Chính sách & Quản lý

Phát lộ bức họa ở Khâm Thiên Giám triều Nguyễn giống bản đồ với các ký hiệu chữ Việt - Hán – Pháp

Hương Giang • 19:12 24/01/2026

Trong quá trình vệ sinh di tích Khâm Thiên Giám triều Nguyễn bên trong Kinh thành Huế thì bất ngờ phát lộ một bức họa trên tường giống như bản đồ với các ký hiệu hệ chữ Việt - Hán - Pháp.

Khâm Thiên Giám triều Nguyễn nằm ở số 82 đường Hàn Thuyên (phường Phú Xuân, TP Huế) được thành lập từ năm 1803 dưới thời vua Gia Long để tập trung các quan viên làm nhiệm vụ quan sát thiên văn, đo đạc khí tượng thủy văn, dự báo thời tiết, lập lịch âm dương ban hành cho cả nước. Đồng thời quản lý thư tịch thiên văn, chọn ngày giờ tốt phục vụ hoạt động của triều đình, nông nghiệp và lễ nghi dân gian. Tuy nhiên, theo thời gian và biến động lịch sử nên công trình Khâm Thiên Giám đang xuống cấp khiến một số hạng mục không còn giữ được nguyên trạng ban đầu nên Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế đang chờ xếp hạng di tích cấp Quốc gia để làm cơ sở đề xuất triển khai dự án Bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích Khâm Thiên Giám.

Cổng vào Khâm Thiên Giám (ảnh chụp tháng 3/2025).

Mới đây, trong quá trình vệ sinh và bóc tách lớp sơn trên tường Khâm Thiên Giám triều Nguyễn (Kinh thành Huế) thì bất ngờ phát hiện ra một bức họa có hình thức giống bản đồ. Cụ thể, bức họa được vẽ bằng nét màu đen thể hiện nhiều ký hiệu và dòng chữ với ba hệ chữ Hán - Pháp - Việt, trong đó chữ Hán chiếm số lượng lớn.

Đặt biệt, nội dung chữ Việt nhắc đến các địa danh quen thuộc của Huế như An Cựu, Lợi Nông và chữ Pháp đề cập đến một tuyến đường sắt, phía trên cùng bức tường có một dòng chữ Hán lớn nhưng một số chữ bị phai mờ và mất nét theo thời gian.

Bức họa thể hiện các hệ chữ Việt - Hán – Pháp

Bức họa được phát hiện có hình thức giống bản đồ.

Theo ông Hoàng Việt Trung - Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế, trung tâm đã nắm được thông tin về bức họa trên và sẽ tổ chức kiểm tra, khảo sát tổng thể các bức tường, các hạng mục bên trong Khâm Thiên Giám. Đồng thời nghiên cứu nội dung bức họa để phục vụ công tác tu bổ, bảo tồn và làm rõ giá trị lịch sử của di tích Khâm Thiên Giám.

Được biết, trước đây Khâm Thiên Giám được di dời đến bên tả phường Nam An trong Kinh thành Huế dưới thời vua Minh Mạng thứ 13 (1832) với quy mô một tòa công sảnh và một dãy trại dài. Đến đầu thế kỷ XX, di tích Khâm Thiên Giám mới được chuyển về phường Trung Tích trong Kinh thành Huế và nay là số 82 đường Hàn Thuyên (phường Phú Xuân, TP Huế) có 7 hạng mục công trình chính gồm Khâm Thiên Giám nha (nhà chính), cổng chính (nha môn), giếng nước, tường bao quanh, hai nhà tả hữu, bình phong, sân lát gạch vồ./.