Hà Nội - ký ức và niềm yêu
Đêm lặng im. Gió cao nguyên khẽ lay động tấm rèm cửa sổ, ẩn hiện những tầng mây xanh tím giữa lớp lớp sương giăng. Tôi không ngủ được, lặng lẽ ngồi dậy. Căn phòng khách sạn bây giờ phút chốc trở nên thân thương như căn phòng trên phố Trần Quốc Vượng ngày xưa tôi từng ở. Vùng trời nơi ấy đã trở thành một dải lụa mềm neo đậu bền bỉ trong ký ức tôi, trở thành một niềm yêu nỗi nhớ không thể phai nhòa.

Biết bao người đã định nghĩa về nỗi nhớ như một cách cắt nghĩa của yêu thương. Nhớ là biểu hiện của yêu thương. Nhưng tôi không nghĩ vậy. Tôi nghĩ “nhớ” còn thiêng liêng hơn thế. Nhớ là suối nguồn, là điểm khởi đầu của tất cả mọi cung bậc cảm xúc, trong đó có yêu thương. Nhớ là sự tồn tại bền bỉ và thường trực của một hình hài, một dáng vóc, một tên gọi… không bao giờ phai đi trong trái tim hay trí óc mỗi người.
Vì sao tôi nhớ Hà Nội đến thế? Tôi cũng không biết nữa. Cũng như tất cả những người đã từng đặt chân đến mảnh đất nghìn năm này, đã từng đến đây, đã từng rời đi. Họ cũng giống như tôi, nhớ Hà Nội. Giá nỗi nhớ có thể lấy ra được từ trái tim và có thể sờ nắn được, chắc là nó êm ái, xinh đẹp tựa như một viên ngọc mang màu nước Hồ Tây thanh khiết, trong xanh.
Tôi đến Hà Nội năm ấy là vào độ cuối thu. Buổi sớm tàu đến ga, thành phố đón tôi bằng những cơn gió lạnh. Nền trời còn ướp hơi sương - những hạt sương tròn xoe mắt, trong trẻo, ngập ngừng chưa kịp tan đang he hé trở mình. Hà Nội có những con phố dài, ngõ hẻm nhỏ. Hàng hàng biển hiệu nối tiếp nhau vừa cổ kính, cũ kỹ lại như ửng lên những nhịp thở rất trẻ của một sức sống luôn lặng lẽ vươn mình. Đi giữa những con đường thủ đô, hít thở mùi thời gian của từng gốc cây già, mùi trầm gỗ của thân, cành, lá. Mùi gió, mùi nắng, mùi hoa phả mình trong gió nhè nhẹ. Mùi của những chiếc lá vàng rào rạt dưới chân. Những mùi hương quen lạ bỗng làm lòng tôi như mềm đi giữa những bụi bặm và chật chội phố phường.
Sau vài tiếng chầm chậm không vội được đâu giữa những dòng xe trên từng con phố nhỏ, chiếc xe máy đưa tôi về đường Xuân Thuỷ. Hà Nội những ngày cuối đông có nắng, nắng phủ khắp thành phố một màu vàng dịu dàng, dễ chịu. Tôi lang thang giữa con đường và những hàng cây xoè tán rộng yêu thương. Lá và cành lấp loáng nắng. Như môi cười. À thật lạ, tôi bỗng thấy trong màn nắng rơi đều, có ánh mắt huê tình đang dệt yêu thương giữa lòng thành phố: cổ kính như thơ!
Thủ đô ngàn năm như một người quen cũ, tự nhiên và gần gũi đến lạ. Ngõ nhỏ, phố nhỏ, nhà nhỏ, những hàng cây già cổ kính và cũ kỹ. Thu rất thật là thu khi chớm đông sang! Thu Hà Nội lúc này chín đẹp lắm! Sớm mai có gió se se thổi. Nắng nhẹ, sẽ và trong. Má thiếu nữ ửng hồng. Nước Hồ Tây trong veo như tơ lụa. Tôi đi bộ cùng chị trên những con đường Hà Nội, hít hà mùi hương bánh cốm. Mua bánh cốm về làm quà, cô bán hàng cười duyên dáng, y như mùa thu Hà Nội tuổi còn trăng!
Người Hà Nội thanh lịch, hiếu khách. Cốt cách của họ dường như vẫn nguyên vẹn những trầm tích văn hóa từ đời xưa đến đời nay, từ ông bà từ thời xa thiên cổ đến lớp người đang sống bây giờ. Vẻ đẹp Tràng An như ẩn như hiện, trong sự dung dị, chăm chỉ, nhẹ nhàng, gần gũi, mà ít nơi đâu ta có thể cảm nhận được. Tôi thích vẻ đẹp giản dị từ những gánh hàng rong hay quán cóc cà phê, trà đá vỉa hè. Cảm giác yên bình và nhẹ nhàng đã thức dậy trong trái tim tôi cảm giác muốn yêu và được yêu, được ngồi sau yên xe máy của một ai đó và được chở đi dạo quanh các con phố Hà thành từ sớm tới chiều. Thật lãng mạn biết bao nhiêu. Đất trời làm ta muốn yêu, Hà Nội làm ta muốn yêu đến nồng nàn như vậy đấy.
Đôi chân cứ bước chầm chậm trên những ngõ nhỏ của phố cổ, không đích đến, không vội vã, ta sẽ đi cho hết dãy phố nhiều hoài niệm của Thủ đô, ngắm đồ chơi, giày dép, áo quần, phụ tùng xe máy,… ăn chiếc bánh cốm nhỏ, uống một ngụm trà sen, ngắm những đôi tay đang xoa xoa vào nhau vì lạnh, nụ cười thân thiện, lời chào dễ thương. Tưởng như hồn dân tộc muôn ngàn năm cũ vẫn đang mỉm cười hiền hậu bền bỉ trường tồn, sánh vai với vẻ đẹp thời đại mới đang từng giờ vươn dậy sinh sôi.
Trong nỗi hoài niệm xa vắng, dường như tôi nghe thấy tiếng hát chèo đang vang vọng xa xa, tiếng hát ấy chỉ có ở làng quê Bắc Bộ, là nét riêng của mùa đông Hà Nội mà không nơi đâu có được. Tiếng hát ấy thúc giục tôi đến xem múa rối nước, để rồi say đắm với tiếng hát tiếng chèo, với lời ca, tiếng trống, tiếng mõ, tù và, chen tiếng pháo, pháo mở cờ từ dưới nước lên, trong ánh sáng lung linh và màn khói huyền ảo, những nhân vật bằng gỗ được tượng hình khéo léo, đang kể lại câu chuyện từ ngàn xưa.
Những nghệ nhân ngâm mình trong nước phía sau tấm chiếu tre, dưới mái đình cong cong đang khéo léo vẽ lại hồn dân tộc. Hồn thiêng sông núi của đất, của người tự hơn một nghìn năm tuổi cứ thế mà bền bỉ neo đậu trong trái tim người Hà Nội, cả những người đã, đang và sẽ đến Hà Nội. Ôi! Sự sống nghìn năm tuổi ấy như vẫn đang cựa mình đâu đây, như đang len giữa những đường phố thủ đô thổi vào cuộc sống quá khứ và hiện tại, cho người và đất thủ đô thêm ấm áp, thân thương diệu kỳ.
Đêm Hà Nội, ai đánh rơi yêu thương để lòng mình đã rời xa mà vẫn còn da diết nhớ. Gánh hoa rong nhắc ta về những ngày rất cũ, một Hà Nội nghìn năm tuổi cổ kính, trầm nâu rêu phủ. Chiếc xe đạp cũ, dàng xe đã rỉ, ghi đông úa màu. Chiếc áo khoác của những người chở hoa trên phố cũng mang đến cho tôi một cảm giác hoài cổ sâu lắng, từng vết màu phai trên vai người như mang đậm dấu vết của trầm tích thời gian. Của những tháng năm dài suốt cuộc đời tích nhựa. Tôi nhìn mê mải theo những gánh hoa rong, nhìn thấy Hà Nội của những năm rất xa nào đó. Hồn muôn năm cũ vẫn như đang hiển hiện, chậm rãi và nhẹ nhàng bước đi trên con đường lấp lánh thời gian.
Tôi nhìn thấy hôm qua, hôm nay và cả hôm sau nữa. Quá khứ, hiện tại và tương lai đang hiển hiện mạnh mẽ - trỗi dậy trong lòng quê hương, dân tộc - một nguồn sức mạnh bền bỉ đang vươn mình. Như gã bộ hành vừa hiên ngang vừa mềm mại, vừa cổ kính vừa trẻ trung, vừa kiêu hãnh vừa mộc mạc, vừa êm đềm vừa tinh nghịch, luôn hướng về phía mặt trời mọc để đón nhận trọn vẹn nguồn dưỡng khí của trời đất địa linh, nhân kiệt. Để mỗi bước chân mới hôm nay sẽ dâng tràn niềm tự hào lộng gió thời đại. Mang theo những chất chứa tảo tần của đời xưa, con thuyền kỷ nguyên mới đang rẽ sóng ra khơi giữa muôn trùng sóng nước.
Tôi sẽ còn đến Hà Nội rất nhiều lần về sau nữa. Tôi sẽ lại thong dong đi bộ ven bờ hồ để thưởng ngoạn Hà thành. Sẽ ôm vào lòng những bó cúc họa mi tươi thắm, hít hà hương cốm làng Vòng được bọc trong lá sen. Và tôi sẽ yêu Hà Nội đằm thắm như thế, một Hà Nội cổ kính nên thơ, một Hà Nội tươi mới rộn ràng.
Hà Nội- ký ức và niềm yêu, một cố nhân không tuổi mãi mãi thân thương!
Tác phẩm tham dự cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" của tác giả Trần Thị Hiền. Thông tin về cuộc thi xem tại đây.