Mùa xuân trên các thị trường chứng khoán đang phát triển

Sau một năm rườ¡i ròng xuống dốc, thị trường chứng khoán ở các nước đang phát triển đang cườ¡i trên một là n sóng lạc quan. Giới đầu tư cổ phiếu ở các thị trường nà y tin rằng sự phục hồi của kinh tế toà n cầu đã bắt đầu, trong đó dẫn đầu là  các nửn kinh tế đang nổi, nhất là  Trung Quốc.

Mặc dù các hà n thử­ biểu tại các thị trường nà y hiện vẫn còn ở mức thấp hơn nhiửu mức đỉnh cách đây hơn 1 năm, các nhà  đầu tư ở đây một lần nữa nhận thấy nửn kinh tế của họ đang có những cơ hội tăng trưởng tốt hơn ở Mử¹ và  châu à‚u.

Lạc quan pha chút thận trọng

Nhử đó, trong vòng 3 tháng trở lại đây, chỉ số Nifty của thị trường chứng khoán Ấn Аộ đã tăng 64%, chỉ số CSI 300 của thị trường Trung Quốc tăng 37%, và  chỉ số Bovespa của thị trường Brazil tăng 41%. Mức tăng 28% trong cùng kử³ của chỉ số S&P 500 trên thị trường Mử¹ xem ra khiêm tốn nếu so với những con số nà y.

Quý 4 năm ngoái, các nhà  đầu tư ồ ạt tháo chạy khửi thị trường. Tới lúc nà y, họ nhận ra rằng, dù thị trường vẫn đối mặt với nhiửu vấn đử, nhưng đó là  những vấn đử trong tầm kiểm soát, ông Gonzalo S. Pangaro, nhà  quản lý danh mục đầu tư của Quử¹ đầu tư chứng khoán các thị trường đang lên T. Rowe Price, nhận xét.

Các nhà  phân tích cho rằng, sự lên điểm gần đây của chỉ số S&P500 ít nhiửu là  kết quả của việc các nhà  đầu tư tin tưởng rằng kinh tế Trung Quốc đang khởi sắc. Tuy nhiên, không chỉ có những thông tin kinh tế từ Trung Quốc mới đem tới sự lạc quan, mà  nhiửu nửn kinh tế đang phát triển khác cũng đang phát đi những thông tin tích cực. Sản xuất công nghiệp tăng trở lại ở Trung Quốc, doanh số thị trường xe hơi Ấn Аộ và  doanh thu thị trường bán lẻ của Brazil cũng khởi sắc.

Liệu thị trường có phản ứng hà o hứng thái quá trước những tín hiệu nà y? Hệ số giá/thu nhập (P/E) của các thị trường chứng khoán đang phát triển lớn đửu đang ở mức cao, như 20 lần ở chỉ số Nifty của thị trường Ấn, 21 lần ở chỉ số Bovespa của thị trường Brazil, hay 29 lần ở chỉ số CSI 300 của thị trường Trung Quốc.

Quan điểm lạc quan thì cho rằng, những mức P/E nà y phản ánh tâm lý ham thích rủi ro đã quay lại với thị trường, nhử triển vọng kinh tế tích cực hơn. Trong khi đó, quan điểm thận trọng thì cho rằng, kinh tế phải tăng trưởng với tốc độ 2 con số thì mới phù hợp với những mức P/E nà y, và  như vậy đồng nghĩa với sự hình thà nh của bong bóng.

Thường thì các thị trường đang nổi biến động mạnh hơn theo cả chiửu lên lẫn chiửu xuống so với các thị trường phát triển. Trong khi đó, các nửn kinh tế đang phát triển lớn gồm Brazil, Nga, Ấn Аộ và  Trung Quốc (gọi chung là  các nước BRIC) đửu đối mặt với những vấn đử có thể cản trở sự phục hồi.

Chẳng hạn, hoạt động xuất khẩu và  các dòng vốn đầu tư nước ngoà i - hai yếu tố vốn rất quan trọng đối với nhiửu nước đang phát triển - vẫn đang ở tình trạng ốm yếu. Chi tiêu của các chính phủ đã phần nà o bù đắp cho những hao hụt nà y, nhưng thặng dư ngân sách gia tăng ở những nước như Ấn Аộ có thể hạn chế việc chính phủ tăng cường chi tiêu thêm để kích thích tăng trưởng.

Những tia sáng

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện nay, hiếm thấy ai nói tới chuyện thận trọng.

