Tinh hoa nghề thêu truyền thống: Gìn giữ và lan tỏa

Trang Anh/Nhân dân| 16/11/2017 14:10

Khởi đầu từ những cặp gối thêu chữ lồng dành cho các đôi uyên ương, hay chiếc khăn tay gửi nhớ gửi thương với hình ảnh đôi chim bồ câu chung thủy… những sản phẩm thêu tay truyền thống của Tân Mỹ cứ thế từng bước được hoàn thiện hơn và ngày càng nhận được sự yêu mến của đông đảo khách hàng trong, ngoài nước.

Bày tỏ mong muốn được tìm hiểu về nghề thêu tay truyền thống trên đất Hà thành nghìn năm văn hiến, chúng tôi được những người trong nghề giới thiệu đến cơ sở Tân Mỹ Design (61 Hàng Gai, Hà Nội). Bước vào ngôi nhà ba tầng với tổng diện tích rộng chừng một nghìn mét vuông ngập tràn ánh sáng, chúng tôi cảm giác như lạc vào một thế giới đầy màu sắc với vô vàn những họa tiết thêu tinh xảo, từ những chi tiết thêu tay trên chăn, ga, gối, quần áo, túi xách tới những chiếc khăn quàng cổ nhỏ xinh hay những vật phẩm được dùng làm quà lưu niệm. Tất cả đều toát lên sự khéo léo, tài tình và cẩn trọng của người thợ thêu.

Ít ai biết rằng, nơi đây vốn xuất phát điểm từ cửa hàng thêu tay nhỏ mang tên Tân Mỹ, nằm nép mình trên con phố sầm uất của Hà Nội, được cụ bà Bạch Thị Ngải thành lập từ năm 1969. Bà Đỗ Thanh Hương, thế hệ kinh doanh thứ hai của Tân Mỹ không khỏi bồi hồi khi nhớ về người mẹ quá cố: “Mẹ tôi, cụ Bạch Thị Ngải vốn là nghệ nhân của làng lụa Vạn Phúc. Là người khéo tay, giỏi may vá, thêu thùa, lại phải cáng đáng gia đình trong thời kỳ rất đỗi khó khăn nên cụ đã mạnh dạn mở cửa hàng thêu tay Tân Mỹ. Đây là một trong những cửa hàng thêu tay truyền thống đâu tiên của phố cổ Hà Nội. Tân nghĩa là “mới”, Mỹ nghĩa là “đẹp”. Đặt tên này, mẹ tôi mong sản phẩm thêu tay của cửa hàng lúc nào cũng phải đẹp và hoàn hảo nhất khi đến tay khách hàng”.

Bà Hương cho biết, cụ Bạch Thị Ngải dù không ngày nào được học về kinh doanh nhưng lại rất nhạy cảm với thị trường. Khởi điểm chỉ là thêu chữ cái lồng vào những chiếc gối, hay khăn tay để làm quà lưu niệm, sau đó mẫu thêu của Tân Mỹ còn xuất hiện trên những chiếc áo sơ sinh, chăn, ga giường, ví cầm tay… Cụ là người đã truyền cảm hứng về nghề thêu tay truyền thống cho con gái mình và tới khi cửa hàng phát triển, cũng chính cụ Ngải là người giục con đăng ký bản quyền nhãn hiệu, điều mà ở thời điểm đó ít ai nghĩ tới.

“Nhiều người cho rằng, thêu tay chỉ là sự chép lại một mẫu mã có sẵn, ít tính sáng tạo nhưng mẹ tôi và gia đình tôi không nghĩ vậy. Với chúng tôi, mỗi sản phẩm thêu còn chứa đựng cả tâm huyết và tình cảm của người thêu nên chúng. Mẹ là người thầy nghiêm khắc nhất với tôi. Khi còn sống, không chỉ cẩn thận trong từng đường kim mũi chỉ, mẹ tôi còn thường xuyên trò chuyện, trao đổi với khách để nắm bắt tâm lý, thị hiếu của khách, từ đó hoàn thiện sản phẩm của mình. Đến nay, gia đình tôi vẫn duy trì cách làm này”, bà Hương kể lại.


