Xã Đoài Phương cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm

Quy hoạch để đáp ứng yêu cầu phát triển trong thời kỳ mới

Từ ngày 1/7/2025, thực hiện Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Hà Nội, xã Đoài Phương được thành lập mới trên cơ sở sáp nhập toàn bộ địa giới hành chính của các xã Kim Sơn, xã Sơn Đông và một phần diện tích của xã Cổ Đông, có tổng diện tích tự nhiên là 5.710ha; dân số 41.433 người.

Xã Đoài Phương nằm trong khu vực phát triển nông thôn, đã được UBND Thành phố Hà Nội giao nhiệm vụ cho UBND các xã tổ chức lập Quy hoạch chung xã trên địa bàn thành phố tại Quyết định số 3908/QĐ-UBND ngày 24/7/2025.

Trong đó, các định hướng phát triển nông thôn, nhà ở, công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch và hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đảm bảo sự phù hợp nội dung đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1668/QĐ-TTg ngày 27/12/2024. Các định hướng tại đồ án quy hoạch chung cấp huyện (trước đây) là Quy hoạch chung thị xã Sơn Tây đến năm 2030 đã được phê duyệt cũng không còn phù hợp với phạm vi tổ chức không gian lãnh thổ và cấu trúc đơn vị hành chính cấp xã Đoài Phương mới.

Ngày 13/5/2026, UBND thành phố Hà Nội có quyết định số 2512/QĐ-UBND về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, xác lập các định hướng phát triển mới phù hợp với cấu trúc mô hình, ranh giới các đơn vị hành chính cấp xã mới.

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đã xác định các định hướng lớn về phát triển nông thôn Thủ đô trong đó xã Đoài Phương cần có định hướng phát triển đảm bảo sự phù hợp với các định hướng chung và riêng biệt như: “Hiện đại trong hội nhập - Bền vững trong bản sắc”, bảo đảm sự gắn kết hữu cơ với tiến trình đô thị hóa, trọng tâm là nâng cao chất lượng sống của cư dân tiệm cận tiêu chuẩn đô thị và tái cơ cấu kinh tế theo hướng gia tăng giá trị.

Đồng thời, phát triển mô hình “Làng trong phố - Phố trong làng”, hài hòa giữa yếu tố truyền thống và hiện đại, duy trì mặt nước, vùng sinh thái, tích hợp phát triển du lịch, dịch vụ dựa trên lợi thế cảnh quan, văn hóa di sản và kết nối văn hóa Thăng Long - xứ Đoài. Trong đó, xã Đoài Phương, trong định hướng 100 năm được xác định là khu vực với tiềm năng rất lớn về phát triển du lịch, nghỉ dưỡng, dịch vụ du lịch dựa trên khai thác tiềm năng lợi thế của vùng cảnh quan, khí hậu khu vực hồ Đồng Mô, là một trong những trung tâm du lịch lớn của Thủ đô Hà Nội.

Nghị quyết 188/2025/QH15 quy định thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại Thành phố Hà Nội xác định tuyến đường sắt đô thị số 12 – kéo dài Tuyến vệ tinh từ xã Xuân Mai đi xã Phú Xuyên chạy qua địa bàn xã Đoài Phương được dự kiến tiến độ thực hiện trong giai đoạn 2036 – 2045 cũng là động lực phát triển quan trọng về hạ tầng giao thông công cộng, kết nối du lịch và phát triển khu vực.

Đặc biệt, trong bối cảnh mới, đối với định hướng phát triển cần đổi mới tư duy quy hoạch gắn với mô hình chính quyền 2 cấp: Chuyển đổi từ “quy hoạch điểm dân cư” sang “quy hoạch không gian phát triển cấp xã”. Xác lập mỗi xã là một đơn vị không gian tổng hợp, tích hợp đa chức năng: cư trú, sản xuất, dịch vụ, du lịch, sinh thái, hệ thống hạ tầng khung và dự trữ phát triển. Đồng thời phát triển, kiến tạo hệ thống điểm dân cư nông thôn gắn với sự phát triển đô thị lân cận, nâng cao chất lượng nông thôn, phát triển theo mô hình đô thị - nông thôn tích hợp, phù hợp với cấu trúc đa cực của thành phố.

Mặt khác, nghiên cứu cần phù hợp với quy định mới trong hệ thống pháp luật về quy hoạch đô thị nông thôn như: Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, các Nghị định của Chính phủ; Nghị định 145/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực quy hoạch đô thị và nông thôn cũng có tác động tích cực đến hoạch định các dự báo phát triển của địa phương.

“Do vậy, việc nghiên cứu lập Quy hoạch chung xã Đoài Phương đến năm 2045 là rất cần thiết để hoàn thiện công cụ quản lý quy hoạch và là cơ sở triển khai thực hiện các đồ án quy hoạch phân khu quy hoạch chi tiết, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội địa phương, phù hợp với định hướng của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm” – UBND xã Đoài Phương, nhấn mạnh.

Lợi thế lớn để phát triển du lịch văn hóa

Theo UBND xã Đoài Phương, hoạt động du lịch – dịch vụ tại xã bước đầu có sự phát triển. Dịch vụ sân Golf tại khu vực Đảo Vua – Đồng Mô thu hút lượng khách tương đối ổn định, góp phần thúc đẩy các hoạt động dịch vụ liên quan.

Đặc biệt, Làng Văn hóa – Du lịch các Dân tộc Việt Nam là một lợi thế quan trọng đối với xã Đoài Phương trong phát triển kinh tế - xã hội. Đây là khu du lịch văn hóa quy mô quốc gia, thường xuyên tổ chức các sự kiện văn hóa, lễ hội và các hoạt động trải nghiệm, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tham quan.

Bên cạnh những điểm du lịch nổi tiếng như Đồng Mô và Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam, trên địa bàn xã Đoài Phương còn có nhiều điểm đến thu hút khách tham quan như khu du lịch thôn Lòng Hồ, chùa Khai Nguyên, đền Măng Sơn. Một số mô hình dịch vụ du lịch đã bước đầu hình thành sự kết nối giữa các điểm du lịch tâm linh với hệ thống nhà hàng, dịch vụ ăn uống và nghỉ dưỡng như làng Mít, Đồng Mô Camping...

Ngoài ra, địa phương hiện có khoảng 42 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp - xây dựng. Xã có Cụm công nghiệp Sơn Đông 1 với quy mô 72,5ha cũng như có Làng nghề mộc Vạn An được UBND thành phố công nhận làng nghề cấp thành phố.

Đặc biệt thương mại, dịch vụ hiện là ngành kinh tế chủ đạo của xã Đoài Phương, chiếm khoảng 52,7% trong cơ cấu kinh tế của xã. Trên địa bàn có khoảng 98 doanh nghiệp, 230 hộ kinh doanh và 8 hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ. Hệ thống hạ tầng thương mại cơ bản đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của Nhân dân.

Nông nghiệp chiếm tỷ trọng khoảng 13,4% trong cơ cấu kinh tế, với diện tích đất sản xuất nông nghiệp khoảng 2.487 ha, trong đó đất chuyên trồng lúa 662,74 ha; diện tích nuôi trồng thủy sản là 81,67 ha. Trong những năm qua, sản xuất nông nghiệp đã từng bước áp dụng công nghệ và một số tiến bộ kỹ thuật như giống mới, cơ giới hóa khâu làm đất và thu hoạch.

Tuy nhiên việc gắn nông nghiệp với du lịch tại xã Đoài Phương còn hạn chế, chưa tương xứng lợi thế di sản và không gian sinh thái của địa phương và rất cần được khai thác hợp lý trong thời gian tới./.