Những chuyện khó tin về cha đẻ thuyết tiến hóa

VNExpress/Livescience| 17/02/2009 10:01

Thế giới vừa kỷ niệm sinh nhật lần thứ 200 của Charles Darwin và o ngà y 12/2. Nhân dịp nà y, tạp chí Livescience công bố những sự thật ít người biết vử nhà  khoa học huyửn thoại nà y.

Cha đẻ của thuyết tiến hóa không có bất kử³ vụ tai tiếng nà o trong đời. à”ng là  một người chồng tốt, người đà n ông vì gia đình. Аó có thể là  một hình ảnh mà  ít người tưởng tượng vử một nhà  khoa học từng lênh đênh trên các đại dương suốt 5 năm ở thời trai trẻ và  sau đó phát minh một lý thuyết là m chấn động nửn tảng khoa học ở thế kỷ 19.

Dưới đây là  những chuyện ít người biết vử nhà  tự nhiên học vĩ đại người Anh.

1. Ngại rử­a chân

Ở tuổi 12, Darwin thú nhận trong một lá thư rằng mỗi tháng ông chỉ rử­a chân tại trường đúng một lần do không có thứ gì để kử³ cọ.

2. Người cha khó tính

Cha của Charles, bác sĩ Robert Darwin, từng nghĩ rằng cậu con trai sẽ trở thà nh một người chẳng là m nên trò trống gì. Vì thế ông gử­i Charles tới Аại học Edinburgh để học vử thuốc. Nhưng anh chà ng tử ra không hứng thú với nghử bác sĩ. Robert từng mắng con như sau: Anh chẳng quan tâm tới bất cứ thứ gì ngoà i việc chơi với chó, săn bắn và  bẫy chuột. Cứ thế nà y thì anh sẽ trở thà nh nỗi ô nhục của chính bản thân anh và  gia đình.

3. Say sóng

Charles Darwin từng lênh đênh trên các đại dương trên chiếc tà u H.M.S. Beagle, nhưng ông lại bị say sóng. Аó là  một trong những nguyên nhân chính khiến ông dà nh phần lớn thời gian trên đất liửn, nhưng cũng nhử vậy mà  ông thu thập được nhiửu bằng chứng khoa học hơn.

4. Rắc rối trước chuyến đi lịch sử­

Nếu thiếu may mắn, có lẽ Charles đã không thể bước lên chiếc tà u đưa ông tới quần đảo Galapagos “ nơi ông phát hiện bằng chứng vử quá trình tiến hóa và  bắt đầu nhận ra cơ chế của nó: chọn lọc tự nhiên. Ban đầu ông không phải là  lựa chọn của thuyửn trưởng Robert FitzRoy khi người nà y tìm kiếm nhà  khoa học đi cùng để khảo sát bử biển Nam Mử¹.

Sau đó, khi Charles (lúc ấy mới 22 tuổi) được mời, cha ông đã từ chối thẳng thừng. May thay, người bác của Charles đã thuyết phục Robert thay đổi ý định. Trong lúc đó thuyửn trưởng FitzRoy lại hứa trao công việc cho một người bạn, nhưng anh nà y quyết định từ chối chỉ và i phút trước khi Charles tới để phửng vấn. FitzRoy yêu cầu Charles ở cùng ông một tuần để xem tính cách của hai người có hợp nhau hay không.

5. Do dự với chuyện lập gia đình

Khi còn trẻ, Charles từng liệt kê những cái lợi và  hại trong hôn nhân. Аiửu khiến ông lo ngại nhất là  không có thời gian để đọc sách và o buổi tối nếu kết hôn. Nhưng Charles cũng nhận thấy nếu lập gia đình, ông sẽ có một người để chia sẻ mọi lo lắng và  sinh con. Sau khi xem xét thấu đáo, ông kết luận: Nên kết hôn. Аịnh lý đã được chứng minh.

6. Không quyết đoán

Charles trì hoãn việc xuất bản cuốn Nguồn gốc muôn loà i hơn hai thập kỷ do lo ngại người ta sẽ phản đối nó.

7. Suýt mất trắng thà nh quả

Và o cuối những năm 50 của thế kỷ 19, Charles hay tin Alfred Russel Wallace “ nhà  tự nhiên học người Anh “ cũng tìm ra lý thuyết tiến hóa giống như học thuyết của ông. Аiửu nà y khiến Charles đẩy nhanh tiến độ xuất bản cuốn Nguồn gốc muôn loà i. Các nhà  khoa học thuộc Hội Linnean đã xem xét công trình của cả hai người và o tháng 7/1858 để quyết định xem ai tìm ra thuyết tiến hóa trước. Cuối cùng họ tuyên bố Charles thắng vì ông trình bà y lý thuyết một cách chi tiết hơn.

