Hà Nội bứt phá chuyển đổi số: Kiến tạo đô thị thông minh từ hệ sinh thái dữ liệu dân cư

Bước chuyển dịch dữ liệu số của Thủ đô

Thành phố Hà Nội đã bắt đầu triển khai thực hiện Đề án "Phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035". Công tác này dựa trên nền tảng pháp lý vững chắc từ Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Quyết định số 826/QĐ-TTg ngày 11/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chương trình Đề án "Phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035"; Nghị quyết số 214/NQ-CP ngày 23/7/2025 của Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ thúc đẩy tạo lập dữ liệu phục vụ chuyển đổi số toàn diện trong hệ thống chính trị.

Các chương trình, kế hoạch của Thành ủy, UBND Thành phố về Nghị quyết số 57, đô thị thông minh, iHanoi, IOC và nâng cao năng lực số, quyết sách này đặt ra mục tiêu kế thừa trọn vẹn những thành tựu của giai đoạn 2022 - 2025. Đồng thời, đây là hành động quyết liệt nhằm khắc phục triệt để những tồn tại cũ, tạo ra bước chuyển biến mạnh mẽ trong việc khai thác dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và cải cách hành chính.

Hà Nội và hành trình kiến tạo đô thị thông minh

Việc vận hành toàn bộ hệ thống được cam kết tuân thủ nghiêm ngặt theo nguyên tắc “5-3-3-2-1”, bao gồm 5 trụ cột trọng tâm, 3 cấp chính quyền, 3 giá trị cốt lõi, 2 nhóm chủ thể đồng hành và 1 quyết tâm chính trị cao độ là lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, xem sự hài lòng của họ làm thước đo thực chất duy nhất cho mọi thành quả.

Thành phố quyết tâm hoàn thành mục tiêu đến năm 2030 hoàn thiện toàn bộ hệ sinh thái dữ liệu số và các tiện ích số cốt lõi, xây dựng hệ thống dữ liệu dân cư liên thông với các cơ sở dữ liệu quốc gia theo nguyên tắc bất di bất dịch: “Đúng, Đủ, Sạch, Sống, Thống nhất, Dùng chung”.

Mục tiêu lớn nhất của giai đoạn này là giúp người dân, doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ công nhanh chóng, an toàn, giảm tối đa việc xuất trình giấy tờ và xóa bỏ hoàn toàn các rào cản hành chính theo địa giới.

Sáu nhóm mục tiêu trọng tâm được thiết lập toàn diện bao gồm: đổi mới chỉ đạo điều hành và cung cấp dịch vụ công trực tuyến; thúc đẩy kinh tế số và xã hội số; phát triển công dân số; mở rộng hạ tầng công nghệ và làm giàu dữ liệu; bảo đảm an sinh xã hội, quốc phòng an ninh; phục vụ nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo gắn với phát triển đô thị thông minh.

Tầm nhìn đến năm 2035, Hà Nội phấn đấu trở thành đô thị thông minh, hiện đại quản trị theo thời gian thực, nơi mọi giao dịch dịch vụ công được cá nhân hóa sâu sắc và vận hành hoàn toàn trên môi trường số, đưa Thủ đô đứng vào nhóm những trung tâm dữ liệu, công nghiệp số và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước.

"Bình dân học vụ số" và hành trình phổ cập kỹ năng số cho người dân Thủ đô

Để biến tầm nhìn đó thành hiện thực, một hệ thống các nhiệm vụ và giải pháp mang tính đồng bộ và đột phá đã được vạch ra chi tiết. Đầu tiên, thể chế và cơ chế chính sách sẽ được hoàn thiện để tháo gỡ vướng mắc, xây dựng quy chế quản trị dữ liệu thống nhất và áp dụng cơ chế đăng nhập một lần bằng một tài khoản duy nhất trên mọi nền tảng dịch vụ công.

Việc giải quyết thủ tục hành chính sẽ được cải cách triệt để thông qua tái cấu trúc quy trình, cắt giảm thành phần hồ sơ dựa trên dữ liệu, đồng thời cam kết không yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin đã có sẵn trong các cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc đã được xác thực qua VNeID.

Đối với kinh tế số và đô thị thông minh, thành phố sẽ mạnh dạn xây dựng các không gian thử nghiệm công nghệ mới (sandbox), mở các giao diện lập trình (API), cung cấp dữ liệu mở và ứng dụng sâu rộng các công nghệ đỉnh cao như trí tuệ nhân tạo (AI), chuỗi khối (Blockchain), dữ liệu lớn (Big Data) và điện toán đám mây (Cloud Computing) để hình thành các mô hình Bản sao số (Digital Twin), Địa điểm số và bản đồ số dân cư.

Song song đó, chiến lược phát triển công dân số được chú trọng bằng cách tích hợp nội dung giáo dục số vào chương trình chính quy, triển khai các khóa đào tạo trên nền tảng “Bình dân học vụ số” và phát huy vai trò của các tổ công nghệ số cộng đồng, mạng lưới đại sứ số nhằm hỗ trợ nhóm người yếu thế, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau.

Hệ thống quản trị điều hành của thành phố sẽ được số hóa toàn diện thông qua việc hoàn thiện Kho dữ liệu dùng chung, nâng cấp Bản đồ số dân cư, xây dựng trợ lý ảo và vận hành hiệu quả Trung tâm Giám sát điều hành thông minh (IOC).

Lĩnh vực an sinh xã hội, an ninh trật tự cũng được chuyển đổi mạnh mẽ nhờ nền tảng chi trả không dùng tiền mặt, giải pháp xác thực thuê bao viễn thông chống tội phạm công nghệ cao, và tích hợp dữ liệu dân cư với cơ sở dữ liệu ADN phục vụ phòng chống lừa đảo, rò rỉ dữ liệu.

Để bảo vệ vững chắc thành quả số, thành phố sẽ khẩn trương đưa vào hoạt động Trung tâm giám sát an ninh mạng, Trung tâm quản lý máy chủ tập trung và đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra việc bảo vệ dữ liệu cá nhân. Nguồn lực kinh phí thực hiện sẽ được bảo đảm vững chắc từ ngân sách nhà nước theo phân cấp, kết hợp lồng ghép linh hoạt giữa các chương trình và khuyến khích tối đa các nguồn lực đầu tư xã hội hóa, hợp tác công tư (PPP) với các doanh nghiệp công nghệ hàng đầu./.