Thủ tướng: Cần có chính sách ưu tiên, lựa chọn sản phẩm văn hóa có trọng tâm, trọng điểm

Chiều 24.10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại Tổ về Dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa; Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi); Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.

Cho ý kiến tại Tổ 3 (gồm Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng, tỉnh Hà Tĩnh và tỉnh Lạng Sơn) về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đánh giá cao những ý kiến đóng góp xác đáng, tâm huyết của các đại biểu Quốc hội; đồng thời khẳng định Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu kỹ các ý kiến thảo luận, ý kiến thẩm tra của các cơ quan của Quốc hội để hoàn thiện dự thảo Luật.

Hạ tầng công nghiệp văn hóa phải là sự liên kết giữa di sản, cộng đồng và không gian sáng tạo

Thủ tướng cho biết, dự thảo Luật đề xuất nhiều nhóm chính sách mới nhằm thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, trong đó có phát triển hệ sinh thái và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong công nghiệp văn hóa, hỗ trợ hoạt động sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực, hạ tầng và thị trường công nghiệp văn hóa.

Đối với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, Thủ tướng cho biết, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát, bảo đảm tính thống nhất với pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; chỉ tập trung quy định những nội dung mang tính đặc thù của ngành công nghiệp văn hóa, tránh chồng chéo với các quy định hiện hành.

Về chính sách hỗ trợ sáng tạo và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trong các ngành công nghiệp văn hóa, Thủ tướng cho rằng, việc Nhà nước đầu tư, hỗ trợ hình thành các phần mềm phục vụ sáng tạo, nền tảng số hỗ trợ quyền sở hữu trí tuệ là cần thiết, nhằm tạo công cụ hỗ trợ hoạt động sáng tạo, phát triển sản phẩm công nghiệp văn hóa và nâng cao khả năng tiếp cận công nghệ của các chủ thể sáng tạo, đặc biệt là cá nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng nhất trí với các ý kiến góp ý của đại biểu cho rằng, cần làm rõ cơ chế hình thành, quản lý, vận hành các nền tảng; khả năng kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu; phạm vi cung cấp dịch vụ miễn phí và bảo đảm nguồn lực để thực hiện, bảo đảm các chính sách có tính khả thi.

Đối với phát triển nguồn nhân lực, Thủ tướng cho rằng những quy định về thu hút nghệ sĩ, nghệ nhân, chuyên gia tham gia phát triển công nghiệp văn hóa là thực sự cần thiết.

Đề cập tới hạ tầng công nghiệp văn hóa, Thủ tướng cho biết, dự thảo Luật đã đề cập nhiều nội dung và thiết chế mới như công trình, thiết chế công nghiệp văn hóa; tổ hợp sáng tạo văn hóa; cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa; cơ chế tổ chức, vận hành các sự kiện trong tổ hợp sáng tạo văn hóa; đánh giá hiệu quả hạ tầng công nghiệp văn hóa; sử dụng không gian công cộng cho hoạt động công nghiệp văn hóa; phát triển công nghiệp văn hóa trong các dự án đầu tư, công trình xây dựng và phát triển hạ tầng văn hóa số. Mục tiêu là hình thành hệ sinh thái hạ tầng phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa.

“Tuy nhiên, đây là một luật mới, được nghiên cứu xây dựng trong bối cảnh thực tiễn đặt ra những yêu cầu cấp bách”. Vì vậy, Thủ tướng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cần tiếp thu đầy đủ ý kiến của các đại biểu Quốc hội để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện.

Theo Thủ tướng, hạ tầng công nghiệp văn hóa không chỉ được nhìn nhận là các công trình, mặt bằng hay cơ sở sản xuất, mà còn phải là sự liên kết giữa di sản, cộng đồng, không gian sáng tạo, hạ tầng số và các dịch vụ văn hóa.

Hạ tầng công nghiệp văn hóa có thể được tổ chức theo mô hình mạng lưới, không nhất thiết phải liền kề về không gian địa lý, nhưng phải có sự liên kết về tài nguyên văn hóa, sản phẩm, dịch vụ, hạ tầng và cơ chế quản lý.

Việc phát triển hạ tầng công nghiệp văn hóa phải gắn với bảo vệ di sản, giữ gìn cảnh quan, môi trường, có cơ chế quản lý phù hợp với sức chịu tải của từng khu vực; đồng thời bảo đảm sự tham gia và thụ hưởng chính đáng của cộng đồng, nghệ nhân và các chủ thể sáng tạo tại địa phương.

Đưa văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh và động lực tăng trưởng quan trọng của đất nước

Đề cập đến phát triển thị trường và sản phẩm công nghiệp văn hóa trọng điểm, Thủ tướng đánh giá quy định về sản phẩm công nghiệp văn hóa trọng điểm là một trong những chính sách rất quan trọng của dự thảo Luật.

“Chính sách này thể hiện sự chuyển biến trong tư duy phát triển công nghiệp văn hóa, từ chú trọng bảo tồn các giá trị văn hóa sang kết hợp hài hòa giữa bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa với khai thác tiềm năng kinh tế, đưa văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh và động lực tăng trưởng quan trọng của đất nước. Đây là một quan điểm, tư duy rất mới trong dự thảo Luật”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng phân tích, giá trị của sản phẩm công nghiệp văn hóa không chỉ nằm ở sản phẩm ban đầu mà còn ở khả năng khai thác, phát triển thành các sản phẩm phái sinh, chuyển giao quyền sở hữu trí tuệ, mở rộng thị trường và hình thành những chuỗi giá trị mới.

Thủ tướng dẫn ví dụ, chẳng hạn một sản phẩm điện ảnh, hoạt hình hay trò chơi điện tử có thể được khai thác trên nhiều nền tảng, tại nhiều thị trường khác nhau; đồng thời thúc đẩy sự phát triển của các lĩnh vực liên quan như du lịch, thương mại, dịch vụ và công nghệ số.

Từ đó, Thủ tướng đề nghị cần có chính sách ưu tiên, lựa chọn sản phẩm văn hóa có trọng tâm, trọng điểm, có năng lực cạnh tranh, có khả năng phát triển thành thương hiệu riêng của công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Về chính sách tài chính, hỗ trợ đầu tư, Thủ tướng tán thành việc nghiên cứu bổ sung các đối tượng được hưởng chính sách ưu đãi đặc thù để phát triển công nghiệp văn hóa.

Tuy nhiên, cần rà soát kỹ các quy định về ưu đãi đầu tư, chính sách thuế trong các dự thảo luật đang trình Quốc hội cũng như pháp luật hiện hành, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, đúng đối tượng thụ hưởng và phù hợp với các chính sách ưu đãi trong lĩnh vực công nghệ số, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thủ tướng khẳng định Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo các cơ quan liên quan nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến của đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự thảo Luật, tạo cơ sở pháp lý thúc đẩy công nghiệp văn hóa phát triển.