Hà Nội: Đổi mới, nâng cao vai trò hương ước, quy ước trong thực hiện nếp sống văn minh

Công tác đổi mới và nâng cao chất lượng hương ước đặt ra mục tiêu hướng dẫn các xã, phường rà soát, kiện toàn công tác quản lý các quy định tự quản tại cơ sở, đồng thời sửa đổi những nội dung không còn phù hợp sau khi sắp xếp lại thôn và tổ dân phố. Quá trình này gắn liền với việc thực thi Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở nhằm phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong việc xây dựng đời sống văn hóa, bảo vệ môi trường và hỗ trợ quản lý nhà nước bằng pháp luật. Về mặt phương châm thực hiện, công tác quản lý phải có trọng tâm, gắn liền với trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, bảo đảm tính tự nguyện, tự giác và dựa trên nhu cầu thực tế của cộng đồng dân cư. Bên cạnh đó, các cấp quản lý cần tăng cường kiểm tra, đôn đốc và tháo gỡ kịp thời mọi vướng mắc để đảm bảo hoạt động triển khai đạt chất lượng, hiệu quả cao và tiết kiệm.

Tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm

Trong 3 tháng cuối năm 2026, các địa phương trên địa bàn thành phố tập trung rà soát toàn diện, thống kê và phân loại chính xác danh mục hương ước, quy ước hiện có. Việc này nhằm đánh giá những nội dung còn phù hợp, đồng thời kịp thời sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc tạm ngưng những quy định lỗi thời, sao chép rập khuôn sau khi sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp xã, thôn và tổ dân phố.

Song song với đó, cơ quan chuyên môn tổ chức các hội nghị tập huấn bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ soạn thảo và đưa các quy tắc ứng xử văn minh, phong tục tập quán tốt đẹp vào hương ước cho hàng trăm đại biểu cán bộ cơ sở.

Một hội thảo quy mô cấp thành phố cũng được định hướng triển khai để đánh giá thực trạng, trao đổi tình huống thực tế và thảo luận các giải pháp nâng cao chất lượng xây dựng hương ước gắn với thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Ngoài ra, công tác tham mưu xây dựng nghị quyết của HĐND thành phố về mức hỗ trợ kinh phí từ ngân sách nhà nước được đẩy mạnh nhằm tạo nguồn lực tài chính thiết thực cho cộng đồng dân cư. Công tác kiểm tra, đôn đốc tại các địa bàn trọng điểm cũng được tăng cường nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, chấn chỉnh vướng mắc trước khi tổng kết năm công tác.

Bước sang năm 2027, công tác chỉ đạo tiếp tục được triển khai đồng bộ dựa trên kết quả rà soát và tổng kết của năm trước, kịp thời cập nhật các quy định mới để ban hành văn bản hướng dẫn nghiệp vụ và biểu mẫu thống kê. Thành phố Hà Nội tập trung triển khai nghị quyết của HĐND về hỗ trợ kinh phí, hướng dẫn các xã, phường lập dự toán, quản lý và sử dụng nguồn lực tài chính hiệu quả.

Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được đẩy mạnh qua hệ thống thông tin cơ sở và nền tảng số nhằm nâng cao nhận thức về vai trò của hương ước gắn với thực hiện dân chủ ở cơ sở. Các địa phương tiếp tục được hỗ trợ rà soát, nâng cao chất lượng nội dung hương ước, chú trọng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội, bảo vệ môi trường và giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống.

Việc bảo đảm sự tham gia thực chất của Nhân dân từ khâu đề xuất, thảo luận đến kiểm tra, giám sát được đặt lên hàng đầu. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng sẽ xây dựng, đánh giá và nhân rộng các mô hình điểm tại khu vực đô thị, nông thôn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác số hóa hồ sơ và chuẩn hóa thông tin quản lý trên toàn địa bàn thành phố./.