Sân khấu

Vở chèo cổ "Trinh Nguyên" do NSND Trần Quốc Chiêm phục dựng: Cổ vũ con người luôn vươn lên hướng thiện

Đình Thế • 01/06/2025 11:49

Tối 31/5, tại Rạp Đại Nam, Nhà hát Chèo Hà Nội công diễn vở chèo cổ “Trinh Nguyên” do NSND Trần Quốc Chiêm phục dựng. Vở diễn đã chạm đến trái tim khán giả bằng một câu chuyện gia đình đầy xúc động, nơi tình mẫu tử thiêng liêng, lòng hiếu thảo và nghĩa tình anh em được khắc họa sâu sắc qua nghệ thuật sân khấu truyền thống.

dsc05042.jpg
Các đại biểu và khán giả xem công diễn Vở chèo cổ “Trinh Nguyên”.

Vở chèo cổ “Trinh Nguyên” là một trong những tác phẩm tiêu biểu, được coi là chuẩn mực của sân khấu chèo truyền thống Việt Nam. Không chỉ hấp dẫn bởi lối kể chuyện dân gian mộc mạc mà còn lay động lòng người nhờ thông điệp nhân văn sâu sắc.

Cốt truyện nói về một người tên là Tôn Dân góa vợ từ khi còn rất trẻ và anh đã đi bước nữa với một phụ nữ tên là Trinh Nguyên. Tuy nhiên, chẳng bao lâu sau Tôn Dân mất sớm để lại người vợ trẻ và hai đứa con. Nàng Trinh Nguyên ở vậy một mình nuôi dạy con chồng là Tôn Mạnh và con đẻ là Tôn Trọng. Hai anh em đến tuổi khôn lớn được mẹ cho đi học. Đến ngày giỗ cha, hai anh em xin thầy về nhà, trên đường về hai anh em gặp một xác người chết bên đường. Hai anh em tỏ lòng xót thương cho người xấu số nên đã đào đất chôn cất. Tuy nhiên, đúng lúc đó quan xã đi qua bắt gặp. Với bản chất tham lam, tên quan xã đã đòi tiền hối lộ, vì nghèo không có tiền nộp cho quan nên cả hai anh em bị vu khống tội giết người... Quan Án sát xét xử giết một và tha cho một. Nàng Trinh Nguyên xin chết thay cho các con không được chấp thuận nên đã xin giết con đẻ của mình để con riêng của chồng được sống vì lý do nó đã thiệt thòi hơn vì mẹ mất sớm. Trước hành động cao cả của Trinh Nguyên, cùng sự điều tra kỹ càng vụ án, Quan Án sát đã giải oan cho hai con, để cho mẹ con Trinh Nguyên được đoàn tụ vẹn toàn...

Câu chuyện cảm động đã phác thảo nên hình tượng nàng “Trinh Nguyên” tài đức vẹn toàn; một mình tảo tần nuôi hai con thơ trưởng thành Tôn Trọng (con ruột), Tôn Mạnh (con riêng) của chồng. Nàng không phân biệt máu mủ, yêu thương cả hai bằng tấm lòng bao dung và tình mẫu tử rộng lớn…

a5.jpg
Vở chèo cổ "Trinh Nguyên" thu hút đông đảo khán giả ở nhiều độ tuổi khác nhau...

Trong phiên tòa xử án đầy căng thẳng, nàng Trinh Nguyên đã có hành động hy sinh cao cả, xin chết thay con, thậm chí chấp nhận cho con ruột lĩnh án tử để cứu con riêng của chồng. Chính sự hy sinh này đã khiến vị quan xử án cảm động và cuối cùng minh oan cho cả ba mẹ con.

Vượt lên câu nói dân gian “Mấy đời bánh đúc có xương, mấy đời dì ghẻ mà thương con chồng”, nhân vật Trinh Nguyên đã khắc họa một hình tượng người mẹ kế đầy đức hạnh, và rộng hơn là chân dung người phụ nữ Việt Nam giàu lòng nhân ái cùng đức hy sinh vì người khác.

img_7.jpg
Nghệ sĩ Quỳnh Trang (vai Trinh Nguyên), nghệ sĩ Kim Liên (vai Tôn Mạnh), nghệ sĩ Bảo Yến (vai Tôn Trọng) trong vở chèo cổ "Trinh Nguyên".

