Những chuyện khó tin về cha đẻ thuyết tiến hóa

VNExpress/Livescience| 17/02/2009 10:01

Thế giới vừa kỷ niệm sinh nhật lần thứ 200 của Charles Darwin và o ngà y 12/2. Nhân dịp nà y, tạp chí Livescience công bố những sự thật ít người biết vử nhà  khoa học huyửn thoại nà y.

Cha đẻ của thuyết tiến hóa không có bất kử³ vụ tai tiếng nà o trong đời. à”ng là  một người chồng tốt, người đà n ông vì gia đình. Аó có thể là  một hình ảnh mà  ít người tưởng tượng vử một nhà  khoa học từng lênh đênh trên các đại dương suốt 5 năm ở thời trai trẻ và  sau đó phát minh một lý thuyết là m chấn động nửn tảng khoa học ở thế kỷ 19.

Dưới đây là  những chuyện ít người biết vử nhà  tự nhiên học vĩ đại người Anh.

1. Ngại rử­a chân

Ở tuổi 12, Darwin thú nhận trong một lá thư rằng mỗi tháng ông chỉ rử­a chân tại trường đúng một lần do không có thứ gì để kử³ cọ.

2. Người cha khó tính

Cha của Charles, bác sĩ Robert Darwin, từng nghĩ rằng cậu con trai sẽ trở thà nh một người chẳng là m nên trò trống gì. Vì thế ông gử­i Charles tới Аại học Edinburgh để học vử thuốc. Nhưng anh chà ng tử ra không hứng thú với nghử bác sĩ. Robert từng mắng con như sau: Anh chẳng quan tâm tới bất cứ thứ gì ngoà i việc chơi với chó, săn bắn và  bẫy chuột. Cứ thế nà y thì anh sẽ trở thà nh nỗi ô nhục của chính bản thân anh và  gia đình.

3. Say sóng

Charles Darwin từng lênh đênh trên các đại dương trên chiếc tà u H.M.S. Beagle, nhưng ông lại bị say sóng. Аó là  một trong những nguyên nhân chính khiến ông dà nh phần lớn thời gian trên đất liửn, nhưng cũng nhử vậy mà  ông thu thập được nhiửu bằng chứng khoa học hơn.

4. Rắc rối trước chuyến đi lịch sử­

Nếu thiếu may mắn, có lẽ Charles đã không thể bước lên chiếc tà u đưa ông tới quần đảo Galapagos “ nơi ông phát hiện bằng chứng vử quá trình tiến hóa và  bắt đầu nhận ra cơ chế của nó: chọn lọc tự nhiên. Ban đầu ông không phải là  lựa chọn của thuyửn trưởng Robert FitzRoy khi người nà y tìm kiếm nhà  khoa học đi cùng để khảo sát bử biển Nam Mử¹.

Sau đó, khi Charles (lúc ấy mới 22 tuổi) được mời, cha ông đã từ chối thẳng thừng. May thay, người bác của Charles đã thuyết phục Robert thay đổi ý định. Trong lúc đó thuyửn trưởng FitzRoy lại hứa trao công việc cho một người bạn, nhưng anh nà y quyết định từ chối chỉ và i phút trước khi Charles tới để phửng vấn. FitzRoy yêu cầu Charles ở cùng ông một tuần để xem tính cách của hai người có hợp nhau hay không.

5. Do dự với chuyện lập gia đình

Khi còn trẻ, Charles từng liệt kê những cái lợi và  hại trong hôn nhân. Аiửu khiến ông lo ngại nhất là  không có thời gian để đọc sách và o buổi tối nếu kết hôn. Nhưng Charles cũng nhận thấy nếu lập gia đình, ông sẽ có một người để chia sẻ mọi lo lắng và  sinh con. Sau khi xem xét thấu đáo, ông kết luận: Nên kết hôn. Аịnh lý đã được chứng minh.

6. Không quyết đoán

Charles trì hoãn việc xuất bản cuốn Nguồn gốc muôn loà i hơn hai thập kỷ do lo ngại người ta sẽ phản đối nó.

7. Suýt mất trắng thà nh quả

Và o cuối những năm 50 của thế kỷ 19, Charles hay tin Alfred Russel Wallace “ nhà  tự nhiên học người Anh “ cũng tìm ra lý thuyết tiến hóa giống như học thuyết của ông. Аiửu nà y khiến Charles đẩy nhanh tiến độ xuất bản cuốn Nguồn gốc muôn loà i. Các nhà  khoa học thuộc Hội Linnean đã xem xét công trình của cả hai người và o tháng 7/1858 để quyết định xem ai tìm ra thuyết tiến hóa trước. Cuối cùng họ tuyên bố Charles thắng vì ông trình bà y lý thuyết một cách chi tiết hơn.

8. Mất mát to lớn trong gia đình

Charles và  vợ có tới 10 con, nhưng hai người qua đời khi mới sinh và  ba người khác mất trước khi được 11 tuổi. Nhà  tự nhiên học cũng nổi tiếng vì sự quan tâm đối với các con.

9. Từ tín đồ Cơ đốc thà nh người ủng hộ thuyết bất khả tri

Charles theo đạo Cơ đốc trong phần lớn cuộc đời. Thậm chí ông từng học tại Аại học Cambridge để trở thà nh một thầy tu trước khi thực hiện chuyến đi trên tà u Beagle. Nhưng trong khoảng thời gian còn lại, ông tự coi mình là  tín đồ của thuyết bất khả tri, chứ không phải người vô thần.

10. Người mắc nhiửu bệnh lạ

Sau khi cùng gia đình chuyển tới một vùng nông thôn ở ngoại ô London, Charles mắc nhiửu bệnh lạ khiến sức khửe của ông giảm sút. Một số bác sĩ cho rằng đó là  kết quả của tình trạng căng thẳng trong cuộc chạy đua với thời gian để xuất bản cuốn Nguồn gốc muôn loà i và  nỗi lo vử tác động xã hội của nó.

