Để những giá trị di tích được gìn giữ và lan tỏa

Từ gìn giữ dấu tích đến phát huy giá trị di sản

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà vừa ký ban hành Quyết định số 120/2026/QĐ-UBND ngày 21/8/2026 về việc quy định quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Quy định ban hành kèm theo Quyết định bao quát nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến quá trình quản lý và bảo vệ di tích, từ kiểm kê, xếp hạng, hủy bỏ xếp hạng, bổ sung, chỉnh sửa hồ sơ khoa học, điều chỉnh khu vực bảo vệ di tích đến quản lý, bảo vệ, phát huy giá trị; bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích và gắn biển địa điểm lưu niệm sự kiện cách mạng, kháng chiến.

Đối tượng áp dụng gồm cơ quan nhà nước, đơn vị được giao quản lý di tích theo phân cấp; tổ chức, cá nhân là chủ sở hữu, người quản lý, sử dụng di tích hoặc tham gia các hoạt động liên quan đến quản lý, bảo vệ, phát huy giá trị, bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

Những quy định này tạo cơ sở để công tác quản lý di tích được thực hiện thống nhất, đồng bộ, qua đó góp phần bảo vệ những giá trị lịch sử, văn hóa đã được lưu giữ trong các di tích trên địa bàn Thủ đô.

Đặt cộng đồng ở vị trí quan trọng trong bảo vệ di tích

Quản lý di tích không chỉ là trách nhiệm của cơ quan nhà nước mà còn gắn với quyền và trách nhiệm tham gia của cộng đồng, tổ chức, cá nhân. Đây là một trong những nguyên tắc được xác định trong Quy định mới.

Theo đó, công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích trên địa bàn thành phố phải tuân thủ quy định tại Điều 6 Luật Di sản văn hóa số 45/2024/QH15; bảo đảm quản lý thống nhất, thực hiện phân cấp, phân quyền và xác định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân theo thẩm quyền.

Cùng với yêu cầu tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, Quy định nhấn mạnh việc bảo đảm công khai, minh bạch; phát huy quyền và trách nhiệm của cộng đồng, tổ chức, cá nhân trong tham gia quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích theo quy định của pháp luật.

Tinh thần này đặt công tác bảo vệ di tích trong mối quan hệ chặt chẽ với cộng đồng - những chủ thể trực tiếp gắn bó với không gian, lịch sử và những giá trị được lưu giữ tại mỗi di tích.

Ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý di tích

Cùng với việc xác định rõ nguyên tắc quản lý và trách nhiệm của các chủ thể, Quy định mới đặt ra yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý di tích.

Theo đó, việc xây dựng, cập nhật và khai thác cơ sở dữ liệu về di tích được xác định là một nội dung phục vụ công tác quản lý nhà nước và phát huy giá trị di tích.

Để tổ chức thực hiện, UBND thành phố giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, UBND cấp xã phân công cụ thể trách nhiệm cho các phòng, ban, đơn vị trực thuộc; tổ chức thực hiện nghiêm các nội dung của Quy định và xây dựng kế hoạch cụ thể để thực hiện công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích thuộc phạm vi quản lý.

Các cơ quan, đơn vị tham gia quản lý di tích có trách nhiệm kiện toàn tổ chức bộ máy, bố trí nhân sự bảo đảm thực hiện tốt nhiệm vụ; thực hiện đầy đủ, kịp thời chế độ thông tin, báo cáo với cơ quan quản lý nhà nước cấp trên; chủ động phối hợp với các sở, ngành và cơ quan, đơn vị có liên quan trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao.

Quyết định số 120/2026/QĐ-UBND có hiệu lực từ ngày 01/9/2026, thay thế Quyết định số 48/2016/QĐ-UBND ngày 17/11/2016 và Quyết định số 31/2021/QĐ-UBND ngày 29/12/2021 của UBND thành phố Hà Nội./.