Nguyên nhân các ngân hàng Mỹ liên tiếp sụp đổ

Cứ mỗi ngà y thứ Sáu, các nhà  điửu tiết ngà nh ngân hà ng thông báo đóng cử­a thêm một số ngân hà ng, từ đầu năm đến nay, con số ngân hà ng đóng cử­a đã lên tới 53 và  dự kiến sẽ còn cao hơn nữa.

Nguyên nhân sau mỗi thảm họa là  một loạt các biện pháp cấp vốn nguy hiểm và  các khoản vay xấu cho doanh nghiệp Mử¹.

Phần lớn các ngân hà ng Mử¹ đóng cử­a trong năm nay do phải gánh chịu quá nhiửu khoản vay xấu trước đây đã dà nh cho công ty đầu tư và o bất động sản nhà  ở và  bất động sản thương mại, khoản vay trong lĩnh vực xây dựng. Nhóm công ty nà y chịu ảnh hưởng tiêu cực từ việc kinh tế đi xuống.

Ngân hà ng Nevada's Silver State Bank đóng cử­a và o tháng 9/2008 bởi 2/3 danh mục các khoản vay dà nh cho lĩnh vực phát triển bất động sản và  xây dựng thương mại.

Một số ngân hà ng khác đóng cử­a bởi nhiửu yếu tố kinh tế vượt quá tầm kiểm soát của họ. Khi giá sữa hạ mạnh trong khoảng thời gian đầu năm nay, nhiửu công ty sản xuất sữa tại Colorado thua lỗ, không có khả năng trả nợ, các nhà  điửu tiết thị trường vì thế phải đóng cử­a và i ngân hà ng tại đây.

Và  nay khi thị trường bất động sản thương mại và  nhóm doanh nghiệp nhử vẫn còn gặp nhiửu khó khăn, nhiửu chuyên gia lo ngại các tổ chức cho vay nhóm doanh nghiệp nà y sẽ chịu ảnh hưởng mạnh trong nhiửu tháng tới.

à”ng Karen Dorway, Chủ tịch kiêm Giám đốc nghiên cứu tại cơ quan xếp hạng ngân hà ng và  nghiên cứu Bauer Financial, nhận xét áp lực trên thị trường bất động sản thương mại hiện cao hơn so với thời kử³ cuối năm ngoái.

Dù vậy, cho đến nay, các khoản vay xấu không phải là  yếu tố duy nhất khiến các ngân hà ng sụp đổ. Chính cách thức hoạt động của các ngân hà ng cũng đẩy họ và o các rắc rối. Nhiửu chuyên gia chỉ trích việc các ngân hà ng sử­ dụng nguồn tiửn từ các tổ chức gử­i tiửn với mục đích đầu tư kiếm lợi nhuận.

Các ngân hà ng, đặc biệt là  những ngân hà ng đang nỗ lực đẩy mạnh tăng trưởng, thích những nguồn tiửn nóng nà y bởi sau đó họ có thể sử­ dụng tiửn đó để cấp các khoản vay mới.

Tuy nhiên phụ thuộc và o nguồn tiửn đó tiửm ẩn nhiửu rủi ro. Nguồn huy động vốn đó có chi phí và  độ biến động cao bởi các bên môi giới thường chuyển tiửn từ ngân hà ng nà y sang ngân hà ng khác để tìm kiếm nguồn lợi cao hơn cho khách hà ng của họ.

Tháng 11/2008, các nhà  điửu tiết ngà nh ngân hà ng Mử¹ đóng cử­a ngân hà ng Franklin, một ngân hà ng có trụ sở tại Houston. Báo cáo công bố tuần nà y bởi Tập đoà n bảo hiểm tiửn gử­i Mử¹ (FDIC) cho thấy ngân hà ng đó phụ thuộc chủ yếu và o các khoản tiửn gử­i môi giới và  cuối cùng sụp đổ.

Nhà  điửu tiết thị trường ngà y một lo lắng vử việc các ngân hà ng phụ thuộc và o nguồn tiửn ứng trước từ Hệ thống ngân hà ng cho vay mua nhà  (FHLB) - nhóm 12 ngân hà ng nhận hỗ trợ của chính phủ. Hệ thống nà y được thà nh lập trong thời kử³ Аại Suy thoái những năm 1930 để kích thích cho vay tại các cộng đồng nhử.

Xu thế nà y của các ngân hà ng đã tăng cao trong những năm gần đây. Năm ngoái, số tiửn ứng trước cho các ngân hà ng và  quử¹ tiết kiệm Mử¹ đứng ở mức 788 tỷ USD, cao hơn 45% so với mức của năm 2004. Chỉ ba tháng đầu năm 2009, các ngân hà ng đã nhận 697 tỷ USD tiửn ứng trước.

Việc phụ thuộc và o các nguồn tiửn đó cũng là  điửu bình thường trong ngà nh ngân hà ng. Yếu tố khiến các nhà  điửu tiết thị trường lo ngại chính là  sự phụ thuộc quá mức của một số tổ chức cho vay và o nguồn tiửn đi vay nà y để duy trì hoạt động thường ngà y. Báo cáo gần đây vử một số tổ chức cho vay mới đóng cử­a cho thấy các khoản tiửn trên gây ra ảnh hưởng không nhử tới doanh thu của các ngân hà ng.

Tổ chức đại diện cho các ngân hà ng cộng đồng cho biết 90% trong số 8.200 ngân hà ng và  quử¹ tiết kiệm trên khắp Mử¹ vẫn ở trong trạng thái an toà n và  tiếp tục là  nguồn tín dụng cho đối tượng cần vay tiửn trên khắp nước Mử¹.

Thế nhưng cũng giống như ngân hà ng trên phố Wall, một số ngân hà ng cũng gặp rắc rối với các công cụ tà i chính phức tạp và  độc hại đã gây chấn động không nhử đến các ngân hà ng lớn.

5 tổ chức cho vay tại bang Illinois đã đóng cử­a trong tuần trước do các khoản đầu tư liên quan đến trái phiếu dùng giấy nợ bảo đảm (collateralized debt obligations - CDO) “ các sản phẩm tà i chính đầy tai tiếng đã khiến tổ chức tà i chính lớn như Citigroup hay Merrill Lynch mất hà ng tỷ USD.

Báo cáo gần đây cũng cho thấy một số tổ chức cho vay như Rock River Bank hay First National Bank of Danville cũng phụ thuộc và o một công cụ tà i chính phức hợp khác, một loại chứng khoán thường được sử­ dụng như một công cụ tăng vốn trong ngà nh ngân hà ng.

Nhiửu nhà  đầu tư bị hấp dẫn bởi mức cổ tức hấp dẫn mà  các loại chứng khoán nà y mang lại. Thế nhưng khi thị trường nhà  đất và  nửn kinh tế đi xuống, mức lợi tức trên bốc hơi, nhà  đầu tư trong đó có 5 ngân hà ng tại bang Illinois sụp đổ.