8. Mất mát to lớn trong gia đình

Charles và  vợ có tới 10 con, nhưng hai người qua đời khi mới sinh và  ba người khác mất trước khi được 11 tuổi. Nhà  tự nhiên học cũng nổi tiếng vì sự quan tâm đối với các con.

9. Từ tín đồ Cơ đốc thà nh người ủng hộ thuyết bất khả tri

Charles theo đạo Cơ đốc trong phần lớn cuộc đời. Thậm chí ông từng học tại Аại học Cambridge để trở thà nh một thầy tu trước khi thực hiện chuyến đi trên tà u Beagle. Nhưng trong khoảng thời gian còn lại, ông tự coi mình là  tín đồ của thuyết bất khả tri, chứ không phải người vô thần.

10. Người mắc nhiửu bệnh lạ

Sau khi cùng gia đình chuyển tới một vùng nông thôn ở ngoại ô London, Charles mắc nhiửu bệnh lạ khiến sức khửe của ông giảm sút. Một số bác sĩ cho rằng đó là  kết quả của tình trạng căng thẳng trong cuộc chạy đua với thời gian để xuất bản cuốn Nguồn gốc muôn loà i và  nỗi lo vử tác động xã hội của nó.

(0) Bình luận
  • Đình làng Văn Uyên - Nơi lưu giữ hồn cốt văn hóa và dấu ấn Đức Thánh Nguyễn Siêu
    Nằm bên dòng sông Hồng, đình làng Văn Uyên (nay thuộc xã Nam Phù, TP. Hà Nội) là nơi nhân dân địa phương thờ Đức Thánh Nguyễn Siêu làm Thành hoàng làng. Trải qua nhiều thế hệ, ngôi đình không chỉ là không gian sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng dân cư mà còn lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa.
  • Bảo tàng Mỹ thuật ở giữa làng quê (huyện Ba Vì)
    Xứ Đoài là một vùng đất tối cổ - vùng địa văn hoá, địa thi hoạ - nơi mà con người có thể trải nghiệm đời mình trong hệ sinh thái tự nhiên của vùng đất, đi qua những truyền thuyết, cổ tích, để từ đó tạo nên tâm tính, giọng nói đặc trưng của con người xứ Đoài. Nắng và gió, núi và sông xứ Đoài đã gợi cảm hứng sáng tác cho một Tản Đà, một Quang Dũng và nhiều thi nhân, hoạ sĩ: từ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí đến Sĩ Tốt, Nguyễn Tiến Chung, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Sáng... và những thế hệ văn nghệ sĩ sau này, ở họ đều có những sáng tác xuất sắc về xứ Đoài.
  • Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (huyện Phú Xuyên)
    Đi khắp các vùng miền của Tổ quốc, những cựu tù binh Phú Quốc đã sưu tầm kỷ vật, di vật, tranh ảnh có liên quan đến các nhà tù trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược mà đồng đội và các ông đã trải qua. Hơn 20 năm kiếm tìm và góp nhặt, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, do chính những người cựu tù năm xưa thành lập là những minh chứng chân thực về một thời oanh liệt và hào hùng của dân tộc.
  • Bảo tàng Quê hương phong trào chiếc gậy Trường Sơn (huyệnỨng Hoà)
    Hoà Xá là một làng quê nằm sát bờ tả sông Đáy, thuộc vùng ven chiêm trũng Khu Cháy. Nơi đây sớm có phong trào cách mạng ngay từ những năm 1930, là hậu phương trung thành của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hòa Xá được xem là quê hương của phong trào động viên thanh niên lên đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” và câu chuyện huyền thoại “chiếc gậy Trường Sơn”.
  • Khu Cháy, Bảo tàng Khu Cháy - một địa chỉ đỏ về truyền thống đấu tranh cách mạng ở Ứng Hoà, Phú Xuyên
    “Khu Cháy” là thuật ngữ để nói về một khu du kích trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp gồm 22 xã ở phía nam huyện Ứng Hoà và tây huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
  • Bảo tàng Tổng cục II (quận Hoàng Mai)