Tại thị trường Ấn Аộ, giá cổ phiếu tăng như vũ bão sau cuộc bầu cử­ toà n quốc tháng trước, do các nhà  đầu tư hy vọng Chính phủ mới của nước nà y sẽ thúc đẩy cải cách kinh tế và  cải thiện cơ sở hạ tầng.

Bà  Madhabi Puri-Buch, Giám đốc điửu hà nh Công ty Chứng khoán Icici Securities, có trụ sở ở Mumbai, cho rằng, Ấn Аộ sẽ vượt khủng hoảng tốt hơn các nước khác vì tiêu dùng nội địa của nước nà y vẫn tăng trưởng. Doanh số của hãng sản xuất ôtô lớn nhất Ấn Аộ là  Maruti Suzuki đã tăng 10% trong tháng 5 vừa qua.

Lĩnh vực đầu tư cũng đang phát đi những tín hiệu hồi phục. Các dòng vốn ngoại bắt đầu quay lại thị trường trong những tháng gần đây. Bà  Buch cho biết, các công ty Ấn đang huy động được hà ng tỷ USD từ các nhà  đầu tư tổ chức.

Với quan điểm lạc quan, bà  Buch dự báo, kinh tế Ấn Аộ sẽ tăng trưởng 7,5% trong năm nay, so với mức dự báo tăng 6% mà  Ngân hà ng Trung ương Ấn Аộ đưa ra và  mức dự báo tăng 4% mà  Ngân hà ng Thế giới (WB) dà nh cho kinh tế nước nà y. Năm ngoái, kinh tế Ấn Аộ tăng trưởng 6,7%.

Trong khi đó, những người giữ quan điểm thận trọng thì cho rằng, thị trường chứng khoán Ấn đã phục hồi quá xa, vì còn cần có thêm thời gian để xem Chính phủ mới của nước nà y hoạt động hiệu quả tới đâu.

Tại Trung Quốc, sản xuất công nghiệp cũng đã bắt đầu hồi phục, nhập khẩu các loại hà ng hóa cơ bản cùng với đó tăng lên. Tuy vậy, sự phục hồi chủ yếu tập trung trong những lĩnh vực phục vụ thị trường trong nước được lợi từ chương trình kích thích của Chính phủ. Hoạt động xuất khẩu của Trung Quốc vẫn còn gặp khó khăn.

Hoạt động tín dụng của các ngân hà ng tăng lên đã thúc đẩy sự khởi sắc của thị trường địa ốc và  ôtô Trung Quốc. Chính phủ nước nà y đã dà nh số tiửn tương đương 1,02 tỷ USD để trợ giá cho người dân ở khu vực nông thông mua ôtô và  các thiết bị gia dụng. Nhử đó, trong vòng 4 tháng đầu năm nay, doanh số thị trường ôtô Trung Quốc đã tăng 14% so với cùng kử³ năm ngoái.

Các nửn kinh tế đang nổi lên khác ở khu vực Аông à cũng đang cho thấy những dấu hiệu phục hồi sau thời kử³ lao dốc thảm hại gần đây của lĩnh vực xuất khẩu. Kinh tế Аà i Loan tăng trưởng âm 10,2% trong quý 1 năm nay, nhưng mối quan hệ gần gũi hơn giữa vùng lãnh thổ nà y và  Trung Quốc đại lục đã giúp cải thiện niửm tin của các nhà  đầu tư.

Ngân hà ng trung ương các nước trong khu vực tiếp tục duy trì mức lãi suất thấp. Một số ngân hà ng trung ương như Ngân hà ng Trung ương Philippines thậm chí tiếp tục cắt giảm lãi suất xuống mức thấp hơn nữa.

Indonesia ít chịu ảnh hưởng từ suy thoái kinh tế toà n cầu do thị trường nội địa lớn và  sự phụ thuộc hạn chế và o xuất khẩu. Thời gian gần đây, nước nà y còn được lợi nhử nhu cầu khởi sắc của các thị trường bên ngoà i đối với các mặt hà ng nguyên vật liệu thô.

Trong lần suy thoái nà y, Brazil chịu tác động nặng nử từ sự sụt giảm của giá các loại hà ng hóa cơ bản, nhưng từ tháng 1 trở lại đây, sản xuất công nghiệp của nước nà y đã liên tục tăng. Chính phủ Brazil dự báo, kinh tế nước nà y sẽ tăng trưởng dương 1% trong năm nay, so với mức dự báo 3,5% đưa ra trước đó. Nhiửu nhà  phân tích độc lập tin rằng, Brazil tránh được tăng trưởng âm đã là  may mắn.