Đảm bảo tính truyền thống và văn minh trong Lễ hội Thăng Long Tứ trấn - đền Kim Liên

Đền Kim Liên thuộc phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội) được xây dựng năm 1509, thờ Cao Sơn Đại Vương, tương truyền là con trai Quốc tổ Lạc Long Quân và Quốc mẫu Âu Cơ. Đây là một trong Thăng Long Tứ trấn-trấn phía Nam của Kinh thành Thăng Long xưa.

Ngoài các giá trị đặc sắc về kiến trúc, tại đền Kim Liên hiện còn lưu giữ nhiều di vật quý như: Văn bia do sử thần Lê Tung soạn năm 1510; 39 đạo sắc phong của nhiều đời vua nhằm ghi nhận, ca tụng công lao của thần Cao Sơn...

Với ý nghĩa về giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học và thẩm mỹ tiêu biểu, năm 2022, Di tích Lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Thăng Long Tứ trấn-đền Kim Liên được xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt.

Theo kế hoạch, Lễ hội đền Kim Liên năm 2026 sẽ được tổ chức trong 3 ngày, từ 30/4 đến 2/5 (tức từ ngày 14 đến 16 tháng 3 năm Bính Ngọ) tại di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia đặc biệt Đền Kim Liên. Đây là một trong những lễ hội quy mô lớn của Hà Nội, mang đậm giá trị văn hóa truyền thống của vùng đất Thăng Long xưa, góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Lễ hội là hoạt động thường niên nhằm tưởng nhớ công lao của Đức Thượng đẳng tối linh thần Cao Sơn Đại Vương cùng các bậc tiền nhân, đồng thời tôn vinh giá trị văn hóa truyền thống của Thăng Long - Hà Nội. Việc tổ chức lễ hội nhằm đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của nhân dân, đồng thời nâng cao nhận thức về gìn giữ và phát huy giá trị di sản.

Lễ hội hướng tới xây dựng nếp sống văn minh trong sinh hoạt tín ngưỡng, bảo đảm tổ chức trang trọng, tiết kiệm, hiệu quả, không để xảy ra các hiện tượng mê tín dị đoan, phản cảm, trái với thuần phong mỹ tục. Qua đó góp phần khơi dậy lòng tự hào dân tộc, tinh thần yêu nước trong cộng đồng.

Phần hội diễn ra từ ngày 30/4 đến 2/5 (tức từ ngày 14 đến 16/3 năm Bính Ngọ) với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao. Nổi bật là hội nghề cắt tóc với hoạt động trưng bày hiện vật, thi nghề, cùng các nội dung thể thao như dưỡng sinh, cờ tướng, cầu lông, bóng bàn, võ thuật; trình diễn chầu văn.

Phần lễ chính được tổ chức vào ngày 2/5 với nhiều nghi lễ truyền thống trang trọng như: tế lễ, dâng hương, đọc chúc văn và khai lễ bằng nghi thức chiêng trống và các tiết mục biểu diễn như: trống hội Thăng Long, múa cờ hội, múa Tứ linh cùng màn sử thi tái hiện thần tích Cao Sơn Đại Vương góp phần làm nổi bật chiều sâu lịch sử và giá trị tâm linh của di tích.

Đặc biệt, năm nay, nghi thức rước kiệu quanh khu vực di tích với lộ trình qua các tuyến phố Xã Đàn, Tôn Đức Thắng, Kim Hoa… tạo nên không gian lễ hội đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham gia.

Theo Ban Tổ chức, Lễ hội đền Kim Liên năm 2026 sẽ thu hút khoảng 1.000 người dân và du khách tham gia. Để đảm bảo lễ hội diễn ra an toàn, văn minh, các đơn vị chức năng đã xây dựng kế hoạch chi tiết về an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, phân luồng giao thông, vệ sinh môi trường, y tế và điện lực. Công tác tuyên truyền, trang trí cổ động trực quan cũng được chú trọng nhằm tạo không khí trang trọng, lan tỏa giá trị văn hóa của lễ hội tới cộng đồng.

Lễ hội Đền Kim Liên không chỉ là không gian sinh hoạt văn hóa tâm linh giàu bản sắc, mà còn trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển du lịch và kinh tế địa phương theo tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Thông qua việc bảo tồn, tôn vinh và khai thác hiệu quả các giá trị di sản, lễ hội đã góp phần hình thành các sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tham quan, trải nghiệm.

Việc tổ chức lễ hội gắn với quảng bá hình ảnh di tích Đền Kim Liên cùng các giá trị lịch sử – văn hóa tiêu biểu đã tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các loại hình dịch vụ như lưu trú, ẩm thực, thương mại, qua đó gia tăng nguồn thu và tạo việc làm cho người dân địa phương. Đồng thời, lễ hội cũng thúc đẩy liên kết vùng, kết nối các điểm đến trong khu vực, từng bước hình thành chuỗi sản phẩm du lịch bền vững.