Ngôi nhà số 44 phố Lê Thái Tổ

HNMCT| 25/10/2020 18:13

Sau khi chiếm Hà Nội, năm 1884, Công sứ Pháp là Bonnal đã quy hoạch lại khu vực hồ Hoàn Kiếm, cho làm đường quanh hồ. Mọi chuyện chẳng dễ dàng vì các hộ bị lấy đất làm đường không chịu di dời. Để công việc tiến triển như kế hoạch, ngày 17-9-1886, Phó Công sứ Hà Nội ban hành nghị định cấm xây dựng, sửa chữa nhà tranh ở phố Rue Jules Ferry, nếu ai không chấp hành thì chính quyền sẽ trưng mua.

Ngôi nhà số 44 phố Lê Thái Tổ
Tòa báo Tương lai Bắc Kỳ xưa nay là trụ sở Báo Hànộimới trên phố Lê Thái Tổ. Ảnh: Tư liệu

Nhiều gia đình không có tiền xây nhà đành phải đứt ruột bán cho người Pháp. Đầu năm 1893, đường quanh hồ Hoàn Kiếm hoàn thành và ở phố Rue Jules Ferry xuất hiện nhiều nhà xây thấp tầng. Và Hàng Trống chỉ còn cái tên vì không còn ai làm trống và bán trống, nó thành con phố của người Pháp.

Ở số nhà 144 Rue Jules Ferry (nay là 44 Lê Thái Tổ, trụ sở Báo Hànộimới) có tòa soạn tuần báo L’Avenir du Tonkin (Tương lai Bắc Kỳ) do thầu khoán chợ là Jules Cousin và nhà buôn F. Mainfroy sáng lập. Tuần báo chữ Pháp này xuất bản số đầu tiên vào ngày 14-6-1886. Trước đó, L’Avenir du Tonkin là công báo do Thống sứ Bắc Kỳ nắm giữ, xuất bản 3 tháng/kỳ và số đầu tiên ra ngày 15-12-1884.

Để chuẩn bị chuyển từ tuần báo sang nhật báo, năm 1900, trụ sở L’Avenir du Tonkin  được xây mới. Người thiết kế là kiến trúc sư Auguste Henry Vildieu, ông này tốt nghiệp trường Mỹ thuật Paris, sang Việt Nam phụ trách các công trình dân sự Bắc Kỳ. Tòa nhà có ba tầng chính và tầng phụ áp mái để chống nóng với phong cách “kết hợp”, mái dốc bên trên giống nhà cổ miền Bắc nước Pháp, hai bên đổ mái bằng kiểu kiến trúc Địa Trung Hải. Mái thu vào, lợp đá đen từ vùng Anger bên Pháp. Kiến trúc sư đã thiết kế một cửa sổ hình tròn trên tầng áp mái, từ ô cửa này có thể bao quát toàn cảnh Hồ Gươm.

Mặt tiền cũng như tường hậu có nhiều đường nét uyển chuyển làm tòa nhà mềm mại. Hai ô cửa sổ tầng hai và cửa chính tầng ba có lan can sắt uốn cong vào bên trong, vừa để trang trí vừa tạo sự chặt chẽ trong bố cục và cũng làm duyên cho mặt tiền. Cầu thang, sàn tầng hai và ba, khung cửa kính và cửa chớp đều bằng gỗ lim dày dặn, chắc chắn. Sảnh tầng một trang trí bằng nghệ thuật Mosaic, những mảnh gốm nhỏ như viên xúc xắc tạo thành các hình khối khiến người vào thấy ấm cúng, vui mắt mà không khoe mẽ. Các phòng còn lại ở tầng một được lát đá thấm thủy để trời nồm mặt sàn không đọng nước. Vào những ngày mất điện, ở trong phòng cũng không có cảm giác nóng vì tòa nhà được thiết kế có tính tới khí hậu mùa hè miền Bắc.

Kể từ khi xuất hiện cho đến nay, đây là công trình có kiến trúc đẹp nhất ở phía tây Hồ Gươm. Vì tòa nhà có kiến trúc quá đẹp nên thập niên 30 thế kỷ XX, cụ Cửu Nghi, một người giàu có ở 57B phố Hàng Bồ đã mô phỏng kiểu dáng để xây nhà mình. Người ta đồn đại vì cụ “trộm” kiểu của báo Tương lai Bắc Kỳ nên bị kiện ra tòa, và thua kiện nên phải bồi thường.