Vở chèo cổ “Trinh Nguyên” được NSND Trần Quốc Chiêm, NSƯT Đoàn Đình Vinh chỉnh lý và biên soạn. NSND Trần Quốc Chiêm cũng chính là đạo diễn của tác phẩm này. Vở diễn có sự tham gia của các diễn viên: Quỳnh Trang (vai Trinh Nguyên), Kim Liên (vai Tôn Mạnh), Bảo Yến (vai Tôn Trọng), Nhật Tín (vai Tôn Dân), Nam Cường (vai Thầy đồ), Đào Dũng (vai Thầy bói), Gia Hưng (vai Quan án sát), Hồng Thắng (vai Thầy xá)… cùng tập thể nam nữ diễn viên, nhạc công Nhà hát Chèo Hà Nội.

img_11.jpg
Tôn Mạnh và Tôn Trọng kính cẩn chào Thầy đồ xin về nhà giỗ cha và thăm mẹ...

NSND Trần Quốc Chiêm cho biết, trong 7 vở chèo cổ kinh điển gồm Quan Âm Thị Kính, Trinh Nguyên, Trương Viên, Xúy Vân, Từ Thức, Lưu Bình – Dương Lễ và Nàng Thiệt Thê, NSND Trần Quốc Chiêm đã phục dựng thành công 4 vở cho Nhà hát Chèo Hà Nội, với tâm nguyện trao truyền tinh hoa nghệ thuật chèo truyền thống đến các thế hệ nghệ sĩ trẻ.

“Không phụ lòng mong mỏi của những nghệ sĩ và những người làm nghề luôn đau đáu gìn giữ nghệ thuật dân tộc, vở chèo cổ “Trinh Nguyên” đã được phục dựng công phu, giữ đúng tinh thần nguyên bản nhưng vẫn gần gũi, dễ tiếp cận với khán giả hôm nay. Đây là nỗ lực không chỉ để bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống, mà còn là cách để chèo tiếp tục sống, lan tỏa và phát triển bền vững trong đời sống đương đại đóng góp tích cực vào sự phát triển các ngành công nghiệp văn hoá Thủ đô.” NSND Trần Quốc Chiêm chia sẻ.

img_12.jpg
Tôn Mạnh và Tôn Trọng trên đường từ nhà thầy đồ về quê giỗ cha, thăm nhà hai anh em bị quan binh nghi oan tội giết người.

Đảm nhận vai Trinh Nguyên, nghệ sĩ Quỳnh Trang chia sẻ, nhân vật Trinh Nguyên đã thu hút tôi ngay từ cái tên, bởi tôi biết đây là một trong 7 vở chèo kinh điển. Là một người phụ nữ của gia đình và cũng là một người mẹ, hình ảnh người mẹ chịu thương chịu khó, tần tảo nuôi con rất gần gũi với tôi. Một mình nuôi con mình đã khó, Trinh Nguyên lại còn nuôi cả con chồng sau khi chồng mất sớm.

img_4336.jpg
Trinh Nguyên gặp lại Tôn Mạnh và Tôn Trọng trong nhà lao không nào kìm được xót thương.

Nghệ sĩ Quỳnh Trang cho biết, chi tiết khiến chị xúc động nhất chính là khoảnh khắc nhân vật Trinh Nguyên buộc phải đưa ra quyết định sinh tử lựa chọn một trong hai người con để nhận tội chết thay. Dù đau đớn tột cùng, nàng vẫn phải gạt nước mắt, giữ vững lý trí để cứu lấy đứa con không do mình sinh ra. Khi quyết định giết con ruột, xin tha cho con chồng, Trinh Nguyên như chết lặng vì chạm đến tận cùng nỗi đau của một người mẹ.

“Tôi luôn cố gắng hóa thân trọn vẹn vào nhân vật để truyền tải hình ảnh Trinh Nguyên một cách chân thực và sâu sắc nhất đến với khán giả” Nghệ sĩ Quỳnh Trang chia sẻ.

dsc05062.jpg
Trinh Nguyên đau đớn đưa ra quyết định giết con ruột là Tôn Trọng để bảo toàn mạng sống cho con chồng là Tôn Mạnh.

Khán giả Nguyễn Bình xúc động chia sẻ sau buổi công diễn, tôi đã từng xem nhiều vở chèo, nhưng vở “Trinh Nguyên” thực sự để lại ấn tượng rất sâu sắc. Câu chuyện không chỉ cảm động mà còn khiến người xem phải suy ngẫm về tình mẫu tử thiêng liêng, lòng hiếu thảo và sự hòa thuận giữa anh em cùng cha khác mẹ. Tôi đặc biệt xúc động với cảnh người mẹ Trinh Nguyên phải đưa ra lựa chọn đau lòng giữa hai người con đó là một khoảnh khắc nghẹn ngào.

Bà Bình cũng bày tỏ sự trân trọng đối với nỗ lực phục dựng thành công vở chèo cổ “Trinh Nguyên” của NSND Trần Quốc Chiêm và ê-kíp nghệ sĩ, các nghệ sĩ diễn rất chân thực, giọng hát sâu lắng, trang phục đẹp, sân khấu được dàn dựng chỉn chu, thể hiện sự đầu tư và tâm huyết với nghề. Tôi mong rằng sẽ có thêm nhiều vở chèo kinh điển như “Trinh Nguyên” được đưa trở lại sân khấu, để khán giả trẻ có cơ hội thưởng thức và hiểu hơn về những giá trị văn hóa truyền thống quý báu của dân tộc.

dsc05067.jpg
Trước hành động cao cả của Trinh Nguyên, cùng sự điều tra kỹ càng vụ án, Quan Án sát đã giải oan cho Tôn Mạnh và Tôn Trọng giúp cho gia đình Trinh Nguyên đoàn tụ.

Vở diễn không chỉ khắc họa rõ nét tình mẫu tử, lòng hiếu thảo, nghĩa tình anh em mà còn ngợi ca những giá trị đạo đức truyền thống cần được gìn giữ và lan tỏa. Vở diễn kết thúc có hậu đã "chạm" đến nơi sâu thẳm tâm hồn của bao thế hệ người Việt. Tác phẩm đã khơi dậy tinh thần đạo hiếu muôn đời dù trong hoàn cảnh nào cốt cách tâm hồn con người Việt Nam vẫn luôn toả sáng vươn lên hướng thiện và ước vọng về một cuộc sống chan hoà các giá trị chân - thiện - mỹ. Vở diễn chứa đựng thông điệp sâu sắc, thấm đẫm tình người, lấp lánh niềm hy vọng cùng sự tin yêu vào những điều tốt đẹp sẽ vẫn còn đọng lại mãi trong trái tim khán giả.

Với bản phục dựng lần này, NSND Trần Quốc Chiêm không chỉ góp phần bảo tồn tác phẩm chèo cổ kinh điển, mà còn mở ra cơ hội cho lớp diễn viên trẻ học hỏi từ thế hệ đi trước một hướng đi thiết thực để gìn giữ và phát huy nghệ thuật chèo trong bối cảnh hiện nay./.

dsc05084.jpg
dsc05091.jpg
Các đại biểu tặng hoa chúc mừng NSND Trần Quốc Chiêm phục dựng thành công vở chèo cổ "Trinh Nguyên".

Vở chèo cổ “Trinh Nguyên” do NSND Trần Quốc Chiêm phục dựng là tác phẩm của Nhà hát Chèo Hà Nội thực hiện nhằm triển khai Kế hoạch số 250/KH-UBND ngày 5/11/2021 của UBND Thành phố Hà Nội về bảo tồn và phát huy nghệ thuật ca kịch truyền thống Thủ đô Hà Nội giai đoạn 2021 – 2025.

Bài liên quan
(0) Bình luận
  • Mở cổng đăng ký “săn” vé chương trình “Muôn sắc Việt Nam” vào lúc 10h ngày 17/11
    Ngày 13/11, Ban Tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra tối 24/11, tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) chính thức công bố thông tin đăng ký vé tham dự.
  • Kết nối âm nhạc truyền thống với những bài hát Nga quen thuộc
    Tiếng đàn bầu ngân lên với “Kachiusa”, đàn tranh hòa nhịp trong “Xuân chiến khu”, “Trống cơm”; những ca khúc về quê hương, đất nước và Hà Nội tiếp nối nhau trên sân khấu mở giữa không gian phố đi bộ hồ Gươm. Chương trình do Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội thực hiện, góp thêm một điểm hẹn nghệ thuật giữa lòng thành phố, nơi công chúng thưởng thức âm nhạc và lan toả những giá trị văn hóa.
  • Vở chèo "Đạo học" tôn vinh hình tượng người thầy mẫu mực
    Thực hiện công tác chuyên môn hàng năm của Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Thành phố Hà Nội (VHNT) và nhằm nghiên cứu, tìm hiểu, tham khảo và trao đổi về các tác phẩm văn học nghệ thuật giữa các Hội chuyên ngành, tối 7/11 Hội Liên hiệp VHNT Thành phố Hà Nội tổ chức Tọa đàm và giới thiệu vở chèo "Đạo học" của Nhà hát Chèo Hà Nội. Vở diễn đã giành giải Vàng Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026.
  • Nhà hát Kịch Việt Nam tổ chức chuỗi chương trình biểu diễn đặc sắc chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam
    Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn liền với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, Nhà hát Kịch Việt Nam tổ chức chuỗi chương trình biểu diễn đặc sắc diễn ra từ ngày 21 đến ngày 28/11/2026. Chuỗi hoạt động bao gồm 4 vở kịch nổi tiếng là Mặt nạ người, Nghêu, Sò, Ốc, Hến, Điều còn lại và Ảo ảnh. Đi kèm với các buổi biểu diễn là chính sách ưu đãi giá vé hấp dẫn, tạo điều kiện thuận lợi để đông đảo công chúng và khán giả yêu nghệ thuật có cơ hội tiếp cận sân khấu kịch truyền thống lẫn hiện đại.
  • Rạp Xiếc Trung ương tung ưu đãi lớn và chuỗi chương trình mừng Ngày Văn hóa Việt Nam
    Liên đoàn Xiếc Việt Nam vừa công bố chuỗi chương trình nghệ thuật đặc sắc cùng chính sách ưu đãi vé hấp dẫn dành cho khán giả nhân dịp hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11). Sự kiện lần này là sự kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật biểu diễn xiếc đỉnh cao với âm nhạc, công nghệ sân khấu hiện đại và các chất liệu văn hóa dân tộc quen thuộc.
  • Nhà hát Tuổi trẻ giảm 20% giá vé, công chiếu 3 vở diễn lớn nhân Ngày Văn hóa Việt Nam 2026
    Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam tổ chức Tuần biểu diễn nghệ thuật từ 22-29/11/2026 với 3 tác phẩm nổi tiếng Hồn Trương Ba, da hàng thịt, Quân khu Nam Đồng và nhạc kịch Tuổi thơ dữ dội nhân Ngày Văn hóa Việt Nam. Chương trình áp dụng giảm 20% giá vé niêm yết từ ngày 28/10/2026 trên hệ thống vé trực tuyến của Nhà hát. Đây là nỗ lực nhằm phát huy giá trị văn hóa dân tộc và lan tỏa thói quen thưởng thức sân khấu nghệ thuật đến đông đảo công chúng, đặc biệt là người trẻ.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • “Âm nhạc cuối tuần” chiều 15/11: Cách cảm thụ mới với những giai điệu quen thuộc
    Trong chương trình “Âm nhạc cuối tuần” diễn ra vào 17h ngày 15/11 tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club sẽ đưa khán giả gặp lại những ca khúc Việt Nam giàu cảm xúc, hòa mình vào nhịp điệu Jazz phóng khoáng và khám phá sự giao thoa thú vị giữa âm nhạc hiện đại với chất liệu văn hóa truyền thống.
  • Pavilion Nghệ thuật Art Hanoi 2026: Cuộc đối thoại giữa kiến trúc và nghệ thuật đương đại
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội) trở thành điểm hẹn nghệ thuật với không gian Nghệ thuật Art Hanoi 2026. Với sự tham gia của 10 nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ, Pavilion mở ra những góc nhìn đa dạng về con người, văn hóa và đời sống, đồng thời tạo nên điểm gặp gỡ giữa nghệ thuật và công chúng trong không gian đô thị.
  • Mở cổng đăng ký “săn” vé chương trình “Muôn sắc Việt Nam” vào lúc 10h ngày 17/11
    Ngày 13/11, Ban Tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra tối 24/11, tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) chính thức công bố thông tin đăng ký vé tham dự.
  • Lễ hội Áo dài Hà Nội 2026: Kết hợp các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm
    Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, tổ chức, hiệp hội và đơn vị liên quan tổ chức. Đây là hoạt động văn hóa, du lịch thường niên nhằm gìn giữ, phát huy giá trị áo dài Việt Nam, đồng thời quảng bá hình ảnh Thủ đô giàu bản sắc, sáng tạo và thân thiện.
  • [Video] Hà Nội mở rộng không gian sáng tạo, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa
    Tối 13/11, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề "Kinh tế sáng tạo", đồng thời chính thức ra mắt nền tảng số văn hoá - du lịch HanoiGo.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Đi thăm cha mẹ (Kỳ 2)
    Nàng cất lời, giọng có chút trách móc. Cũng phải thôi. Từ ngày cưới đến giờ đã nửa năm, vài lần nàng nhắc Khun đi thăm cha mẹ. Người già trong họ cũng bảo: “Mày lấy con gái người ta về lạy tạ tổ tiên nhận làm con nhà này rồi thì cũng phải đi lạy tạ cha mẹ nó chứ”...
  • Sau gần 1.000 năm, quyết sách lập Quốc Tử Giám vẫn vẹn nguyên giá trị
    Qua quá trình nghiên cứu, GS.TS Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học - Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) khẳng định, việc lập Quốc Tử Giám năm 1076, cùng với việc dựng Văn Miếu năm 1070 và mở khoa thi năm 1075, là một quyết sách thể hiện tầm nhìn chiến lược của các vị Vua nhà Lý. Đối chiếu với quyết sách lập Quốc Tử Giám và sự kế thừa qua các triều đại, có thể rút ra những bài học cho các quyết sách của Đảng, Nhà nước về giáo dục và nhân tài trong giai đoạn mới.
  • Đánh thức di sản, mở "đường băng" cho kinh tế sáng tạo Thủ đô
    Ngày 13/11, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề “Kinh tế sáng tạo”, thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản” sẽ chính thức khai mạc, mở ra 16 ngày hoạt động sôi nổi trên địa bàn Thủ đô. Vượt ra ngoài khuôn khổ một sự kiện văn hóa, nghệ thuật thường niên, Lễ hội hướng tới kết nối di sản, tri thức nghề, thiết kế và thị trường, từng bước hình thành hệ sinh thái sáng tạo đô thị, đưa nguồn lực văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế của Hà Nội.
  • Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam cùng ý nghĩa Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc
    Để phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gắn hoạt động của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam với đời sống Nhân dân, từ năm 2003, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở khu dân cư được tổ chức nhân dịp kỷ niệm Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam (18/11). Ngày hội từng bước trở thành hoạt động chính trị - xã hội có ý nghĩa thiết thực, được tổ chức rộng khắp tại các khu dân cư, góp phần tăng cường sự gắn bó giữa các gia đình, dòng họ, các tầng lớp Nhân dân và củng cố tinh thần đoàn kết trong cộng đồng.
  • Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong phát triển công nghiệp văn hóa Hà Nội
    PGS.TS Nguyễn Văn Hiệu - Hiệu trưởng Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) đánh giá, giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám trước hết nằm ở ý nghĩa lịch sử của một thiết chế giáo dục; hệ thống tư liệu phản ánh lịch sử khoa cử và hình thành tầng lớp trí thức; khả năng giáo dục về truyền thống văn hóa và ở những biểu tượng có vị trí sâu sắc trong đời sống tinh thần của người Việt Nam. Những giá trị ấy tạo nên một nguồn vốn văn hóa đặc biệt.
Vở chèo cổ "Trinh Nguyên" do NSND Trần Quốc Chiêm phục dựng: Cổ vũ con người luôn vươn lên hướng thiện
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO