Triển khai đồng bộ các hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Quyết định ban hành Kế hoạch triển khai đồng bộ các hệ giá trị quốc gia, văn hóa, gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam là bước cụ thể hóa quan trọng để thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Đồng thời, đây cũng là hành động trực tiếp nhằm bám sát và hoàn thành các mục tiêu chiến lược trong Chương trình hành động của Chính phủ tại Nghị quyết số 30/NQ-CP về phát triển văn hóa trong bối cảnh mới.

Sự gắn kết giữa bốn trụ cột: hệ giá trị quốc gia, văn hóa, gia đình và chuẩn mực con người Việt

Nội dung trọng tâm của kế hoạch được cấu trúc khoa học xung quanh bốn hệ giá trị có mối quan hệ biện chứng, tác động qua lại chặt chẽ, thống nhất, tác động qua lại và thúc đẩy lẫn nhau trong quá trình phát triển.

Hệ giá trị quốc gia (hòa bình, thống nhất, độc lập, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, hạnh phúc) định hướng lý tưởng, mục tiêu và khát vọng phát triển đất nước, bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, ý thức công dân, tinh thần thượng tôn pháp luật, trách nhiệm xã hội, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường và trách nhiệm xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Hệ giá trị văn hóa (dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học) tạo nền tảng tinh thần của xã hội, bồi dưỡng lòng nhân ái, nghĩa tình, trung thực, khoan dung, tôn trọng sự khác biệt, lối sống văn minh, tinh thần dân chủ, tư duy khoa học, năng lực sáng tạo và trách nhiệm giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Hệ giá trị gia đình (ấm no, hạnh phúc, tiến bộ, văn minh) là môi trường đầu tiên hình thành và nuôi dưỡng nhân cách con người, vun đắp tình yêu thương, sự tôn trọng, bình đẳng, chia sẻ, trách nhiệm, hiếu thảo, thủy chung và sự găn kết giữa các thành viên.

Chuẩn mực con người Việt Nam (yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo) là sự kết tinh các giá trị quốc gia, văn hóa và gia đình, được thể hiện qua các phẩm chất cốt lõi: yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo, khát vọng vươn lên và tinh thần cống hiến.

Sáu nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm nhằm hiện thực hóa các hệ giá trị văn hóa

Để hiện thực hóa các mục tiêu đã đề ra, Kế hoạch vạch rõ 6 nhóm nhiệm vụ và giải pháp cốt lõi cần triển khai đồng bộ hằng năm với những định hướng mang tính đột phá cụ thể.

Đầu tiên, việc hoàn thiện thể chế và chính sách sẽ được thực hiện bằng cách lồng ghép các tiêu chí giá trị vào chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, từ đó cụ thể hóa thành các quy tắc ứng xử văn hóa phù hợp với từng vùng miền, ngành nghề mà không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính.

Thứ hai, công tác truyền thông và giáo dục sẽ được đổi mới toàn diện trên nền tảng số thông qua việc đa dạng hóa phương thức tuyên truyền, tích hợp nội dung hệ giá trị vào chương trình chính khóa các cấp học và bồi dưỡng toàn diện cho đội ngũ cán bộ văn hóa.

Trong đó, các bộ ngành sẽ tập trung xây dựng Chương trình truyền thông “Gia đình Việt” giai đoạn 2026-2035 (hoàn thành từ năm 2027) và Chương trình “An ninh văn hóa không gian mạng” (hoàn thành trong năm 2027) nhằm định hướng hành vi lành mạnh trên Internet.

Thứ ba là, các hệ giá trị sẽ được vận dụng vào thực tiễn đời sống thông qua mô hình phối hợp chặt chẽ giữa ba liên kết "Gia đình - Nhà trường - Xã hội". Văn hóa ứng xử sẽ lồng ghép sâu rộng vào các phong trào thi đua, cải cách hành chính, xây dựng nông thôn mới, phát triển làng nghề và chuẩn mực đạo đức kinh doanh gắn với thương hiệu quốc gia, đồng thời ưu tiên hỗ trợ các nhóm yếu thế, vùng đồng bào dân tộc thiểu số để bảo đảm quyền tiếp cận văn hóa công bằng.

Thứ tư là một giải pháp đột phá khác là ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và thực tế ảo để số hóa tư liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về các hệ giá trị, kết hợp phát triển hệ thống bảng điều khiển trực quan (dashboard) giúp các bộ, ngành, địa phương theo dõi, đánh giá và dự báo chính xác các xu hướng biến đổi xã hội.

Thứ năm, kế hoạch chú trọng mở rộng hợp tác quốc tế và đẩy mạnh ngoại giao văn hóa, thể thao, du lịch nhằm quảng bá rộng rãi hình ảnh con người Việt Nam yêu nước, nhân văn, sáng tạo, chủ động hội nhập đến bạn bè quốc tế.

Cuối cùng là công tác kiểm tra, giám sát hằng năm sẽ được duy trì liên tục để kịp thời uốn nắn các biểu hiện lệch lạc, tháo gỡ khó khăn tại cơ sở và thực hiện vinh danh, khen thưởng nghiêm túc đối với các cá nhân, tập thể có cách làm hay, sáng tạo.

Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, cơ quan trung ương và địa phương hoàn thành ban hành kế hoạch triển khai riêng trước quý IV năm 2026. Tiến trình thực hiện gồm hai giai đoạn: 2026 - 2030 (nghiên cứu, hướng dẫn, thí điểm mô hình và sơ kết năm 2030) và 2031 - 2035 (nhân rộng mô hình hiệu quả toàn quốc và tổng kết năm 2035). Nguồn kinh phí được bảo đảm từ ngân sách nhà nước theo phân cấp, lồng ghép vào các Chương trình mục tiêu quốc gia; đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút nguồn lực tài trợ, đóng góp tự nguyện từ các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân trong, ngoài nước./.