Những ngày chưa dịch, mỗi buổi chiều như thế này, vừa đạp xe tới ngõ nó đã nghe mùi thơm nức mũi từ thức ăn má nấu bay ra tận ngõ. Cái bụng đói cồn cào. Nó đạp vội xe rồi tấp vào cổng, chạy băng băng xuống bếp. Má từ dưới bếp đi lên, tay bưng tô canh nóng hổi, nụ cười hiền hậu. Má la:
- Chạy chi dữ vậy, đói lắm hả con?
Nó gật đầu cái rụp, bỏ cặp sách xuống, vội vàng rửa chân tay rồi ngồi ngay ngắn vào mâm cơm. Má nhìn nó, lắc đầu. Tới giờ đó ba cũng đi làm về, ba đậu chiếc xe cúp tám mốt chậm rãi cho thằng nhóc em tụt xuống. Bữa cơm gia đình, ấm cúng, quây quần. Những món má nấu luôn làm cho hai đứa ngồi ăn mà chẳng muốn buông đũa. Tới khi bụng no kềnh, hai đứa ngước lên nhìn ba má cười hì hì rồi giúp thu dọn chén đũa, sau đó ngồi vào bàn học bài.
***
Cuộc sống êm đềm cứ thế trôi qua. Cho đến ngày dịch bệnh ào đến, nhanh không kịp trở tay. Sáng bước ra khỏi nhà, biển đỏ giăng chỗ này, chỗ kia. Nó thấy má chậm rãi thắp nén nhang lên ban thờ, ba không đi làm nữa, mọi công việc gác lại. Hai chị em cũng buồn rầu lên ban công ngồi nhìn xe cộ, thưa thớt dần theo từng giờ.
Thành phố ra chỉ thị giãn cách áp dụng đối với khu vực có nguy cơ và nguy cơ cao. Ngôi nhà trong hẻm vắng lặng tiếng cười. Má mang những đồng tiền trong chiếc túi vải cũ ra đếm. Chẳng còn được bao nhiêu. Những bữa ăn tằn tiện bắt đầu được áp dụng. Má chia nhỏ những bọc rau cho vào tủ mát. Tranh thủ ra chợ mua được ít thịt, má chia nhỏ từng cục như nắm đấm, khéo léo buộc chặt, cho lên ngăn đá. Tính má kỹ từ xưa tới nay nên những phần thức ăn cũng được má nâng niu. Mùa dịch không đi làm được nữa, má cũng dặn hai chị em nó: Nhà mình ăn uống tiết kiệm, ở yên rồi chờ dịch qua, chúng ta lại bắt đầu cuộc sống mới. Giọng má run run, như mang nặng nỗi niềm xa xôi nào đó.
Ngày chiếc xe cứu thương đậu ở cửa, chị em nó bối rối đứng nhìn, luýnh quýnh không biết làm gì. Ba gào lên:
- Giúp má lấy đồ kìa, nhanh lên con!
Hai chị em chạy ào vào nhà, quơ chỗ này cái quần, chỗ kia cái áo. Run tới nỗi chẳng đứa nào biết bình thường má ăn bận như thế nào. Nó chỉ nhớ dáng má nhỏ xíu, bận chiếc áo nâu bà ba. Một tuần má bận bà ba tới bốn lần, riết nó quen. Rồi chiếc xe lao đi trong bóng tối, không kịp để lại lời nhắn. Má chỉ cầm vội tay nó, dúi mớ tiền hôm trước đếm trong túi vải, dặn ở nhà mua đồ ăn cho cả nhà. Coi chỗ nào quen, nếu hết tiền mua thiếu đi rồi mốt về má trả cho.
Hai chị em khóc như mưa. Đúng dịp cả thành phố khuyến khích cho đối tượng F1 được tự cách ly tại nhà. Ba cha con lặng lẽ bên nhau. Sống với nhịp tim đập nhanh hơn thường ngày. Nó chắp tay trước ngực, nguyện cầu cho má bình an trở về.
Những ngày ngôi nhà vắng má, hai chị em rủ nhau lên sân thượng, dò tìm wifi nhà bên cạnh, thử xem họ có đặt mật khẩu hay không để bắt sóng, tìm cách nghe ngóng, cập nhật tin tức hằng ngày về tình hình dịch bệnh trên toàn thành phố. Tiếng là dân thành phố nhưng mấy chục năm nay gia đình nó vẫn ở trong căn nhà cũ kỹ đã xuống cấp, tại một hẻm nhỏ. Vào mùa mưa nền nhà lúc nào cũng lõm bõm nước, những hôm mưa lớn thì ngập gần tới rốn. Nó nhớ mỗi khi mùa mưa tới, má chuẩn bị một cái chậu vừa tay để tát nước. Mấy miếng bạt to, che trên trần và mấy chỗ dột lóc cóc ở bếp. Ba dọn dẹp những thứ trong nhà, thứ nào có giá trị hơn thì kê cao lên để nó không bị hư. Cảnh sống thiếu thốn nhưng đầm ấm và vui. Bây giờ má đi khu cách ly tập trung, thông tin mờ mịt, cả nhà như ngồi trên đống lửa. Mỗi lần nghe tiếng xe cứu thương hú còi, nó giật mình thảng thốt trong đêm. Ba ngồi trước cửa, thỉnh thoảng châm một điếu thuốc. Thứ mà ba chẳng đụng tới từ bao năm nay.
Má đi được sáu ngày thì điện thoại về được. Má bảo cả nhà yên tâm. Má ổn. Bữa đó ba cha con cũng ra đầu ngõ test nhanh theo thông báo của phường. Cả ba đều ổn. Vậy mà đến ngày thứ tám, má không còn điện nữa, ba nhận cuộc gọi là số của má, nhưng đầu dây bên kia thông báo:
- Chị có vẻ trở nặng, nhà mình chuẩn bị tâm lý nhé!
Nó thấy ba ngồi khuỵu xuống đất, lần đầu tiên nó thấy ba khóc. Giọt nước mắt lăn dài trên gương mặt xám đen vì nắng. Bất giác nó nghĩ tới viễn cảnh u ám đang đè nặng lên ngôi nhà. Nó cũng ngồi thụp xuống khóc tức tưởi.
Dịch bệnh chẳng trừ một ai. Nghe người ta nói má có bệnh nền nên mới trở nặng. Nó cứ ngơ ngác. Xưa nay má nhỏ người nhưng mà má khỏe. Có bao giờ nó thấy má bệnh đâu. Quanh năm suốt tháng má làm quần quật, chưa bao giờ thấy má cầm một viên thuốc. Hay là má bệnh mà không nói. Chỉ nghĩ tới đó thôi, nước mắt nó lại ào ạt tuôn. Vậy là những năm tháng qua cả ba cha con không hề biết má bị bệnh. Nụ cười của má luôn là nguồn động lực lớn cho cả nhà vượt qua.
Hôm nay có đội tình nguyện qua nhà, nó thấy một cô gái có ánh mắt sáng ngời, nhìn chị em nó trìu mến. Bọc gạo, trứng, rau củ được xếp trước hẻm. Lúc chiếc xe bán tải đi rồi, giọng các tình nguyện viên còn vang lại:
- Bà con nhớ thực hiện 5K, luôn ở trong nhà và không ra ngoài khi không thực sự cần thiết nhé. Chúc cả nhà bình an!
Mọi người trong ngõ xì xầm, cô ấy là ca sĩ gì đó, nhìn quen lắm.
***
Rồi cái gì đến cũng đã đến. Ngày hôm ấy cả nhà chạy ra đầu hẻm, hình ảnh của má chỉ còn là một chiếc hộp vuông vức. Những anh bộ đội làm thủ tục trao cho người nhà. Vòng khăn tang trắng trên đầu. Nó muốn gào lên, chạy theo chiếc xe trao hài cốt của má, hỏi xem người ta có lẫn lộn gì không. Bữa má đi, má nói sẽ về cơ mà. Thằng em ôm hộp đựng tro cốt, quỳ chảy máu chân dưới nền đường nhựa. Một chiếc xe cứu thương nữa lại vù qua, lạnh lẽo và vô cảm. Ba ngồi dựa vào góc tường, rồi lại đứng lên. Chừng ba không đứng được nữa, rồi lại ngồi xuống.
Người ta giao lại cho gia đình một quyển sổ nho nhỏ. Thì ra trong những ngày gắng gượng, má vẫn viết mấy dòng cho ba cha con, dặn dò đủ điều. Nét chữ má nguệch ngoạc, chắc hẳn má run lắm. Má viết: “Rồi cuộc sống sẽ lại bình an, các con và ba phải sống như khi có má trên cõi đời này. Thay má làm những việc còn lại trong nhà. Ban đầu sẽ vất vả đấy, nhưng má tin các con và ba sẽ làm được”.
Có lẽ điều má nói là đúng. Bây giờ màu xanh đang dần phủ khu vực xung quanh hẻm. Rào đã dỡ, ba rục rịch đi làm lại. Mọi người đều phải xốc dậy tinh thần để bước về phía trước. Năm học mới đã bắt đầu. Nó thu gom những gì gợi ký ức về má, cho vào một chiếc hộp nhỏ. Mỗi lần nhớ tới má, nó lại mang ra ngắm nghía, cũng có nhiều suy nghĩ thoáng hơn, ngoài kia không biết chừng có bạn còn khổ hơn mình, mất cả ba, cả má. Mình còn ba, là một diễm phúc rồi.
Nhìn lên bầu trời, bầy bồ câu đang nhẹ nhàng lướt qua, màu xanh dịu dàng thăm thẳm, nó thấy lòng mình nhẹ hơn...
.jpg "Người dân “trẩy hội” tại Bảo tàng Hà Nội xem triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm")
