Năng lượng sạch cho kỷ nguyên tăng trưởng mới
Phát triển năng lượng sạch không chỉ đáp ứng yêu cầu giảm phát thải mà còn tác động đến năng lực cạnh tranh, khả năng thu hút đầu tư và tính tự chủ của nền kinh tế Việt Nam.
Chiều 27/10, Tạp chí Năng lượng Sạch Việt Nam đã tổ chức Diễn đàn “Năng lượng sạch cho kỷ nguyên tăng trưởng mới”, với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp.
Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao gắn với phát triển bền vững, năng lượng sạch đang trở thành một trong những trụ cột quan trọng của quá trình chuyển dịch mô hình tăng trưởng, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Nhu cầu năng lượng ngày càng gia tăng cùng với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số và sự phát triển của các ngành công nghiệp mới đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về đa dạng hóa nguồn cung, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và giảm phát thải khí nhà kính.

Phát biểu tại diễn đàn, TS. Mai Duy Thiện - Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam (VCEA), Tổng Biên tập Tạp chí Năng lượng Sạch Việt Nam cho biết, chuyển đổi mô hình tăng trưởng đòi hỏi sự gắn kết giữa phát triển năng lượng sạch, đổi mới công nghệ và chuyển đổi số. Trong đó, chính sách, hạ tầng, khoa học công nghệ, tài chính và nhu cầu sử dụng năng lượng của doanh nghiệp cần được kết nối để các nguồn lực đầu tư phát huy hiệu quả.
Yêu cầu này ngày càng rõ khi các thị trường quốc tế chú trọng hơn đến tiêu chuẩn môi trường, phát thải carbon và trách nhiệm trong chuỗi cung ứng. Khả năng tiếp cận nguồn năng lượng sạch vì thế không chỉ liên quan đến mục tiêu giảm phát thải, mà còn ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, thu hút đầu tư và khả năng hội nhập của doanh nghiệp Việt Nam.
Ông Mai Duy Thiện nhấn mạnh vai trò phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu và nhà đầu tư trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn, thúc đẩy dự án và phát triển hệ sinh thái công nghiệp năng lượng hiện đại.
Tiếp cận vấn đề dưới góc nhìn kinh tế học, TS Võ Trí Thành, Phó viện trưởng Nghiên cứu nghiên cứu quản lý kinh tế Trung giao đã phân tích mối liên hệ giữa năng lượng với khả năng chống chịu, tự tăng cường nền kinh tế trước các biến động địa chính trị phức tạp trên thế giới.
Năng lực cùng với nguồn vốn và dữ liệu là ba cấu hình nền tảng, giữ vị trí trong công cuộc chuyển đổi mô hình phát triển; Nhiệm vụ đảm bảo chắc chắn về năng lực quốc gia của quốc gia, phải luôn song hành với mục tiêu nâng cao tính tự động và năng lực nội sinh của toàn bộ nền kinh tế.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Huyền - Viện Năng lượng, Bộ Công Thương cho biết, giai đoạn 2016 - 2025, sản lượng điện thương phẩm của Việt Nam tăng bình quân 7,6% mỗi năm, trong khi công suất cực đại tăng 6,9% mỗi năm. Năm 2025, điện thương phẩm đạt khoảng 288 tỷ kWh, công suất cực đại khoảng 54 GW. Theo các kịch bản được đưa ra, nhu cầu năng lượng sơ cấp được dự báo tiếp tục tăng mạnh, lên khoảng 110 - 122 triệu tấn dầu quy đổi vào năm 2030 và 186 - 207 triệu tấn vào năm 2050.
Song song với phát triển nguồn điện tái tạo, theo PGS.TS. Phạm Hoàng Lương, Giảng viên cao cấp Đại học Bách Khoa Hà Nội - Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Sạch Việt Nam, việc đầu tư hệ thống pin lưu trữ, thủy điện tích năng, lưới điện thông minh, ứng dụng hydrogen và ammonia trong chuyển đổi nhiên liệu. Đồng thời, cần chú trọng thúc đẩy tiết kiệm năng lượng, điện hóa sản xuất và phát triển các mô hình sử dụng điện xanh sẽ mở ra dư địa lớn cho đổi mới công nghệ, thu hút đầu tư và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.