Luật Thủ đô 2026: Đổi mới toàn diện cơ chế quản lý công chức, viên chức và lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước

Trong kỷ nguyên phát triển mới, việc xây dựng một đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động có đủ năng lực, trình độ vượt trội là yếu tố sống còn đối với sự phát triển bền vững của Thủ đô Hà Nội. Chính vì vậy, UBND thành phố Hà Nội đã chủ trương xây dựng nghị quyết quy định cơ chế, chính sách tuyển dụng, sử dụng, quản lý nhân lực trong các tổ chức hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp có vốn nhà nước. Việc ban hành nghị quyết này không chỉ là bước cụ thể hóa các quy định của Luật Thủ đô sửa đổi, mà còn là một cuộc cách mạng mang tính đột phá về công tác tuyển dụng, đáp ứng đòi hỏi cấp bách từ thực tiễn địa phương.

Định hướng đổi mới cơ chế tuyển dụng, quản lý công chức, viên chức và lãnh đạo quản lý theo Luật Thủ đô

Nghị quyết trước hết hướng tới việc cụ thể hóa quy định tại điểm i khoản 1 Điều 7 của Luật Thủ đô, khẳng định nguyên tắc người đứng đầu cơ quan, đơn vị trực tiếp sử dụng công chức, viên chức sẽ thực hiện công tác tuyển dụng và đánh giá. Việc đẩy mạnh phân cấp này góp phần tăng cường sự chủ động cho các cơ quan, tổ chức, giúp kịp thời bổ sung nguồn nhân lực còn thiếu nhằm đảm bảo tiến độ và chất lượng thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn được giao.

Đồng thời, cơ chế này gắn chặt quyền hạn với trách nhiệm của người đứng đầu trong việc phát triển đội ngũ, song hành với hệ thống hướng dẫn, kiểm tra, giám sát và báo cáo chặt chẽ để kiểm soát quyền lực hiệu quả. Bên cạnh đó, nghị quyết cũng cụ thể hóa điểm k khoản 1 Điều 7 của Luật Thủ đô, tập trung vào việc đổi mới cơ chế lựa chọn lãnh đạo tại các đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước thuộc phạm vi quản lý của thành phố. Mục tiêu chính là xây dựng đội ngũ lãnh đạo có năng lực quản trị vượt trội, chuyển dần từ cơ chế bổ nhiệm hành chính truyền thống sang cơ chế thuê, tuyển dụng dựa trên năng lực chuyên môn thực tế.

Đối với khối doanh nghiệp nhà nước, điều này giúp nâng cao hiệu quả hoạt động, bảo toàn vốn và gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả kinh doanh theo triết lý cốt lõi là tìm đúng người, giao đúng việc, đãi ngộ xứng đáng và quy trách nhiệm rõ ràng.

Để đạt được các mục đích nêu trên, UBND thành phố xác định các quan điểm xây dựng nghị quyết cho từng nội dung cụ thể. Đối với nội dung phân cấp tuyển dụng công chức và viên chức, quan điểm chủ đạo là phải đảm bảo tính phù hợp với các cơ chế, chính sách đặc thù của Luật Thủ đô, đồng thời tuân thủ nghiêm túc các quy định pháp luật liên quan.

Do tại thời điểm thực hiện Luật Thủ đô năm 2026, các văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ đã giao thẩm quyền đánh giá công chức, viên chức cho người đứng đầu nên nghị quyết sẽ không quy định lại nội dung này. Thành phố sẽ tiếp tục đẩy mạnh phân cấp tuyển dụng viên chức đối với người đứng đầu các đơn vị sự nghiệp công lập, bao gồm cả đơn vị tự đảm bảo một phần chi thường xuyên và đơn vị do Nhà nước đảm bảo chi thường xuyên.

Về mặt thủ tục, do quy trình tổ chức tuyển dụng, nội quy, quy chế thi cũng như các thủ tục hành chính về thi tuyển, xét tuyển đã được quy định chặt chẽ và cắt giảm tối đa theo chỉ đạo của Trung ương, nên người đứng đầu các đơn vị sẽ áp dụng tổ chức thực hiện theo quy định hiện hành. Đi đôi với việc tăng cường phân cấp, nghị quyết đặc biệt nhấn mạnh việc kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực gắn với cá thể hóa trách nhiệm người đứng đầu, nâng cao tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Riêng đối với lĩnh vực giáo dục, trường hợp pháp luật về nhà giáo có quy định khác về thẩm quyền hay phương thức tuyển dụng thì sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành và hướng dẫn từ Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Đối với nội dung quy định việc thuê, tuyển dụng và bổ nhiệm người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước, các quan điểm xây dựng được định hình theo xu hướng hiện đại và hội nhập. Thành phố quyết tâm thiết lập một cơ chế lựa chọn mang tính cạnh tranh và minh bạch cao để thu hút được nguồn nhân lực quản lý chất lượng cao, giàu kinh nghiệm thực tiễn.

Việc điều hành của đội ngũ lãnh đạo mới phải hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, bảo toàn và phát triển vốn nhà nước theo đúng tinh thần của Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp số 68/2025/QH15. Quyền hạn của người đứng đầu sẽ được ràng buộc chặt chẽ với trách nhiệm và thu nhập thông qua cơ chế chỉ số đánh giá hiệu năng (KPI), hợp đồng làm việc và hệ thống đánh giá định kỳ. Đây là bước đi quan trọng nhằm từng bước chuyên nghiệp hóa đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước phù hợp với thông lệ quốc tế.

Quá trình cải cách thể chế này không chỉ xây dựng một nền công vụ hiện đại mà còn giảm thiểu sự can thiệp bằng mệnh lệnh hành chính, tuân thủ các quy luật thị trường và mở ra không gian tự chủ rộng lớn để các nhà quản lý điều hành độc lập, mang lại giá trị gia tăng cao nhất cho nhà nước và cộng đồng.

Nội dung cơ bản của Nghị quyết về quản lý nhân sự theo Luật Thủ đô

Nội dung cơ bản của nghị quyết tập trung quy định về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng đối với ba nhóm chính là công chức, viên chức; đơn vị sự nghiệp công lập; và doanh nghiệp nhà nước.

Về phạm vi điều chỉnh, Nghị quyết thiết lập chế độ quản lý, sử dụng công chức, viên chức theo nguyên tắc giao quyền tuyển dụng trực tiếp cho người đứng đầu cơ quan sử dụng công chức và các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ một phần hoặc do nhà nước bảo đảm chi thường xuyên. Đối với đơn vị sự nghiệp công lập, nghị quyết quy định việc thuê để bổ nhiệm người đứng đầu tại các lĩnh vực trọng tâm, trọng điểm của thành phố.

Đối với doanh nghiệp nhà nước, văn bản xác định cụ thể nguyên tắc, điều kiện, quy trình thuê, tuyển dụng, bổ nhiệm, cùng các cơ chế đãi ngộ, tiền lương, bồi hoàn kinh phí và trách nhiệm của các bên liên quan. Về đối tượng áp dụng, nghị quyết bao phủ diện rộng từ Ủy ban nhân dân thành phố, các sở ngành, cơ quan tương đương sở, Ủy ban nhân dân cấp xã đến các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý của Hà Nội.

Riêng đối với khối doanh nghiệp, đối tượng áp dụng trực tiếp là các Tổng công ty và Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Ủy ban nhân dân thành phố nắm giữ 100% vốn điều lệ, các chức danh lãnh đạo chủ chốt như Chủ tịch Hội đồng thành viên, Chủ tịch Công ty, Tổng giám đốc, Giám đốc, cùng các cơ quan tham mưu, tổ chức đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước có liên quan.

Cơ sở pháp lý và tính bền vững của nghị quyết quản lý nhân sự theo Luật Thủ đô

Luật Thủ đô khẳng định, dự thảo nghị quyết hoàn toàn bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, bao gồm Luật Cán bộ, công chức và Luật Quản lý, đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, đồng thời tiệm cận với các thông lệ quốc tế.

Việc triển khai các chính sách phân cấp tuyển dụng và thuê, bổ nhiệm lãnh đạo hoàn toàn không gây phương hại đến quốc phòng, an ninh, đối ngoại hay chủ quyền quốc gia. Ngược lại, Nghị quyết góp phần bảo đảm quyền con người và thúc đẩy công bằng xã hội bằng cách mở rộng cơ hội tiếp cận vị trí quản lý công khai cho cả khu vực công và tư, nâng cao chất lượng dịch vụ công ích và thúc đẩy phát triển bền vững thông qua các công cụ quản trị hiện đại như KPI và OKR.

Về mặt vận hành nền hành chính, cơ chế mới giúp tăng cường tính chủ động cho cơ sở, bảo đảm quy trình liên thông thông suốt dưới sự hướng dẫn, thanh tra chặt chẽ của cơ quan chuyên môn. Đặc biệt, tính công khai, minh bạch, phòng chống tham nhũng và kiểm soát quyền lực được thiết lập vững chắc từ sớm nhờ các quy định bắt buộc về kê khai tài sản, ngăn ngừa xung đột lợi ích gia đình, gắn liền với chế độ giám sát và báo cáo định kỳ trước Hội đồng nhân dân thành phố./.