    Toạ lạc tại số 322 đường Lê Trọng Tấn, quận Hoàng Mai, Hà Nội trên khuôn viên rộng 3.500m2, gồm 2 tầng nhà và phần trưng bày ngoài trời, Bảo tàng Tổng cục II hiện lưu giữ 5.830 hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật quý hiếm gắn liền với cuộc đời hoạt động của nhiều chiến sĩ tình báo xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam. Với chức năng phục vụ công tác nghiên cứu, tham quan học tập, giáo dục truyền thống, Bảo tàng Tổng cục II chính thức được Bộ Văn hoá - Thông tin công nhận nằm trong hệ thống các bảo tàng cấp 2 toàn quân.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Di sản làng nghề “kết duyên” sáng tạo
    Là nơi lưu giữ ký ức, kỹ năng và bản sắc cộng đồng, các làng nghề Hà Nội dần trở thành nguồn lực cho sáng tạo. Sự gặp gỡ giữa nghệ nhân và nhà thiết kế, nghệ sĩ đang mở ra những khả năng phát triển mới cho thủ công đương đại trên nền tảng di sản. Từ những cuộc “kết duyên” đầy cảm hứng ấy, Hà Nội đang khơi thông mạch ngầm của hệ sinh thái thủ công, biến vốn cổ thành động lực bền vững cho tương lai.
  • Phát huy vai trò của văn nghệ sĩ Thủ đô: Khơi dậy nguồn lực sáng tạo cho phát triển công nghiệp văn hóa
    Trong nền kinh tế sáng tạo, tài năng và sức sáng tạo của con người chính là nguồn vốn quan trọng nhất. Đối với Hà Nội, đội ngũ văn nghệ sĩ không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa mà còn giữ vai trò trung tâm trong quá trình hình thành các sản phẩm công nghiệp văn hóa có giá trị. Khơi dậy, phát huy và tạo điều kiện để nguồn lực sáng tạo ấy phát triển sẽ là “chìa khóa” để Hà Nội khai thác hiệu quả tiềm năng văn hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế của một trung tâm sáng tạo trong kỷ nguyên mới.
  • Khơi nguồn sáng tạo của văn nghệ sĩ, trí thức, nghệ nhân, chung sức phát triển Thủ đô Hà Nội
    Chiều 29/7, Thành ủy Hà Nội tổ chức gặp mặt đại biểu văn nghệ sĩ, trí thức, nghệ nhân tiêu biểu trên địa bàn thành phố. Đây là dịp để lãnh đạo thành phố lắng nghe những hiến kế về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghiệp văn hóa và phát huy nguồn lực con người, góp phần tạo động lực mới cho sự phát triển nhanh, bền vững của Thủ đô.
  • Ngôi nhà xưa và ký ức về bà
    Tôi không nhớ lần đầu tôi được bố tôi đưa về quê nội là năm tôi mấy tuổi, chỉ nhớ là rất bé. Thế nhưng những ấn tượng của những ngày thơ ấu ở quê thì tôi vẫn nhớ, vẫn còn nguyên trong ký ức. Tôi nhớ cái cổng nhỏ với hàng rào dâm bụt, nhớ ngôi nhà mái ngói, khoảng sân rộng với hai cây cau cao vút, căn bếp luôn thơm nồng khói lửa…; nhớ ông tôi rất nghiêm, bà tôi rất hiền và cô tôi (tất nhiên khi đó chưa lấy chồng) thì rất tuyệt vời!
  • Bộ ba ấn phẩm phẫu thuật tim mạch: Cột mốc mới trong đào tạo y khoa thực hành
    Trong y học hiện đại, phẫu thuật tim mạch luôn được coi là một trong những đỉnh cao về kỹ thuật và bản lĩnh lâm sàng. Tuy nhiên, mọi thành tựu nếu chỉ dừng lại ở bàn mổ sẽ khó tạo nên tính bền vững cho nền y tế chung. Chuyển hóa những kinh nghiệm từ thực tiễn thành nguồn tri thức học thuật bài bản, chuẩn hóa chính là chìa khóa then chốt để đào tạo thế hệ kế thừa. Mới đây, bước tiến ấy đã được cụ thể hóa bằng sự ra mắt của bộ ba ấn phẩm y học chuyên ngành do PGS.TS. Nguyễn Sinh Hiền – Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội chủ biên, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong công tác nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ phẫu thuật tim tại Việt Nam.
Đừng bỏ lỡ
  • Chùm thơ của tác giả Nguyễn Thanh Kim
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ của tác giả Nguyễn Thanh Kim.
  • Âm nhạc cuối tuần: “Chất men” văn hóa giữa lòng Hà Nội
