Tác hại từ thuốc lá

Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới, Việt Nam nằm trong nhóm 15 nước có số người hút thuốc lá nhiều nhất thế giới và sẽ có khoảng 1,6 tỉ người trên thế giới hút thuốc lá vào năm 2020. Con số này càng tăng mạnh ở những nước có thu nhập trung bình và thấp.

Theo khảo sát của Tổ chức Y tế thế giới thì có tới hơn 80% số người sử dụng thuốc lá sống tại các nước có thu nhập trung bình và thấp, trong số đó có Việt Nam. Điều tra toàn cầu về sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành năm 2010 thì tỉ lệ hút thuốc ở nam giới từ 15 tuổi trở lên là 47,4% tức là cứ trung bình hai nam giới có một người hút thuốc.

Ảnh minh họa

Hầu hết người hút thuốc lá bắt đầu hút khi còn rất trẻ, 56% người hút thuốc ở Việt Nam bắt đầu hút trước tuổi 20. Không chỉ người hút thuốc lá chiếm tỉ lệ lớn mà 33 triệu người không hút thuốc nhưng thường xuyên hít phải khói thuốc thụ động trong nhà và 5 triệu người không hút thuốc thường xuyên hít phải khói thuốc thụ động tại nơi làm việc.

Tổ chức Y tế thế giới cho biết: Xu hướng gánh nặng bệnh tật chuyển từ các bệnh lây nhiễm sang các bệnh không lây nhiễm gia tăng nhanh chóng. Nếu như năm 1986, bệnh không lây nhiễm mới chỉ chiếm 39% số trường hợp nằm viện thì tới năm 2011 tỉ lệ này tăng lên 62,7%.

Theo điều tra tại bênh viện K năm 2000, tỷ lệ bệnh nhân ung thư phổi có hút thuốc lá lên tới 96,8%. Nghiên cứu năm 2011 của Viện Chiến lược và chính sách y tế cho thấy bệnh tật và tử vong sớm do sử dụng thuốc lá chiếm 12% tổng gánh nặng bệnh tật ở nam giới tại Việt Nam.

Năm 2008, số ca tử vong do các bệnh không lây nhiễm đã chiếm tới 75% tổng số ca tử vong do bệnh tật và thương tích ở Việt Nam. Các bệnh có nguyên nhân chính từ sử dụng thuốc lá như: Đột quỵ, mạch vành, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, ung thư phổi… là những nguyên nhân hàng đầu gây ra tử vong ở cả nam và nữ.

Bệnh tật và tử vong do sử dụng thuốc lá đã gây ra các gánh nặng kinh tế không chỉ cho bản thân người bệnh mà còn cho cả gia đình họ và toàn xã hội. Khảo sát chưa đầy đủ thì trong năm 2015 người Việt Nam đã bỏ ra 31.000 tỉ đồng để mua thuốc lá. Số tiền mua thuốc lá trung bình hàng năm của một người hút thuốc lá khoảng 2,7 triệu đồng. Kèm với con số đó trong năm 2013, ngành y tế đã thống kê hơn 23.000 tỉ đồng là tổng chi phí điều trị và chi phí do mất khả năng lao động vì ốm đau và tử vong sớm cho 5 nhóm bệnh ung thu phổi, ung thư đường tiêu hóa – hô hấp trên, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, nhồi máu cơ tim, đột quỵ là 5 trong số 25 bệnh do thuốc lá gây ra.

Mặc dù hai con số giữa chi phí hút thuốc và chi phí điều trị được khảo sát cách nhau hai năm, đến nay con số chi phí cho điều trị có thể tăng lên và chi phí hút thuốc có thể tăng lên rất nhiều cho thấy gánh nặng mà cá nhân, gia đình, xã hội phải gánh chịu do hút thuốc lá gây ra là rất lớn.

Tỷ lệ hút thuốc lá cao đã gây ra các tác hại rất lớn về mặt sức khỏe và kinh tế tại Việt Nam. Theo Tổ chức Y tế thế giới mỗi năm Việt Nam có khoảng 40.000 người tử vong do các bệnh mà thuốc lá gây ra. Con số này sẽ tăng lên thành 70.000 ca/năm vào năm 2030 nếu như các biện pháp phòng chống tác hại thuốc lá không được thực hiện kịp thời.

“Nói không” với thuốc lá từ cơ sở

Hiện nay, trên địa bàn cả nước nói chung và Thành phố Hà Nội nói riêng không khó để chúng ta có thể bắt gặp những hình ảnh của một số người dân trên địa bàn Thủ đô hút thuốc lá. Không những thanh niên, trung niên, người già mà còn có cả phụ nữ và trẻ em dưới 15 tuổi cũng thấy hiện tượng hút thuốc mọi lúc, mọi nơi, ở nhà riêng, người đường, nơi công cộng. Ngay cả những nơi kiêng kị nhất như bệnh viện, trường học… 

Phường Định Công triển khai gắn các biển “cấm hút thuốc lá” nơi làm việc

Nhận thức được tác hại của thuốc lá, UBND phường Định Công (quận Hoàng Mai, Hà Nội) đã phát động phong trào xây dựng môi trường không khói thuốc. Tuyên truyền cho người dân hiểu biết rõ hơn sự nguy hiểm của thuốc lá, từ đó tích cực tham gia xây dựng môi trường lành mạnh không khói thuốc lá. 

Trao đổi với phóng viên báo Người Hà Nội, ông Nguyễn Thăng Long – Chủ tịch UBND phường Định Công cho biết, ngoài các biển “cấm hút thuốc lá” được gắn tại trụ sở hành chính, khu chung cư, khu sinh hoạt công cộng trên địa bàn phường. Phường cũng yêu cầu 100% cán bộ phường, không sử dụng thuốc lá nơi làm việc, nơi sinh hoạt công cộng… Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền còn được kèm theo những minh chứng thực tế cho người dân biết được tác hại của thuốc lá; quán triệt cán bộ, viên chức không hút thuốc, nhắc nhở, đưa ra các hình thức xử phạt hành chính đối với cán bộ, nhân viên vi phạm hút thuốc nơi công cộng. 

“Đối với khu vực sinh hoạt công cộng như tòa nhà chung cư việc tuyên truyền về phòng chống tác hại thuốc lá phải được thực hiện đúng theo tinh thần Luật phòng chống tác hại thuốc lá năm 2013 của Quốc hội ban hành. Vì vậy, việc cấm hút thuốc lá khu vực tòa nhà chung cư là một trong các giải pháp nhằm giảm nguy cơ cháy nổ. UBND phường yêu cầu các đơn vị Ban quản lý tòa nhà, khu dân cư tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục cho các cư dân không sử dụng thuốc lá để đảm bảo sức khỏe, xây dựng môi trường công cộng trong lành…” - Ông Nguyễn Thăng Long – Chủ tịch UBND phường Định Công nói.

Ông Hoàng Hữu Dũng - Trưởng ban quản lý Tòa nhà AZ Skye đề nghị cư dân không hút thuốc lá khu vực tòa nhà.

Theo ông Hoàng Hữu Dũng – Trưởng ban quản lý chung cư AZ Skye (Lô 1 Định Công, phường Định Công) cho biết, Ban quản lý chung cư quán triệt Ban đại diện tòa nhà không hút thuốc lá khu vực tòa nhà, thực hiện nhắc nhở đến từng hộ dân thông qua các buổi họp ban quản trị, họp các trưởng tầng… Ban quản lý chung cư tổ chức gắn các biển “cấm hút thuốc lá” tại khu vực cầu thang, bản tin nội bộ, khu vực lên xuống và hầm để xe… để tuyên truyền, cấm hút thuốc lá khu vực tòa nhà.

“Hút thuốc không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn ảnh hưởng đến công tác phòng cháy chữa cháy của chung cư nên chúng tôi luôn khuyến cáo người dân, treo biển “cấm hút thuốc lá” tại các nhà xe, khu công cộng, khuôn viên và các tầng của tòa nhà. Việc cấm hút thuốc lá tại chung cư góp phần tạo môi trường trong lành, đảm bảo sức khỏe cho nhân dân được hưởng môi trường trong lành không khói thuốc lá, từ đó, giảm nguy cơ cháy nổ từ việc sử dụng thuốc lá nơi công cộng.  Đây cũng là nhiệm vụ quan trọng nên được đưa vào quy định hoạt động của tòa nhà. Thời gian tới, chúng tôi sẽ liên tục tuyên truyền để người dân hiểu sâu rộng, những hệ lụy khi hút thuốc lá, từ đó hạn chế, nếu tốt hơn sẽ là không ai còn hút thuốc…”  - Ông Hoàng Hữu Dũng – Trưởng ban quản lý chung cư AZ Skye nhấn mạnh.

Có thể nói, thói quen của từng cá nhân khi sử dụng thuốc lá có thể đã tác động lớn tới không chỉ đời sống của cá nhân mà còn có tác động tới gia đình, xã hội về vấn đề kinh tế, xã hội, bệnh tật và những chi phí khác. Chính vì một môi trường trong lành cả xã hội cần phải chung tay hạn chế tối đa tác hại thuốc lá đến cộng động nói chung và ở nước Việt Nam nói riêng.