Ngôi nhà số 44 phố Lê Thái Tổ
Chữ A và T lồng vào nhau tại lối ra vào tầng một tòa soạn Báo Hànộimới. Ảnh: Nguyên Sơn

Tại lối ra vào tầng một, giữa hai cột thép có chữ A và T lồng vào nhau. Nhà báo Hoàng Phong (đã mất) khi còn làm ở Báo Hànộimới từng cho rằng hai chữ A và T có thể là viết tắt của chữ Action (hành động) vì phương châm của tờ báo này là “hành động”. Tuy nhiên, cũng có nhà báo cùng thời với ông lại đồ rằng, A&T là viết tắt của từ L’Avenir du Tonkin. Sau Cách mạng Tháng Tám, tòa nhà trở thành trụ sở Báo Cứu quốc, cơ quan ngôn luận của Tổng bộ Việt Minh.

Ngày 24-10-1957, Báo Thủ đô, tiền thân của Báo Hànộimới, ra số hằng ngày đầu tiên. Sau đó, Báo Thủ đô hợp nhất với Báo Hà Nội hằng ngày thành Báo Thủ đô Hà Nội. Cơ quan chủ quản của báo là Thành ủy Hà Nội. Đến năm 1968, Báo Thủ đô Hà Nội hợp nhất với Báo Thời Mới và lần này được Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt tên là Hànộimới, trụ sở tại 44 Lê Thái Tổ. Báo ra hằng ngày 4 trang, xuất bản số đầu tiên vào ngày 25-1-1968. Trải qua 63 năm xây dựng và phát triển, hiện nay Báo Hànộimới xuất bản đều đặn 4 ấn phẩm đến bạn đọc Thủ đô và cả nước, gồm Hànộimới hằng ngày, Hànộimới điện tử, Hànộimới Cuối tuần và Hà Nội Ngày nay.

Năm 1994, tòa nhà có dấu hiệu xuống cấp nên Báo Hànộimới đã lập dự án xin phép Thành ủy được cải tạo. Sau khi được các cơ quan chuyên môn thẩm định, báo thực hiện sửa chữa. Cầu thang gỗ, sàn gỗ được thay bằng bê tông, cửa lim được thay bằng gỗ mới. Mặt tiền của tòa nhà vẫn giữ nguyên như kiến trúc ban đầu.

(0) Bình luận
  • Bảo tàng Mỹ thuật ở giữa làng quê (huyện Ba Vì)
    Xứ Đoài là một vùng đất tối cổ - vùng địa văn hoá, địa thi hoạ - nơi mà con người có thể trải nghiệm đời mình trong hệ sinh thái tự nhiên của vùng đất, đi qua những truyền thuyết, cổ tích, để từ đó tạo nên tâm tính, giọng nói đặc trưng của con người xứ Đoài. Nắng và gió, núi và sông xứ Đoài đã gợi cảm hứng sáng tác cho một Tản Đà, một Quang Dũng và nhiều thi nhân, hoạ sĩ: từ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí đến Sĩ Tốt, Nguyễn Tiến Chung, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Sáng... và những thế hệ văn nghệ sĩ sau này, ở họ đều có những sáng tác xuất sắc về xứ Đoài.
  • Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (huyện Phú Xuyên)
    Đi khắp các vùng miền của Tổ quốc, những cựu tù binh Phú Quốc đã sưu tầm kỷ vật, di vật, tranh ảnh có liên quan đến các nhà tù trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược mà đồng đội và các ông đã trải qua. Hơn 20 năm kiếm tìm và góp nhặt, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, do chính những người cựu tù năm xưa thành lập là những minh chứng chân thực về một thời oanh liệt và hào hùng của dân tộc.
  • Bảo tàng Quê hương phong trào chiếc gậy Trường Sơn (huyệnỨng Hoà)
    Hoà Xá là một làng quê nằm sát bờ tả sông Đáy, thuộc vùng ven chiêm trũng Khu Cháy. Nơi đây sớm có phong trào cách mạng ngay từ những năm 1930, là hậu phương trung thành của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hòa Xá được xem là quê hương của phong trào động viên thanh niên lên đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” và câu chuyện huyền thoại “chiếc gậy Trường Sơn”.
  • Khu Cháy, Bảo tàng Khu Cháy - một địa chỉ đỏ về truyền thống đấu tranh cách mạng ở Ứng Hoà, Phú Xuyên
    “Khu Cháy” là thuật ngữ để nói về một khu du kích trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp gồm 22 xã ở phía nam huyện Ứng Hoà và tây huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
  • Bảo tàng Tổng cục II (quận Hoàng Mai)
    Toạ lạc tại số 322 đường Lê Trọng Tấn, quận Hoàng Mai, Hà Nội trên khuôn viên rộng 3.500m2, gồm 2 tầng nhà và phần trưng bày ngoài trời, Bảo tàng Tổng cục II hiện lưu giữ 5.830 hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật quý hiếm gắn liền với cuộc đời hoạt động của nhiều chiến sĩ tình báo xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam. Với chức năng phục vụ công tác nghiên cứu, tham quan học tập, giáo dục truyền thống, Bảo tàng Tổng cục II chính thức được Bộ Văn hoá - Thông tin công nhận nằm trong hệ thống các bảo tàng cấp 2 toàn quân.
  • Bảo tàng Binh chủng Thông tin (quận Ba Đình)
    Bảo tàng Binh chủng Thông tin thuộc loại hình bảo tàng lịch sử chuyên ngành quân sự, là thể chế văn hoá, có chức năng bảo quản và trưng bày các sưu tập về lịch sử Binh chủng Thông tin liên lạc nhằm phục vụ nhu cầu nghiên cứu, giáo dục, tham quan và hưởng thụ văn hoá của cán bộ, chiến sĩ trong Binh chủng và nhân dân, bạn bè quốc tế.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Hành trình để di sản văn hoá thành tài sản trong phát triển công nghiệp văn hoá
    Sáng nay 29/11, tại Bảo tàng Hà Nội đã diễn ra Toạ đàm quốc tế "Hành trình để di sản văn hoá thành tài sản trong phát triển công nghiệp văn hoá".
  • Hà Nội tăng mức chi để khuyến khích đội ngũ văn nghệ sỹ Thủ đô tiếp tục cống hiến, sáng tạo nghệ thuật
    Thực hiện khoản 5 và 6 Điều 21 của Luật Thủ đô 2024, tại kỳ họp thứ 28, HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết Quy định một số nội dung, mức chi trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật của thành phố Hà Nội. Nghị quyết sẽ tạo động lực để văn nghệ sỹ Thủ đô góp sức để phát triển văn hóa, nghệ thuật và công nghiệp văn hóa của Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên vươn mình.
  • “Giấc cỏ” - nỗi niềm chung cõi nhân gian
    Nhắc đến Giang Đăng, nhiều người thường nghĩ ngay đến một giọng thơ tình giàu cảm xúc. Tôi cũng đôi lần nghe nhắc tên chị trong Câu lạc bộ Thơ Đất Việt hay bắt gặp trên pano Ngày thơ Nguyên tiêu. Nhưng chỉ đến khi cầm trên tay “Nhặt mùa” và “Gỡ từ ngực cỏ”, tôi mới nhận ra: vẻ đẹp của thơ Giang Đăng không chỉ nằm ở sự mượt mà của ngôn từ mà còn ở chiều sâu triết luận, ở tâm thế, cảm xúc và những trải nghiệm đa tầng trước đời sống.
  • Hà Nội quy định mức học phí năm học 2025-2026
    HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết quy định mức học phí đối với các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập chất lượng cao năm học 2025 - 2026.
  • Thành phố Hà Nội thông qua tổng số biên chế công chức hành chính năm 2026
    Tổng biên chế viên chức hưởng lương ngân sách nhà nước trong các cơ quan, đơn vị của thành phố Hà Nội năm 2026 gồm 117.555 biên chế, trong đó chỉ tiêu biên chế phân bổ 117.061 chỉ tiêu; chỉ tiêu biên chế dự phòng 494 chỉ tiêu.
Đừng bỏ lỡ
  • Khẩn trương phục hồi di sản bị hư hại sau mưa lũ
    Để khẩn trương khắc phục hậu quả thiên tai, bảo vệ di sản văn hoá trên địa bàn 04 tỉnh, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hoà, Lâm Đồng tổ chức kiểm tra, rà soát hiện trạng kỹ thuật, đánh giá mức độ hư hại của các công trình di tích, bảo tàng trên địa bàn tỉnh.
  • Khai mạc Festival quốc tế Âm nhạc mới năm 2025 tại Hà Nội
    Diễn ra từ ngày 27/11 đến 1/12/2025 tại Hà Nội, Festival Quốc tế Âm nhạc mới lần thứ IV quy tụ sự tham gia của gần 30 nhạc sĩ, nghệ sĩ quốc tế đến từ: Liên bang Nga, Tatarstan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Cộng hòa Adygea, Đan Mạch, Bỉ, Đức, Thụy Sĩ, Tây Ban Nha, Nhật Bản, Trung Quốc, Australia, Lào.
  • “Lửa cháy Phiên Ngung” và “Chìm trong vòng xoáy” đoạt Huy chương vàng tại Liên hoan Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc 2025
    Ban tổ chức trao 2 huy chương vàng cho vở diễn "Lửa cháy Phiên Ngung" của Nhà hát Sân khấu truyền thống Quốc gia Việt Nam và kịch hát dân ca "Chìm trong vòng xoáy" của Trung tâm Nghệ thuật truyền thống Nghệ An.
  • Nhà thơ Hữu Loan và nhà văn Tô Hoài qua bút ký của Lê Xuân Sơn
    Ngày 9/10/2025, nhà báo Lê Xuân Sơn (từng là biên tập viên Báo Người Hà Nội, Tổng Biên tập Báo Tiền Phong) ra mắt ba tập sách mới, gồm hai tập bút ký và một tập thơ. Đọc tập bút ký “Mây trắng còn bay” (Nxb Hội Nhà văn, 2025), có thể nhận ra ở anh tình yêu văn chương mê đắm, phong cách riêng và bản lĩnh của một cây bút ký giàu trải nghiệm. Là một nhà báo kỳ cựu, chăm đi, chăm viết, đồng thời cũng là người có nền tảng văn chương vững vàng, Lê Xuân Sơn đã có điều kiện tiếp xúc với nhiều văn nghệ sĩ đương đại.
  • Càng sống đời càng đầy đặn yêu thương
    “Trước hoàng hôn” (Nxb Hội Nhà văn, 2025) là tập thơ thứ 19 của Quang Hoài. Tập thơ ra đời vào thời điểm đặc biệt: nhà thơ - đại tá của chúng ta vừa bước sang tuổi 80 và đang chiến đấu với trọng bệnh. Nhưng như chưa hề biết đến tuổi già và như để quên đi sự thách đố nghiệt ngã của số phận, nhà thơ Quang Hoài vẫn bình thản yêu và sống, bình thản yêu và làm thơ một cách bản lĩnh, đầy nhân bản.
  • Triển lãm “Con đường Cách mạng - Đồng chí Hồ Chí Minh tại Trung Quốc”
    Tiếp nhận tư liệu, hiện vật và triển lãm “Con đường Cách mạng - Đồng chí Hồ Chí Minh tại Trung Quốc” nhân kỷ niệm 45 năm thành lập Bảo tàng Hồ Chí Minh Thành phố Huế.
  • Di sản văn hóa Hồ Chí Minh trong lòng nhân dân TP Huế
    Nhân kỷ niệm 45 năm thành lập, Bảo tàng Hồ Chí Minh Thành phố Huế tổ chức Hội thảo “Di sản văn hóa Hồ Chí Minh trong lòng nhân dân Thành phố Huế”.
  • Hà Nội tổ chức nhiều động văn hóa – nghệ thuật chào mừng Đại hội XIV và Tết Nguyên đán
    Hà Nội yêu cầu xây dựng chuỗi hoạt động phụ trợ cho Chương trình Countdown 2026 đảm bảo nội dung phong phú, hấp dẫn, hiện đại đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa, nghệ thuật của Nhân dân và du khách trong thời khắc đón chào năm mới...
  • “Người giữ hồn di sản” giành Bông sen Vàng cho phim tài liệu xuất sắc
    Tại Liên hoan Phim Việt Nam 2025, bộ phim tài liệu “Người giữ hồn di sản” do đạo diễn Lê Thanh Lịch và Đặng Minh Hùng (Trung tâm Điện ảnh Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam) thực hiện đã xuất sắc giành giải Bông sen vàng - hạng mục Phim tài liệu.
  • "Giai điệu tự hào" trở lại với chủ đề “Vang mãi bài ca người lính”
    Chương trình “Giai điệu Tự hào” sẽ trở lại lúc 20h10 ngày 7/12/2025 trên VTV1 với chủ đề “Vang mãi Bài ca người lính”, nhân kỷ niệm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12.
Ngôi nhà số 44 phố Lê Thái Tổ
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO