Bốn ấn phẩm của Nhã Nam được vinh danh tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII

Theo kết quả công bố, “Cuộc chiến vi mạch” của tác giả Chris Miller và “Văn hóa tính dục ở Việt Nam từ thế kỷ X đến đầu thế kỷ XX” của tác giả Phạm Văn Hưng cùng nhận Giải C; “Câu chuyện nghệ thuật” (dịch giả Nguyễn Thị Phương Lan) được trao Giải Khuyến khích; còn “Thư cho em” của tác giả Hoàng Nam Tiến giành Giải Bạn đọc yêu thích.

Góc nhìn về cuộc cạnh tranh toàn cầu trong ngành bán dẫn

“Cuộc chiến vi mạch” của nhà sử học kinh tế Chris Miller được đánh giá là một công trình nghiên cứu nổi bật về ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu. Cuốn sách từng được trao Financial Times Business Book of the Year 2022 - một giải thưởng danh giá trong lĩnh vực sách kinh doanh với trị giá 30.000 bảng Anh.

Tác phẩm mang đến bức tranh toàn cảnh về cuộc cạnh tranh toàn cầu nhằm kiểm soát ngành công nghiệp bán dẫn - lĩnh vực được ví như “dầu mỏ của thế kỷ XXI”. Lần theo lịch sử hình thành của ngành từ các phòng thí nghiệm đầu tiên ở Thung lũng Silicon đến mạng lưới sản xuất trải dài khắp thế giới, Chris Miller cho thấy những bước tiến trong khoa học vật liệu và điện tử đã góp phần làm thay đổi toàn bộ nền kinh tế toàn cầu. Chip bán dẫn ngày nay trở thành nền tảng của hầu hết công nghệ hiện đại, từ điện thoại thông minh, ô tô đến điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo và công nghệ quốc phòng.

Qua việc phân tích cấu trúc ngành bán dẫn, cuốn sách cũng chỉ ra mức độ tập trung đáng kể của chuỗi sản xuất toàn cầu, nơi nhiều khâu then chốt trong chuỗi sản xuất chỉ do một số rất ít công ty nắm giữ. Chính những “nút thắt” công nghệ ấy khiến chip bán dẫn trở thành tài nguyên chiến lược và biến cuộc cạnh tranh công nghệ giữa các quốc gia thành một trong những cuộc đua quyết liệt của thời đại.

Thông qua những câu chuyện về các nhà khoa học, doanh nghiệp và những quyết định địa chính trị mang tính bước ngoặt, “Cuộc chiến vi mạch” phác họa hành trình phát triển phi thường của ngành bán dẫn, từ những con chip đầu tiên đến các vi mạch chứa hàng tỷ transistor ngày nay. Từ đó, cuốn sách giúp độc giả hiểu vì sao những con chip nhỏ bé lại trở thành yếu tố có khả năng định hình tương lai của kinh tế, công nghệ và quyền lực toàn cầu.

Mảng “trầm tích” văn hóa về đời sống tính dục trong lịch sử Việt Nam

Nếu “Cuộc chiến vi mạch” mở ra góc nhìn về kinh tế, công nghệ toàn cầu thì “Văn hoá tính dục ở Việt Nam từ thế kỷ X đến đầu thế kỷ XX” của Phạm Văn Hưng lại đi sâu vào một phương diện ít được khảo cứu trong lịch sử văn hóa Việt Nam.

Dựa trên hệ thống tư liệu phong phú như văn học trung đại, sử liệu, luật lệ, gia phả, ghi chép dân gian và các công trình nghiên cứu trước đó, tác giả đã khôi phục một mảng trầm tích văn hóa liên quan đến đời sống tính dục của người Việt trong lịch sử. Công trình cho thấy cách xã hội truyền thống nhìn nhận về tình yêu, hôn nhân, gia đình, thân thể và đạo đức; đồng thời phân tích ảnh hưởng của các quy phạm Nho giáo, tập quán dân gian và biến động lịch sử – xã hội đối với đời sống riêng tư của con người.

Với cách tiếp cận nghiêm cẩn và nhân văn, “Văn hoá tính dục ở Việt Nam từ thế kỷ X đến đầu thế kỷ XX” mở ra góc nhìn mới về lịch sử văn hóa Việt Nam, cho thấy những vấn đề tưởng chừng riêng tư thực chất luôn gắn bó chặt chẽ với cấu trúc xã hội và hệ giá trị của từng thời đại. Đây cũng là thành quả của 10 năm nghiên cứu của tác giả Phạm Văn Hưng.

“Bách khoa thư thị giác” về lịch sử mỹ thuật thế giới

Ở lĩnh vực nghệ thuật, “Câu chuyện nghệ thuật” - bản dịch tiếng Việt do Nguyễn Thị Phương Lan thực hiện từ công trình của nhóm chuyên gia DK được trao Giải Khuyến khích. Cuốn sách được xem như một “bách khoa thư thị giác” về lịch sử nghệ thuật nhân loại.

Với hơn 2.500 kiệt tác của hơn 700 nghệ sĩ, tác phẩm dẫn dắt người đọc đi qua hành trình lịch sử nghệ thuật kéo dài từ những hình vẽ trên hang đá thời tiền sử đến các trào lưu hiện đại và hậu hiện đại. Không chỉ giới thiệu tác phẩm nổi tiếng, cuốn sách còn đặt nghệ thuật vào bối cảnh văn hóa - xã hội của từng thời kỳ, giúp người đọc hiểu vì sao những kiệt tác ấy có thể làm thay đổi diện mạo nghệ thuật nhân loại.

Từ Giotto, Leonardo da Vinci đến Picasso, mỗi nghệ sĩ đều được nhìn nhận trong mối liên hệ với thời đại của mình. Được trình bày dưới dạng graphic book với hệ thống minh họa phong phú và phân tích ngắn gọn, cuốn sách mang đến trải nghiệm như bước vào một “bảo tàng trên trang sách”. Qua mỗi bức tranh hay pho tượng, độc giả vừa chiêm ngưỡng cái đẹp vừa khám phá những lớp trầm tích văn hóa - lịch sử ẩn sau các tác phẩm nghệ thuật.

Chuyện tình qua những lá thư đi cùng lịch sử

Trong số 50 tác phẩm được vinh danh tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII, “Thư cho em” của Hoàng Nam Tiến đã chinh phục Giải Bạn đọc yêu thích, hạng mục duy nhất của giải thưởng được quyết định bởi sự bình chọn và mức độ yêu mến của cộng đồng độc giả.

Cuốn sách được xây dựng từ hơn 400 bức thư tình kéo dài suốt bốn thập kỷ giữa Thiếu tướng Hoàng Đan và vợ - bà An Vinh. Qua lời kể của người con trai Hoàng Nam Tiến, những lá thư riêng tư của một gia đình trở thành lát cắt sống động của lịch sử, nơi tình yêu, trách nhiệm và lý tưởng sống hòa quyện trong từng dòng chữ.

Trong những bức thư viết từ chiến trường, độc giả không chỉ bắt gặp nỗi nhớ và tình cảm sâu nặng của một người chồng dành cho vợ mà còn cảm nhận được tâm thế của cả một thế hệ đã đi qua những năm tháng khốc liệt của chiến tranh. Những suy nghĩ về gia đình, niềm tin vào tương lai và khát vọng sống tử tế được thể hiện giản dị nhưng giàu sức lay động.

Chia sẻ sau lễ trao giải, ông Vũ Hoàng Giang - Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam cho biết việc 4 ấn phẩm được vinh danh tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII là niềm tự hào và nguồn khích lệ lớn đối với đội ngũ làm sách, tác giả và dịch giả của đơn vị. Theo ông, các tác phẩm đoạt giải phản ánh rõ định hướng xuất bản của Nhã Nam: chú trọng dịch thuật tinh hoa tri thức thế giới đồng thời tích cực phát hiện và đồng hành cùng các tác giả trong nước.

Đại diện Nhã Nam cũng nhấn mạnh vai trò của Giải thưởng Sách Quốc gia trong bối cảnh bùng nổ thông tin hiện nay. Theo ông Vũ Hoàng , giải thưởng đang dần trở thành một “màng lọc giá trị khắt khe, minh bạch và có tính định hướng cao” giúp công chúng tìm đến những ấn phẩm có hàm lượng tri thức cao, đồng thời tạo áp lực tích cực để các đơn vị xuất bản nâng cao chuẩn mực chuyên môn.

Đại diện Nhã Nam cùng con trai tác giả Hoàng Nam Tiến nhận giải thưởng Bạn đọc yêu thích cho cuốn sách Thư cho em tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII.

Sau sự kiện, Nhã Nam dự kiến phối hợp với các trường đại học và không gian văn hóa tổ chức những tọa đàm chuyên sâu nhằm giới thiệu các tác phẩm đạt giải tới đông đảo độc giả hơn, biến tri thức trên trang sách thành những cuộc thảo luận học thuật có tính ứng dụng trong môi trường giáo dục./.