Thực hiện Luật Thủ đô 2026, Hà Nội nỗ lực giải quyết “điểm nghẽn” trật tự đô thị

Ngày 15/6, tại kỳ họp thứ tư, HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVII đã thông qua Nghị quyết quy định về mức tiền phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; giao thông đường bộ liên quan trật tự đô thị trên địa bàn Thành phố Hà Nội.

Tờ trình của UBND Thành phố Hà Nội tại kỳ họp nhấn mạnh, năm 2026, Hà Nội đang tập trung tháo gỡ 5 “điểm nghẽn” lớn đang cản trở sự phát triển bền vững và làm giảm chất lượng sống của người dân, trong đó có ùn tắc giao thông và trật tự đô thị. Việc xác định và quyết liệt xử lý 5 “điểm nghẽn” thể hiện quyết tâm cao của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hà Nội nhằm cải thiện chất lượng môi trường sống, nâng cao năng lực quản lý đô thị, tạo bước phát triển mới cho Thủ đô.

Tại kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Thủ đô - đây không đơn thuần là một đạo luật, mà là một “đòn bẩy chiến lược”, giải quyết bài toán về cơ chế đặc thù mà Hà Nội đã trăn trở bấy lâu, trong đó, đánh dấu bước ngoặt lịch sử trong tư duy quản trị Thủ đô trong kỷ nguyên mới tập trung với 3 nhóm đột phá lớn gồm: (1) thể chế; (2) tư duy phát triển; (3) không gian phát triển; trong đó, về thể chế, Luật Thủ đô 2026 trao quyền cho Hà Nội xây dựng cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện phù hợp với yêu cầu phát triển, Thành phố được quyết định tổ chức bộ máy, con người để tổ chức thi hành.

Luật cũng trao thêm quyền cho Hà Nội trong tổ chức bộ máy, chế độ công vụ; quy hoạch và quản lý không gian Thủ đô; phát triển đô thị theo mô hình TOD; chỉnh trang đô thị; bảo vệ môi trường; quản lý tài nguyên; bảo đảm trật tự, an toàn đô thị; quản lý di tích, du lịch, giáo dục, y tế và khoa học công nghệ; cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, trong đó có trao thêm quyền cho HĐND Thành phố Hà Nội trong việc nâng mức tiền phạt vi phạm hành chính trong một số lĩnh vực cụ thể.

Thành phố Hà Nội đặt ra yêu cầu phát triển Thủ đô nhanh, bền vững, thông minh, hiện đại, bao trùm gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu; giữ vững quốc phòng, an ninh, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Song song là yêu cầu ý thức tuân thủ, thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật, các chỉ đạo của thành phố, trong đó, phát huy tính ưu việt vượt trội của Luật Thủ đô 2026 - được kỳ vọng tạo bước ngoặt về thể chế khi trao cho Hà Nội nhiều cơ chế, chính sách vượt trội, với tinh thần xuyên suốt là phân quyền mạnh mẽ, quản trị linh hoạt và tăng tính tự chủ đi đôi với kiểm soát quyền lực.

Chính vì vậy, việc ban hành quy định mức tiền phạt (cao hơn bằng 1,5 lần hoặc bằng 2 lần so với mức tiền phạt chung) đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; giao thông đường bộ liên quan trật tự đô thị trên địa bàn thành phố theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 14 của Luật Thủ đô 2026 là bước đầu thể hiện sự quyết tâm của thành phố trong đồng bộ thực hiện các biện pháp giải quyết 5 “điểm nghẽn” tập trung vào lĩnh vực trật tự đô thị, ùn tắc giao thông.

Việc tăng mức tiền xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm nêu trên thể hiện rõ sự quyết liệt của Thành phố Hà Nội để từng bước xây dựng cộng đồng văn minh, nhân văn, là cơ sở tiến tới triển khai thí điểm mô hình “Xã, phường xã hội chủ nghĩa” giai đoạn 2026 - 2030.

Đây cũng là bước đột phá trong quản trị cơ sở, nơi hạnh phúc và sự hài lòng của người dân được đặt ở vị trí trung tâm, người dân được thụ hưởng những chính sách tốt nhất của Thành phố xanh - Thành phố Vì hòa bình chứ không phải sự tồn tại của những điểm nghẽn về ùn tắc giao thông, trật tự đô thị vì mặt trái của lý do không đảm bảo quyền của người yếu thế (người bán hàng rong, lấn chiếm lòng đường vỉa hè…) sẽ dẫn tới hệ quả một đô thị pha tạp, nhếch nhác…

Nghị quyết quy định về mức tiền phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; giao thông đường bộ liên quan trật tự đô thị trên địa bàn Thành phố Hà Nội (thực hiện điểm b khoản 1 Điều 14 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16) gồm 6 Điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Đối với các hành vi vi phạm xảy ra trước thời điểm nghị quyết có hiệu lực, việc xử phạt tiếp tục áp dụng theo quy định tại Nghị định số 282/2025/NĐ-CP và Nghị định số 168/2024/NĐ-CP.

Đồng thời, nghị quyết kèm theo 2 phụ lục. Trong đó phụ lục I quy định 24 hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội áp dụng mức tiền phạt cao hơn mức phạt quy định tại Nghị định số 282/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình.

Phụ lục II quy định 4 hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ áp dụng mức tiền phạt cao hơn mức phạt quy định tại Nghị định số 168/2024/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe./.