Mùa thu ở phía bên kia nỗi nhớ

Tôi đang ở Trung Quốc, giữa những tháng ngày du học xa nhà. Mùa thu ở vùng đất đẹp dịu dàng theo cách dễ khiến người ta lặng người. Tôi thường đi miên man giữa những con đường trải dài dưới vòm cây vàng óng ánh, ngắm nhìn mấy cánh rừng bạch dương thanh mảnh, thân cây trắng nổi bật giữa nền lá đã chuyển màu. Thi thoảng, xe dừng ở những hồ nước xanh trong, soi bóng núi xa xôi. Có những buổi sớm bảng lảng sương, tôi thức giấc giữa căn homestay nhỏ, ngẩn ngơ ngắm nhìn không gian như được phủ bởi một lớp voan mỏng, chỉ cần một tiếng động khẽ khàng cũng đủ làm tan đi vẻ tĩnh lặng. Tôi từng đến A Lặc Thái vào một ngày mùa thu như thế.

Khách Nạp Tư (Trung Quốc) hiện ra trước mắt tôi bằng vẻ ngoài trong veo và yên tĩnh. Những triền núi phủ màu vàng mật ong óng ánh, đồng cỏ rộng mở dưới bầu trời xanh thẳm, vài đàn ngựa thong thả đi qua trong nắng. Xa xa, những đỉnh núi còn vương sắc trắng. Thiên nhiên tại vùng đất này đẹp đến mức khiến người ta có cảm giác mình đang đứng trước một bức tranh chưa kịp khô màu.

Tôi đã nghĩ, có lẽ thời khắc đẹp nhất của mùa thu đẹp nhất có lẽ ngưng đọng tại đây. Thế rồi, giữa một miền đất đẹp đến ngỡ ngàng, tôi lại nhớ đến mùa thu quê nhà.

Nỗi nhớ đôi khi là một điều rất kỳ lạ. Nó chẳng bắt nguồn từ một lý do rõ ràng. Chỉ một chiếc lá rơi, mùi hương hoa cò thoảng qua hay đơn thuần là một buổi chiều có chút se lạnh cũng đủ khiến người đang ở nơi xa bỗng muốn quay trở về.

Tôi bỗng nhớ mùa thu Hà Nội với những góc phố dịu đi dưới màu nắng nhạt. Suốt khoảng đời niên thiếu của mình, tôi luôn giữ thói quen đi thơ thẩn giữa những hàng cây xà cừ đứng lặng bên góc đường Phan Đình Phùng. Bản thân thường mang theo một chiếc máy ảnh nhỏ, ôn tồn ngắm nhìn, chọn cho mình góc thật nên thơ phủ đầy những chiếc lá vàng rơi. Đôi lần, lạc bước sang khu nhà thờ lớn, chọn dừng chân ở một gánh hàng rong để hít hà mùi cốm mới vô cùng thanh tao theo bước chân người bán len qua từng góc phố. Đôi lần, đang mải mê với việc học tập, đứa con gái mộng mơ là tôi lại ngẩn ngơ nhung nhớ hương hoa sữa có khi nồng nàn, có khi chỉ phảng phất trong gió, vậy mà chỉ cần một thoáng thôi cũng đủ nhận ra mùa đã sang.

Nhớ cả những buổi sáng rất đỗi bình thường, bản thân khẽ khàng khoác một chiếc áo mỏng, nâng niu một cốc trà nóng, lắng nghe tiếng xe chạy ngoài phố. Đôi khi, chẳng cần gì cầu kỳ, chỉ cần một bữa sáng thong thả trước khi bắt đầu ngày mới. Những điều giản dị ấy ngày trước tôi chẳng bao giờ nghĩ bản thân sẽ nhớ. Chúng bình thường đến mức ta thường chọn vô tình bước qua. Chỉ đến khi sống xa nhà, tôi mới thấu hiểu: ký ức về quê hương đôi khi không bắt nguồn từ những điều lớn lao. Nó thuộc về những điều nhỏ bé thân thuộc và từng hiện diện quanh ta mỗi ngày mà ta chưa kịp gọi tên.

Tôi nhớ những mùa thu của tuổi học trò. Nhớ buổi sáng khai trường khi sân trường còn ướt sương, tiếng trống vang lên giữa khoảng trời trong trẻo. Bản thân cũng bần thần nhớ những trang vở mới, chiếc cặp mới và những người bạn từng ngồi bên nhau suốt một năm học mà cứ ngỡ ngày tháng còn dài vô tận.

Bản thân cũng miên man nhớ những mùa Trung thu đã xa. Ngày ấy, niềm vui đôi khi chỉ là một chiếc đèn nhỏ, vài miếng bánh dẻo và một buổi tối được thong dong đi chơi cùng lũ trẻ trong xóm. Tuổi thơ nghèo khó chẳng có nhiều thứ, nhưng lại sở hữu kí ức về những mùa thu đầy ắp ánh sáng. Bây giờ nghĩ lại, tôi chợt nhận ra có những hạnh phúc đôi khi đã đi qua rồi người ta mới nhận thức được thế nào là hạnh phúc.

Những năm tháng xa nhà với biết bao trăn trở đã khiến bản thân học cách yêu quê hương theo một cách khác. Không còn là tình yêu của người đang ở trong lòng quê hương, mà là tình yêu của một người đứng từ nơi xa nhìn về. Tôi giao tiếp với một ngôn ngữ khác, mải mê sống giữa một cộng đồng khác, làm quen với những món ăn, các phong tục và biết bao nhịp sống mới. Có những ngày bận rộn đến mức bản thân quên mất mình đang ở cách nhà bao xa. Nhưng rồi một buổi chiều bất chợt, khi ánh nắng nghiêng xuống hàng cây, nỗi nhớ lại trở về. Rất nhẹ nhưng sâu sắc. Tôi bỗng nhớ tiếng mẹ, nhung nhớ cả căn nhà quen thuộc. Nhớ cả những bữa cơm không cần hỏi trước cũng biết hôm nay có món gì. Thậm chí, nhớ cảm giác được trở về sau một ngày dài, đặt chiếc túi xuống và biết rằng mình không cần phải nói gì nhiều, bởi ở nhà luôn có một sự bình yên không cần giải thích. Có lần mẹ tôi gọi điện thoại sang.

Mẹ khẽ khàng hỏi:

– Bên đó mùa thu chưa con?

Tôi nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi những chiếc lá vàng đang rơi rất chậm.

– Rồi mẹ ạ.

Mẹ hỏi tiếp:

– Có lạnh không?

Tôi cười:

– Cũng hơi lạnh đôi chút.

Mẹ dặn tôi nhớ mặc ấm, chỉ đơn thuần vài câu như thế. Nhưng sau khi cuộc gọi kết thúc, tôi ngồi thẫn thờ rất lâu bên cửa sổ. Hóa ra, trong những năm tháng trưởng thành, có những lời yêu thương chẳng cần phải nói thành lời. Chỉ một câu “nhớ mặc ấm” cũng đủ khiến bản thân suy ngẫm suốt cả một mùa xa xứ.

Mùa thu nơi đất khách vì thế vừa đẹp nhưng cũng thật buồn. Đẹp bởi tôi được nhìn thấy những miền đất mà trước đây chỉ có thể mường tượng qua từng trang sách. Được đi giữa những hàng cây vàng, được đứng bên những mặt hồ trong veo, được ngắm một bầu trời rộng đến tận chân núi.

Buồn bởi càng đi xa, tôi càng hiểu thế nào là tình yêu quê hương. Quê hương không nhất thiết phải là nơi đẹp nhất, chỉ là nơi có những điều thuộc về mình. Một con đường từng đi qua, mùa hoa từng chờ đợi hay một mái nhà từng che mưa nắng. Quê hương đơn thuần chỉ là một giọng nói chỉ cần nghe thôi đã thấy lòng dịu lại. Và những người dù mình có đi xa đến đâu, vẫn hỏi một câu giản dị: “Bao giờ con về?”

Chiều nay, tôi lại đi qua một con đường đầy lá vàng với những cơn gió nhẹ và ánh nắng mỏng. Những chiếc lá bạch dương rơi xuống rất khẽ, giống như những cánh thư không đề tên. Tôi chợt nghĩ, có lẽ con người trong đời ai cũng có một mùa thu để nhớ.

Có những mùa thu dù không đứng dưới cùng một bầu trời, vẫn có thể gặp nhau trong ký ức. Và có những buổi chiều, chỉ cần một chiếc lá vàng rơi xuống lòng bàn tay, ta đã nghe thấy quê nhà gọi tên mình. Tôi khẽ mỉm cười, tiếp tục bước đi giữa mùa thu mênh mang, khẽ khàng đem theo trong hành trang của một người du học xa quê một chút nắng, chút hương và chút ký ức… Và cả một mùa thu rất đỗi dịu dàng của quê nhà./.