(0) Bình luận
  • Bảo tàng Mỹ thuật ở giữa làng quê (huyện Ba Vì)
    Xứ Đoài là một vùng đất tối cổ - vùng địa văn hoá, địa thi hoạ - nơi mà con người có thể trải nghiệm đời mình trong hệ sinh thái tự nhiên của vùng đất, đi qua những truyền thuyết, cổ tích, để từ đó tạo nên tâm tính, giọng nói đặc trưng của con người xứ Đoài. Nắng và gió, núi và sông xứ Đoài đã gợi cảm hứng sáng tác cho một Tản Đà, một Quang Dũng và nhiều thi nhân, hoạ sĩ: từ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí đến Sĩ Tốt, Nguyễn Tiến Chung, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Sáng... và những thế hệ văn nghệ sĩ sau này, ở họ đều có những sáng tác xuất sắc về xứ Đoài.
  • Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (huyện Phú Xuyên)
    Đi khắp các vùng miền của Tổ quốc, những cựu tù binh Phú Quốc đã sưu tầm kỷ vật, di vật, tranh ảnh có liên quan đến các nhà tù trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược mà đồng đội và các ông đã trải qua. Hơn 20 năm kiếm tìm và góp nhặt, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, do chính những người cựu tù năm xưa thành lập là những minh chứng chân thực về một thời oanh liệt và hào hùng của dân tộc.
  • Bảo tàng Quê hương phong trào chiếc gậy Trường Sơn (huyệnỨng Hoà)
    Hoà Xá là một làng quê nằm sát bờ tả sông Đáy, thuộc vùng ven chiêm trũng Khu Cháy. Nơi đây sớm có phong trào cách mạng ngay từ những năm 1930, là hậu phương trung thành của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hòa Xá được xem là quê hương của phong trào động viên thanh niên lên đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” và câu chuyện huyền thoại “chiếc gậy Trường Sơn”.
  • Khu Cháy, Bảo tàng Khu Cháy - một địa chỉ đỏ về truyền thống đấu tranh cách mạng ở Ứng Hoà, Phú Xuyên
    “Khu Cháy” là thuật ngữ để nói về một khu du kích trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp gồm 22 xã ở phía nam huyện Ứng Hoà và tây huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
  • Bảo tàng Tổng cục II (quận Hoàng Mai)
    Toạ lạc tại số 322 đường Lê Trọng Tấn, quận Hoàng Mai, Hà Nội trên khuôn viên rộng 3.500m2, gồm 2 tầng nhà và phần trưng bày ngoài trời, Bảo tàng Tổng cục II hiện lưu giữ 5.830 hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật quý hiếm gắn liền với cuộc đời hoạt động của nhiều chiến sĩ tình báo xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam. Với chức năng phục vụ công tác nghiên cứu, tham quan học tập, giáo dục truyền thống, Bảo tàng Tổng cục II chính thức được Bộ Văn hoá - Thông tin công nhận nằm trong hệ thống các bảo tàng cấp 2 toàn quân.
  • Bảo tàng Binh chủng Thông tin (quận Ba Đình)
    Bảo tàng Binh chủng Thông tin thuộc loại hình bảo tàng lịch sử chuyên ngành quân sự, là thể chế văn hoá, có chức năng bảo quản và trưng bày các sưu tập về lịch sử Binh chủng Thông tin liên lạc nhằm phục vụ nhu cầu nghiên cứu, giáo dục, tham quan và hưởng thụ văn hoá của cán bộ, chiến sĩ trong Binh chủng và nhân dân, bạn bè quốc tế.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Cơ hội thưởng lãm 100 bức ảnh về đất nước và con người Việt Nam
    Chiều 28/1, tại Nhà triển lãm 29 Hàng Bài (Hà Nội), Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã tổ chức Lễ khai mạc Triển lãm ảnh “Mừng Đảng, Mừng Xuân và Chào mừng thành công Đại hội lần thứ XIV của Đảng”. Sự kiện là hoạt động văn hóa nghệ thuật có ý nghĩa, chào mừng thành công Đại hội Đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XIV và năm mới Bính Ngọ 2026.
  • Những ấn phẩm giúp bạn đọc hiểu thêm về những ngày Bác Hồ ở Pác Bó
    Ngày 28/1/1941, Chủ tịch Hồ Chí Minh (khi đó là đồng chí Nguyễn Ái Quốc) đã vượt qua cột mốc 108 trở về Pác Bó (xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng). Đây là dấu mốc lịch sử đặc biệt, đánh dấu lần đầu tiên Người đặt chân lên mảnh đất quê hương sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, mở ra chặng đường trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, khởi đầu cho những thắng lợi vĩ đại sau này.
  • Cẩm nang tra cứu đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp
    Nhằm cung cấp một cách hệ thống thông tin về các đơn vị hành chính trong cả nước sau sắp xếp, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách “Đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp” do tác giả Nguyễn Thái Bình và Trương Hải Long biên soạn. Ấn phẩm là cẩm nang tra cứu quan trọng, phản ánh trực diện kết quả của cuộc cải cách lớn trong tổ chức bộ máy hành chính nhà nước.
  • Hà Nội chỉ đạo khẩn về phòng chống virus Nipah
    Ngày 28/1/2026, Sở Y tế Hà Nội đã ban hành Công văn khẩn số 861/ SYT-NVY về việc chủ động công tác phòng, chống bệnh do vi rút Nipah.
