Ho lúc chuyển mùa - Thuốc gì?

Quất chưng đường phèn trị ho

Chuyển mùa là  lúc thời tiết thay đổi nhiửu: đông sang xuân (lạnh sang ấm, gió mùa đông bắc lạnh và  khô sang gió nồm ấm và  ẩm), xuân sang hè (ấm sang nóng), hè sang thu (nóng sang mát), thu sang đông (mát sang lạnh, chủ yếu là  gió đông bắc) nên có ảnh hưởng nhiửu đến sức khửe, nhất là  người già  và  trẻ nhử (đặc biệt là  đông sang xuân) biểu hiện thường gặp là : ho, cảm, cúm, chảy nước mũi, hắt hơi, gây khó chịu trong người. Sau đây xin điểm qua một số loại thuốc trị ho thông thường.

Thuốc giảm ho dân gian: ít độc hại

Nhân dân thường dùng một số thức ăn, gia vị thường có trong vườn nhà  để chữa ho như: cho người lớn hoặc trẻ trên 7 tuổi sử­ dụng quả chanh hoặc quả quất chín, quả khế thái lát trộn với muối hoặc chút mật ong để ngậm rồi nuốt nước. Ngậm một lát gừng tươi hoặc nghệ tươi thỉnh thoảng nhấm nhẹ, nuốt nước. Hoặc dùng thuốc ho Аông y có bán ở các nhà  thuốc hợp pháp. Trẻ em dưới 2 tuổi thì dùng hoa đu đủ đực hoặc hoa hồng bạch, lá hẹ trộn với đường phèn hấp chín cho ăn.

Lưu ý: Tuyệt đối không dùng: quả quất là m cảnh, hoa hồng bạch mua ở chợ (do nhiễm lượng lớn hóa chất bảo vệ thực vật) để trị ho.

Thuốc giảm ho tác dụng thần kinh trung ương

Bao gồm các loại như: codein, pholcodin, dextromethorphan... trị ho khan (dùng thuốc không quá 7 ngà y). Thuốc ít có tác dụng với ho nặng kéo dà i. Không dùng các loại thuốc nà y cho trẻ dưới 2 tuổi, người suy hô hấp, phụ nữ có thai, các trường hợp ho có nhiửu đửm.

Thuốc long đửm

Thường có các loại như terpin hydrat, natri benzoat có tác dụng là m loãng đửm (terpin hydrat thường phối hợp với codein). Eprazinone (có tên biệt dược như mucitux, molitoux) có tác dụng là m loãng dịch tiết phế quản nên long đửm (không phá hủy cấu trúc của đửm nên không ảnh hưởng đến niêm mạc dạ dà y) là m dễ thở do chống co thắt phế quản. Chữa ho do viêm phế quản cấp và  mạn, suy hô hấp mạn, hen phế quản hoặc ho do cúm, viêm mũi xoang.

Các loại thuốc long đửm có tác dụng phá hủy cấu trúc của đửm như ambroxol, bromhexine, N- acetylcysteine, carbocistein... dùng chữa ho do các bệnh phế quản, phổi cấp và  mạn tính, hen phế quản, giãn phế quản. Viêm xoang và  tai mũi họng. Không dùng cho người bệnh: viêm loét dạ dà y - tá trà ng. Phụ nữ có thai hoặc cho con bú.

Thuốc chống dị ứng

Thường dùng nhóm kháng histamin H1 như chlorpheniramin maleat. Cetirizin, loratadin, fexofenadin có tác dụng chống chảy nước mũi gây ho và  khó chịu qua đó có tác dụng giảm ho. Trong nhóm kháng histamin H1 chỉ có chlorpheniramin maleat là  được các nhà  bà o chế thuốc tin dùng hơn cả, vì tác dụng nhanh và  mạnh hơn các loại khác (nên thường có trong các biệt dược chữa cảm cúm, chữa ho nhiửu thà nh phần). Аể giảm tác hại của nó, chỉ nên dùng liửu nhử, đặt dưới lườ¡i (1/2 hoặc 1/3 viên hà m lượng 4mg, ngà y dùng 1 - 2 lần). Không dùng chlorpheniramin cho người bệnh: hen cấp, loét dạ dà y, tá trà ng, tắc môn vị, tắc cổ bà ng quang, glocom góc hẹp, trẻ sơ sinh, người mang thai, người cho con bú.

Thuốc chống viêm dạng men

Các loại như alpha chymotrypsin, seratiopeptidase (tốt nhất nên đặt dưới lườ¡i mỗi viên 6 giử/lần) cho các trường hợp ho do viêm đường hô hấp.

Thuốc kháng sinh

Các loại kháng sinh như amoxillin, cephalosporin, cefuroxim,chỉ có tác dụng khi nguyên nhân gây ho là  vi khuẩn, vi nấm ở đường hô hấp mà  không có tác dụng khi nguyên nhân gây ho là  virut và  các nguyên nhân khác. Theo quy định thì tất cả các trường hợp sử­ dụng kháng sinh đửu phải thử­ kháng sinh đồ, dùng với liửu phù hợp, tránh dùng liửu cao, bao vây sẽ ảnh hưởng đến sức khửe người bệnh.

Corticoide

Corticoide dạng xịt mũi có tác dụng cắt cơn ho nhanh trong trường hợp ho do viêm mũi dị ứng, thường dùng fluticasone propinate: 2 ngà y đầu mỗi ngà y xịt 2 lần lúc 8 giử và  20 giử. Sau đó, mỗi ngà y xịt 1 lần. Không dùng cho trẻ dưới 12 tuổi và  phụ nữ có thai 3 tháng đầu.

Phòng bệnh

- Thường xuyên vệ sinh răng miệng ngay sau khi ăn hoặc uống nước ngọt, súc họng trước khi đi ngủ bằng nước muối đẳng trương (Nacl 0,9%).

- Hà ng ngà y cần tập luyện vận động cơ thể trong đó chủ yếu có phần tập thở 4 thì (luyện thở ít nhất là  10 phút/ngà y). Cần hướng dẫn tập thở cho trẻ ngay từ 7 tuổi để các cháu luyện tập thà nh thói quen và  mọi người kể cả người bệnh để tăng khả năng miễn dịch ở phổi và  hỗ trợ cơ thể chống tác nhân gây bệnh.

- Giữ ấm cổ ngực và  đôi chân khi trời lạnh dưới 20oC (nhất là  người già , trẻ nhử).

- Tránh xa nicotin (thuốc lá, thuốc là o) và  ethanol (bia, rượu các loại).

- Nâng cao sức đử kháng của cơ thể và  đặc biệt ở mà ng phổi bằng cách bổ sung vitamin A (hoặc beta-caroten) vitamin D3, vitamin C, vitamin B2, đặc biệt là  người đang điửu trị ho do vi khuẩn, virut.

- Thông gió tránh ô nhiễm cho phòng ngủ đặc biệt trong những ngà y có độ ẩm cao. Khi trong nhà  có người nhiễm cúm cần xông khói bồ kết để diệt virut (đốt quả bồ kết khô trong bát rồi luân chuyển khắp nơi trong buồng có người bệnh).