    Chiều cuối tuần tại Nhà Bát Giác, những thanh âm đầu tiên của "Hà Nội - Niềm tin và hy vọng" vang lên như một lời chào quen thuộc dành cho người dân và du khách. Tiếp sau đó, những giai điệu jazz kinh điển của thế giới lần lượt cất lên qua phần biểu diễn của NSƯT Quyền Văn Minh và các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club, mở ra một không gian âm nhạc giàu cảm xúc ngay giữa trung tâm Thủ đô.
  • Đưa nghệ thuật truyền thống đến gần công chúng, bồi đắp tình yêu lịch sử qua “Âm nhạc cộng đồng”
    Tối 2/8, tại Nhà Bát Giác, chương trình “Âm nhạc cộng đồng” do Nhà hát Cải lương Hà Nội thực hiện đã mang đến cho đông đảo người dân và du khách một không gian nghệ thuật đa sắc, nơi những làn điệu cải lương, ca cổ, tân cổ và các tiết mục múa hòa quyện trong không gian của phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm. Đặc biệt, chương trình có sự giao lưu của các nghệ sĩ đến từ phương Nam, góp phần tạo nên cuộc gặp gỡ nghệ thuật giàu cảm xúc.
  • “Chuyện Hà Nội - Một ngày rất Hà Nội”: Kích cầu du lịch văn hóa, kinh tế đêm Thủ đô
    “Chuyện Hà Nội - Một ngày rất Hà Nội” - chương trình nghệ thuật do Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long thực hiện, đã ra mắt công chúng vào tối 30/7 tại Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long (số 31 - 33 phố Lương Văn Can, phường Hoàn Kiếm).
  • [Podcast] Tản văn: Một ly tỉnh và nhớ
    Người ta có muôn vàn cách để quên một điều gì đó nhưng để nhớ về kỷ niệm thì lại chẳng có nhiều. Tôi hay chọn buổi sáng thứ Bảy trong tuần để được thư thả về phố núi quê hương, ngồi đợi giọt đắng của đất đai, mưa nắng điểm từng nhịp xuống chiếc ly sứ như đợi thời gian mở cánh cửa diệu kì của mình.
  • Phường Bồ Đề ra mắt mô hình "Không gian văn hoá công đoàn": Kết nối tri thức, lan toả văn hoá đọc
    Chào mừng kỷ niệm 97 năm Ngày thành lập Công đoàn Việt Nam (28/7/1929 – 28/7/2026), vừa qua, Công đoàn phường Bồ Đề phối hợp với Công đoàn Trường THCS Ngọc Thụy và Công đoàn Trường Tiểu học Ái Mộ B tổ chức Lễ ra mắt Mô hình “Không gian văn hóa công đoàn”.
  • Triển khai xây dựng, quảng bá thương hiệu Quốc gia “Thành phố Nhiếp ảnh Việt Nam”
    Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND TP Huế triển khai Đề án xây dựng, quảng bá thương hiệu Quốc gia "Thành phố Nhiếp ảnh Việt Nam".
  • [Podcast] Canh dải khoai - Đặc sản trứ danh xứ Đoài
    Trải qua thăng trầm thời gian, người Hà Nội vẫn luôn biết gìn giữ những món ăn truyền thống từ công thức gia truyền, đồng thời họ còn nâng niu những giá trị văn hóa được gửi gắm trong từng món ăn, từ cách chọn nguyên liệu, chế biến đến cách thưởng thức. Và canh dải khoai là một món ăn như thế.
  • Kiệt tác opera “La Traviata” của Ý chuẩn bị công chiếu tại Hà Nội
    Trong hai đêm 30 và 31/7/2026, Nhà hát Hồ Gươm, khán giả yêu nghệ thuật hàn lâm tại Hà Nội sẽ được hòa mình vào không gian âm nhạc đỉnh cao với sự xuất hiện của vở opera kinh điển “La Traviata”.
  • Kiêng kỵ thờ thần ở Viên Nội
    Làng Viên Nội thuộc tổng Tuân Lệ, huyện Đông Anh, tỉnh Phúc Yên trước năm 1945. Sau đó thuộc xã Liên Hiệp, huyện Đông Anh, tỉnh Phúc Yên (từ năm 1950 thuộc tỉnh Vĩnh Phúc). Năm 1961, làng được sáp nhập vào Hà Nội. Năm 1965, Viên Nội thuộc xã Vân Nội; từ ngày 1/7/2025 thuộc xã Phúc Thịnh, Hà Nội. Viên Nội thờ hai vị thần là Đống Băng và Uông Tá (thời Hùng Vương thứ 18) cùng Diệu La công chúa, nữ tướng thời Hai Bà Trưng.
Những chuyện khó tin về cha đẻ thuyết tiến hóa
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO