Ẩm thực

Món lươn xứ Nghệ trở thành Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia

Kim Thoa • 19:57 12/01/2026

Theo Quyết định số 22/QĐ-BVHTTDL của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ngày 6/1/2026, tri thức chế biến món ăn từ lươn ở Nghệ An được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là kho tàng tri thức dân gian đặc sắc, phản ánh sự thích ứng linh hoạt của cư dân nông nghiệp vùng Bắc Trung Bộ với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt.

Món lươn xứ Nghệ trở thành Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia. Ảnh: Làng Nghệ

Di sản được công nhận thuộc loại hình tri thức dân gian, phản ánh quá trình tích lũy, sáng tạo và truyền nối lâu đời của cộng đồng cư dân Nghệ An trong khai thác, chế biến và thưởng thức các món ăn từ lươn – một nguyên liệu gắn bó mật thiết với điều kiện tự nhiên, sinh hoạt và văn hóa ẩm thực địa phương.

Tri thức chế biến món ăn từ lươn này được hình thành, tích lũy và lưu truyền qua nhiều thế hệ cư dân địa phương, gắn với điều kiện tự nhiên, sinh kế và nếp sinh hoạt thường ngày của người dân xứ Nghệ.

Tri thức này thể hiện rõ ở sự đa dạng món ăn như cháo lươn, súp lươn, miến lươn, lươn xào, lươn om chuối đậu, lươn nướng…, với bí quyết nằm ở khâu sơ chế kỹ lưỡng, sử dụng gia vị đặc trưng như hành tăm, nghệ tươi, ớt, sả và kỹ thuật ninh nước dùng công phu từ xương lươn. Trong đó, cháo lươn và súp lươn được xem là những món tiêu biểu, tạo nên dấu ấn riêng của ẩm thực xứ Nghệ.

Sự phong phú của ẩm thực lươn từng được khẳng định tại Festival Văn hóa Ẩm thực Nghệ An tháng 7/2019, khi sự kiện “50 món lươn” được tổ chức và xác lập kỷ lục Việt Nam, với hàng chục món ăn độc đáo từ lươn do các nghệ nhân trình diễn.

Không chỉ là món ăn hàng ngày, lươn Nghệ An còn hiện diện trong các dịp lễ tết, hội hè và trở thành "đặc sản níu chân" du khách khi ghé thăm mảnh đất này.

Việc được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia không chỉ khẳng định giá trị ẩm thực của món lươn Nghệ An, mà còn góp phần bảo tồn, phát huy tri thức dân gian, khuyến khích cộng đồng tiếp tục gìn giữ nghề truyền thống, mở ra cơ hội quảng bá văn hóa du lịch địa phương.

Cùng ngày, Bộ VHTTDL cũng đã ban hành Quyết định số 23/QĐ-BVHTTDL, Lễ hội Đền Mai Bảng (Phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An) chính thức được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Lễ hội gắn với tín ngưỡng thờ Chiêu Trưng Đại Vương Lê Khôi - vị tướng tài thời Lê sơ, người có công lớn trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giúp Vua Lê Lợi đánh tan quân Minh xâm lược, đồng thời giúp nhân dân khai hoang, lập làng, ổn định cuộc sống./.