Và có lẽ chính nhờ sự nghiêm khắc ấy mà tình yêu với nghề thêu tay truyền thống đã được nuôi dưỡng ở Tân Mỹ qua nhiều thế hệ. Để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường, chị Nguyễn Thùy Linh, cháu ngoại cụ Ngải - thế hệ kinh doanh thứ ba của Tân Mỹ đã thành lập Tân Mỹ Design năm 2009, nhằm quảng bá tốt hơn nghệ thuật thêu truyền thống của gia đình nói riêng, Việt Nam nói chung tới bạn bè thế giới. Không chỉ là các sản phẩm thêu, cửa hàng còn là nơi tôn vinh những sản phẩm thủ công mỹ nghệ theo phong cách các dân tộc Việt Nam. Đặc biệt tất cả các mẫu từ họa tiết thêu tới đồ trang sức, nội thất… đều được thiết kế riêng.


Chị Nguyễn Thùy Linh cho biết: “Duy trì thương hiệu qua ba thế hệ, đối mặt với không ít khó khăn từ sự biến động của thị trường nhưng Tân Mỹ Design vẫn cố gắng duy trì chất lượng sản phẩm tốt nhất, bảo đảm mọi sản phẩm đều phải thực hiện bằng phương pháp thủ công bởi những người thợ giàu kinh nghiệm”. Hiện nay, Tân Mỹ Design thu hút 500 thợ thêu làm việc. Sử dụng các chất liệu chính là lanh, lụa với độ trơn và mỏng nên đòi hỏi thợ thêu phải có kinh nghiệm và kỹ thuật cao. Chị Linh cho biết thêm, để thực hiện sản phẩm thêu đơn giản tại đây, trung bình mỗi người thợ phải mất hai tuần để hoàn thành. Với những sản phẩm phức tạp hơn như tranh thêu, người thợ phải mất vài tháng, thậm chí cả năm…


Nhờ sự tinh xảo, tinh tế trong từng sản phẩm, Tân Mỹ Design đã trở thành điểm đến quen thuộc của nhiều khách trong, ngoài nước. Chị Linh cho biết, có khoảng 80% là khách quốc tế yêu thích những sản phẩm thủ công truyền thống của Việt Nam. Đây cũng là nơi vinh dự được đón tiếp nhiều nguyên thủ quốc gia, các đại sứ, thành viên hoàng tộc các nước tới tham quan, mua sản phẩm. Cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton đã tới thăm Tân Mỹ Design vào tháng 7-2015, Bộ trưởng Ngoại giao Australia cũng đã tới vào tháng 2-2014… Mới đây nhất, ngày 8-11, Tân Mỹ Design vinh dự tiếp đón Tổng thống Chi-lê tới tham quan, mua hàng.

Tinh hoa nghề thêu truyền thống: Gìn giữ và lan tỏa

Tổng thống Chi-lê Michelle Bachelet, tới thăm Tân Mỹ Design, ngày 8-11.

Đại diện kinh doanh thế hệ thứ ba bày tỏ, chị đang tính đến việc mở rộng thương hiệu, đưa sản phẩm của gia đình phát triển qua kênh thương mại điện tử để giới thiệu, quảng bá tinh hoa nghệ thuật thêu tay truyền thống của Việt Nam tới đông đảo bạn bè quốc tế.

Ngày 14-11, Sở Du lịch TP Hà Nội chính thức trao chứng nhận cơ sở kinh doanh đạt chuẩn phục vụ khách du lịch cho Tân Mỹ Design, với mong muốn nơi đây sẽ trở thành điểm đến văn hóa hấp dẫn dành cho du khách khi đến Thủ đô Hà Nội, qua đó hiểu hơn về nghệ thuật thêu truyền thống Việt Nam.


Bà Đặng Hương Giang, Phó Giám đốc Sở Du lịch TP Hà Nội khẳng định: “Với vị trí thuận lợi, không gian rộng, nghệ thuật sắp đặt hài hòa, tinh tế tạo sự độc đáo, mới lạ về các giá trị truyền thống trên mỗi sản phẩm, tôi tin rằng, Tân Mỹ Design sẽ trở thành điểm đến thu hút, mang đến trải nghiệm thú vị cho du khách trong nước và quốc tế”.

(0) Bình luận
  • Đình Nam Đồng
    Đình Nam Đồng hiện ở số 73 phố Nguyễn Lương Bằng, phường Đống Đa, Thành phố Hà Nội. Đây là ngôi đình cổ của làng Nam Đồng xưa, thờ Thành hoàng là Thái úy Việt Quốc công Lý Thường Kiệt (1019 - 1105) - vị danh tướng kiệt xuất dưới triều Lý, người có công lớn trong sự nghiệp bảo vệ nền độc lập của quốc gia Đại Việt ở thế kỷ XI.
  • Đình làng Văn Uyên - Nơi lưu giữ hồn cốt văn hóa và dấu ấn Đức Thánh Nguyễn Siêu
    Nằm bên dòng sông Hồng, đình làng Văn Uyên (nay thuộc xã Nam Phù, TP. Hà Nội) là nơi nhân dân địa phương thờ Đức Thánh Nguyễn Siêu làm Thành hoàng làng. Trải qua nhiều thế hệ, ngôi đình không chỉ là không gian sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng dân cư mà còn lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa.
  • Bảo tàng Mỹ thuật ở giữa làng quê (huyện Ba Vì)
    Xứ Đoài là một vùng đất tối cổ - vùng địa văn hoá, địa thi hoạ - nơi mà con người có thể trải nghiệm đời mình trong hệ sinh thái tự nhiên của vùng đất, đi qua những truyền thuyết, cổ tích, để từ đó tạo nên tâm tính, giọng nói đặc trưng của con người xứ Đoài. Nắng và gió, núi và sông xứ Đoài đã gợi cảm hứng sáng tác cho một Tản Đà, một Quang Dũng và nhiều thi nhân, hoạ sĩ: từ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí đến Sĩ Tốt, Nguyễn Tiến Chung, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Sáng... và những thế hệ văn nghệ sĩ sau này, ở họ đều có những sáng tác xuất sắc về xứ Đoài.
  • Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (huyện Phú Xuyên)
    Đi khắp các vùng miền của Tổ quốc, những cựu tù binh Phú Quốc đã sưu tầm kỷ vật, di vật, tranh ảnh có liên quan đến các nhà tù trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược mà đồng đội và các ông đã trải qua. Hơn 20 năm kiếm tìm và góp nhặt, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, do chính những người cựu tù năm xưa thành lập là những minh chứng chân thực về một thời oanh liệt và hào hùng của dân tộc.
  • Bảo tàng Quê hương phong trào chiếc gậy Trường Sơn (huyệnỨng Hoà)
    Hoà Xá là một làng quê nằm sát bờ tả sông Đáy, thuộc vùng ven chiêm trũng Khu Cháy. Nơi đây sớm có phong trào cách mạng ngay từ những năm 1930, là hậu phương trung thành của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hòa Xá được xem là quê hương của phong trào động viên thanh niên lên đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” và câu chuyện huyền thoại “chiếc gậy Trường Sơn”.
  • Khu Cháy, Bảo tàng Khu Cháy - một địa chỉ đỏ về truyền thống đấu tranh cách mạng ở Ứng Hoà, Phú Xuyên
    “Khu Cháy” là thuật ngữ để nói về một khu du kích trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp gồm 22 xã ở phía nam huyện Ứng Hoà và tây huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến đa dạng của chị cho nền văn học đương đại nước nhà. Đặc biệt, ở mảng sáng tác dành cho thiếu nhi, chị đã trở thành người bạn đồng hành bền bỉ của tuổi thơ qua nhiều thế hệ.
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Các thủ khoa xuất sắc của Thủ đô là nguồn lực quý báu góp phần đưa đất nước phát triển
    Đó là phát biểu của đồng chí Nguyễn Văn Phong – Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội tại "Lễ tuyên dương thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường Đại học, Học viện trên địa bàn Thành phố năm 2026" do Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tối ngày 18/11.
  • Phường Tây Hồ tuyên dương các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu năm 2026
    Ngày 19/11, UBND phường Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức Lễ tuyên dương, khen thưởng các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu nhân dịp kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026). Đây là dịp tri ân những đóng góp của đội ngũ nhà giáo, đồng thời ghi nhận những thành tích nổi bật của ngành Giáo dục và Đào tạo phường trong thời gian qua.
Đừng bỏ lỡ
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
  • Triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”
    Sáng 17/11, tại không gian Villa 49 Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, TP. Hà Nội), đã diễn ra phiên khai mạc triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam, Ngày hội Đại đoàn kết
    Theo Ban Tuyên giáo Trung ương, phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) cần gắn việc kế thừa các giá trị lịch sử, tư tưởng với những nhiệm vụ cụ thể trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Tinh hoa nghề thêu truyền thống: Gìn giữ và lan tỏa
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO