệ thống báo hiệu đường bộ như đối với ô tô con (xe chở người từ 9 chỗ trở xuống). Vì vậy, cần thiết điều chỉnh mức thu lệ phí lần đầu đối với loại xe này để đảm bảo công bằng với ô tô con... Điều này cũng giúp tăng thu ngân sách, điều tiết giao thông.

Giá tăng, thị trường xe bán tải thu hẹp 

Theo tính toán của Bộ Tài chính, giai đoạn 2012 - 2017, số lượng xe bán tải, gồm cả xe chở hàng và xe chở người (nhập khẩu và sản xuất, lắp ráp trong nước) tăng theo từng năm. Đặc biệt, tốc độ tăng trưởng nhập khẩu nhanh (xe bán tải nhập khẩu năm 2017 là 28.482 chiếc, tăng 8,7 lần). Các dòng xe này thường được sử dụng kết hợp vừa chở người vừa chở hàng; các loại ô tô tải khác chủ yếu sử dụng để chở hàng. Như vậy, việc tăng phí trước bạ chắc chắn sẽ khiến dòng xe bán tải tăng giá, người dùng giảm cơ hội sở hữu và tiêu thụ của DN cũng sẽ giảm.

Theo tính toán, với một chiếc ô tô bán tải trị giá 600 triệu đồng, theo quy định hiện nay người mua phải nộp lệ phí trước bạ 2% (12 triệu đồng). Nhưng nếu áp dụng theo đề xuất, mức lệ phí trước bạ mới, người mua phải trả mức cao nhất đến 54 triệu đồng, gấp 4,5 lần so với hiện nay. 

Thông tin trên truyền thông, Giám đốc Công ty Ô tô Trường Thành dự báo, theo đề xuất tăng thuế tiêu thụ đặc biệt với dòng xe bán tải tại Dự thảo Luật trước đây, giá ô tô bán tải sẽ tăng mạnh cả trăm triệu đồng đến hơn 200 triệu đồng/chiếc. Cùng với đó, nếu lệ phí trước bạ cũng tăng thì người tiêu dùng sẽ suy nghĩ lại khi bỏ thêm tiền mua loại xe này. “Nếu đề xuất này được thông qua, có khả năng chỉ những người mua xe để kinh doanh mới dám mua ô tô bán tải. Thị trường của loại xe này sẽ bị thu hẹp mạnh” - vị này nói.

Tại Việt Nam, năm 2016, doanh số phân khúc xe bán tải đạt mức 23.099 xe. Đến năm 2017, các hãng xe tại Việt Nam bán ra 24.373 xe. Tuy nhiên, từ vị trí thứ hai được nhiều người yêu thích và săn lùng vào các năm 2016, 2017, đến nay, lượng xe bán tải đã giảm 50% so với cùng kỳ năm trước (hơn 7.000 chiếc). 7 tháng đầu năm 2018, lượng xe pickup bán ra bị đẩy xuống vị trí thứ 6, đứng cuối bảng các dòng xe dưới 9 chỗ, thua xa tổng lượng bán ra của các dòng xe sedan, crossover, xe đa dụng SUV, MPV và hatchback.