  • “Lịch Tết Hôm Nay”: Không khí Tết sớm lan tỏa trong từng câu chuyện đời thường
    Dù còn vài tuần mới đến Tết Nguyên Đán 2026, không khí xuân đã sớm lan tỏa khắp nơi. Từ câu chuyện đi đâu, làm gì ngày Tết, đến việc sắp xếp công việc để có thêm thời gian cho gia đình, Tết dường như đang đến gần hơn trong từng cuộc trò chuyện.
Đừng bỏ lỡ
  • [Podcast] Tản văn: Người đi về phía biển
    Khi biển sinh ra, tôi chưa biết hát. Khi biển lớn lên, em chưa biết khóc. Khi biển mặn mòi, thì đã có những dấu chân đi về phía biển. Biển ở phía đường chân trời, một nơi tưởng chừng như chưa từng có sự nhọc nhằn, vất vả. Bởi chân trời luôn luôn là ước mơ.
  • Ra mắt Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu
    Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu sẽ chính thức mở cửa tự do từ ngày 3/3/2026 tại Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (12 Đào Tấn, Hà Nội). Đây là nơi tôn vinh văn hiến, giới thiệu các di sản được UNESCO công nhận và tài liệu quý hiếm, kết hợp trải nghiệm tương tác.
  • Việt Nam gửi hồ sơ đề cử Khu di tích Óc Eo - Ba Thê là Di sản thế giới
    Phó Thủ tướng Mai Văn Chính đồng ý gửi Hồ sơ khoa học “Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê, tỉnh An Giang” tới Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá của Liên hiệp quốc (UNESCO) để đề nghị công nhận và ghi vào Danh mục Di sản thế giới.
  • Từ mùa Xuân Pác Bó năm 1941 đến khát vọng phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới
    Cách đây 85 năm, ngày 28/01/1941, Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, mở ra bước ngoặt lịch sử dẫn tới thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Kỷ niệm sự kiện trọng đại này diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta phấn khởi chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, càng khẳng định giá trị trường tồn của tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời làm nổi bật trách nhiệm của Thủ đô Hà Nội trong việc tiên phong, gương mẫu học tập và làm theo lời Bác, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XVIII Đảng bộ Thành phố và Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển trong kỷ nguyên mới.
  • Khi con hỏi, bố kể chuyện tuổi thơ
    Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam vừa ra mắt bạn đọc cuốn sách “Ngày xưa bố thế nào?” của tác giả Nguyễn Quốc Vương. Cuốn sách dày 356 trang ghi lại những câu chuyện dung dị, ấm áp về tuổi thơ của người bố, được kể bằng giọng văn chân thành, gần gũi, giàu sự thấu hiểu.
  • Hà Nội kiến tạo tầm nhìn phát triển 100 năm
    Quy hoạch mới đặt mục tiêu đưa Hà Nội - trung tâm chính trị - hành chính quốc gia - trở thành cực tăng trưởng trung tâm, tạo không gian và dư địa phát triển, hướng tới tăng trưởng 2 con số, tầm nhìn 100 năm và xa hơn, tương xứng Thủ đô của quốc gia thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa; đồng thời lan tỏa, dẫn dắt sự phát triển của Vùng đồng bằng sông Hồng, Vùng Thủ đô, Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước.
  • Bộ VHTTDL yêu cầu báo cáo về tình trạng bảo vệ di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm
    Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Công văn số 345/BVHTTDL-DSVH gửi UBND các tỉnh Khánh Hòa và Lâm Đồng về việc xây dựng Báo cáo quốc gia di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm trong Danh sách khẩn cấp của UNESCO.
  • Cơ hội thưởng thức vũ kịch kinh điển “Khổng Tước” của “chim công làng múa” Dương Lệ Bình
    “Khổng Tước - The Peacock Hanoi 2026” - tác phẩm vũ kịch kinh điển của “chim công làng múa” Trung Quốc Dương Lệ Bình sẽ ra mắt khán giả Việt Nam vào tháng 3/2026. Chương trình dự kiến được biểu diễn vào 20h ngày 6/3, 20h ngày 7/3 và 15h, 20h ngày 8/3 tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội).
  • “Sắc xuân trên mọi miền Tổ quốc” năm 2026 chuẩn bị diễn ra tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam
    “Sắc xuân trên mọi miền Tổ quốc” năm 2026 có khoảng 300 đồng bào, 32 cộng đồng dân tộc của 15 tỉnh, thành phố đại diện cho các dân tộc, vùng miền sẽ tham gia các hoạt động tại sự kiện.
  • “Sân khấu cộng đồng”: Lan tỏa nghệ thuật truyền thống bằng tinh thần sáng tạo
    Tối 25/1, tại Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ, chương trình biểu diễn nghệ thuật mở đầu dự án “Sân khấu cộng đồng” đã chính thức diễn ra trong không khí ấm áp, gần gũi, thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân và du khách.
Những chuyện khó tin về cha đẻ thuyết tiến hóa
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO