Phổ cập AI cho toàn dân, nền tảng trong kỷ nguyên số

Sự kiện giới thiệu các sáng kiến phổ cập kiến thức và kỹ năng AI cho cộng đồng trong khuôn khổ Techfest 2025 đã thu hút sự quan tâm của đông đảo chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp, giới trẻ và người lao động, qua đó cho thấy một xu hướng rõ nét: AI không chỉ dành cho giới công nghệ cao mà cần được tiếp cận rộng rãi, bình đẳng và có trách nhiệm trong toàn xã hội.

Trong khuôn khổ Techfest 2025, Học viện AIUNI chính thức công bố chiến lược phổ cập trí tuệ nhân tạo cho toàn dân đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của giới chuyên gia, cộng đồng khởi nghiệp, các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp và đông đảo người trẻ.

Không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu một định hướng đào tạo công nghệ, chiến lược này cho thấy cách tiếp cận mang tính hệ thống và dài hạn, đặt con người ở vị trí trung tâm của tiến trình phát triển AI, hướng tới xây dựng một xã hội số bao trùm, nơi mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận, hiểu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo một cách thiết thực và có trách nhiệm.

AIUNI xác định phổ cập AI không chỉ là đào tạo chuyên gia hay kỹ sư công nghệ cao, mà là trang bị kiến thức và kỹ năng AI cơ bản cho số đông, từ học sinh, sinh viên, người lao động, cán bộ công chức cho tới cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong bối cảnh AI đang trở thành nền tảng của nhiều ngành nghề và lĩnh vực, việc hiểu đúng về AI được coi là điều kiện tiên quyết để mỗi cá nhân có thể thích ứng, nâng cao năng lực làm việc và tham gia hiệu quả vào nền kinh tế số đang hình thành rõ nét tại Việt Nam.

Chiến lược phổ cập AI toàn dân được AIUNI công bố tại Techfest 2025 nhấn mạnh tính thực tiễn và khả năng ứng dụng. AI không được tiếp cận như một khái niệm hàn lâm hay công nghệ xa vời, mà là công cụ hỗ trợ giải quyết các bài toán cụ thể trong học tập, lao động và quản lý. Khi người dân hiểu AI là gì, hoạt động ra sao và có thể hỗ trợ họ như thế nào trong đời sống hàng ngày, công nghệ này sẽ trở nên gần gũi, dễ tiếp cận và phát huy đúng giá trị.

Một trong những điểm đáng chú ý của chiến lược là mục tiêu thu hẹp khoảng cách số trong xã hội. Thực tế cho thấy, nếu AI chỉ tập trung vào một nhóm nhỏ có điều kiện tiếp cận công nghệ, khoảng cách giữa các nhóm lao động và các tầng lớp xã hội sẽ ngày càng nới rộng. Việc phổ cập AI cho toàn dân chính là giải pháp căn cơ để bảo đảm tính công bằng trong tiếp cận tri thức số, giúp mọi người dân đều có cơ hội nâng cao kỹ năng, cải thiện năng suất lao động và chủ động thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của thị trường việc làm.

Đối với lực lượng lao động trẻ, chiến lược phổ cập AI mang ý nghĩa định hướng tương lai nghề nghiệp. Khi AI ngày càng được ứng dụng sâu rộng trong các ngành sản xuất, dịch vụ, tài chính, truyền thông và quản lý, người lao động không chỉ cần kỹ năng chuyên môn mà còn cần khả năng làm việc cùng AI. Việc được trang bị kiến thức AI từ sớm sẽ giúp người trẻ hình thành tư duy số, tư duy dữ liệu và khả năng sáng tạo, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của bản thân trong môi trường lao động toàn cầu hóa.

Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, phổ cập AI được nhìn nhận như một bước đi quan trọng để đổi mới phương pháp giảng dạy và học tập. AI không thay thế vai trò của người thầy, mà hỗ trợ cá nhân hóa quá trình học, giúp người học tiếp cận tri thức phù hợp với năng lực và nhu cầu của mình. Khi giáo viên và người học đều có kiến thức nền tảng về AI, việc ứng dụng công nghệ vào giáo dục sẽ diễn ra hiệu quả, có kiểm soát và bảo đảm các giá trị nhân văn.

Từ góc độ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp nhỏ và vừa, phổ cập AI toàn dân giúp mở rộng nguồn nhân lực có khả năng tiếp cận và sử dụng công nghệ mới. Khi người lao động hiểu AI, doanh nghiệp sẽ tiết kiệm thời gian đào tạo lại, đồng thời đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, tối ưu quy trình và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Đây cũng là điều kiện quan trọng để hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo phát triển bền vững, đúng với tinh thần mà Techfest hướng tới.

Chiến lược phổ cập AI do AIUNI công bố cũng gắn với yêu cầu sử dụng AI có trách nhiệm. Khi AI ngày càng tác động mạnh mẽ tới đời sống xã hội, các vấn đề về đạo đức, bảo mật dữ liệu và quyền riêng tư trở nên đặc biệt quan trọng. Việc phổ cập AI không chỉ giúp người dân biết cách sử dụng công nghệ, mà còn giúp họ hiểu rõ những giới hạn, rủi ro và trách nhiệm khi làm việc với AI. Đây là nền tảng để xây dựng niềm tin xã hội đối với các ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong khu vực công và khu vực tư.

Tại Techfest 2025, thông điệp “AI cho mọi người” được lan tỏa mạnh mẽ, phản ánh xu hướng phát triển AI lấy con người làm trung tâm. Trong chiến lược được công bố, AIUNI nhấn mạnh vai trò của hợp tác giữa các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cơ quan quản lý nhà nước nhằm tạo ra một hệ sinh thái phổ cập AI đồng bộ, liên thông và hiệu quả. Chỉ khi AI được tiếp cận rộng rãi, đúng cách và có định hướng, công nghệ này mới thực sự trở thành động lực cho phát triển kinh tế – xã hội./.