Cổng làng Phượng Mỹ (huyện Thanh Oai)

Từ trung tâm thành phố Hà Nội theo đường Nguyễn Trãi đến Hà Đông đi tiếp tới ngã ba Ba La đỏ rẽ trái theo Quốc lộ 21B Hà Đông - Vân Đình, qua thị tứ Bình Đà 4km là tới làng Phượng Mỹ. Cổng làng nằm ngay gần ngôi đình - nơi thờ tướng quân Phạm Huyền Thông thời Đinh.

Cổng làng Phượng Mỹ nhìn theo hướng mở, phía trước là cánh đồng liên xã bao la, liền sát cổng làng là đường làng, lũy tre và các oa nhỏ như tụ phong, tụ phúc của làng. Theo các cụ già trong làng truyền lại thì chiếc cổng này có cách ngày nay chừng 200 năm. Nhưng căn cứ vào cách bài trí hoa văn như ở cổng và họa tiết của đình thì chiếc cổng này có niên đại thời Nguyễn.

Cổng làng Phượng Mỹ được xây dựng với quy mô vừa phải, ở chính giữa là con đường nhỏ được lát gạch chỉ. Đây có lẽ là sản phẩm của lễ treo mỗi khi gái làng xuất giá.

Cổng kết cấu theo chữ “môn”, phía trên là hai trụ nhỏ phẳng cắt lửng, hai bên là hai cửa giả, phía trên đắp hoa dành theo lối nghi môn trụ biểu của đình làng. Ở phía trực diện của lối vào có đắp nổi hoa cúc mãn khai, phía dưới đắp nổi bốn chữ Hán theo lối “xuất nhập hanh thông” (ra vào thuận lợi), hai bên là hai câu đối đã bị thời gian bào mòn, song vẫn mang dáng dấp của đôi cánh phượng đang tung bay lên trên nền trời như ý nghĩa của tên làng: Phượng Mỹ./.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 01