Những chuyện khó tin ở nghĩa địa các vua Trần

Mới đây, nhà  sử­ học Аặng Hùng (Hội Văn học nghệ thuật Thái Bình) đã xuất bản cuốn sách: Long Hưng “ đất phát nghiệp Vương triửu Trần, rủ tôi vử vùng Long Hưng xưa để viếng các vua Trần, tiện thể tham quan các công trình đửn đà i, di tích lịch sử­ có tuổi 700 năm. à”ng Hùng đã bử mấy chục năm nghiên cứu vử đời Trần ở đất Thái Bình và  không ít công trình của ông đã gây tranh cãi, chú ý lớn trên các diễn đà n lịch sử­.

Bìa cuốn sách viết vử nhà  Trần ở Thái Bình của nhà  nghiên cứu Аặng Hùng.

Giử đây, vùng đất phát nghiệp của một triửu đại rạng rỡ nhất trong lịch sử­ Việt Nam chỉ còn lại những di tích ít ửi là  những ngôi chùa, đửn thử nhử bé, khiêm tốn sau lũy tre là ng. Аi qua cánh đồng là ng Tam Аường (Tiến Аức, Hưng Hà , Thái Bình), tôi chợt sử­ng sốt khi tận mắt những quả đồi sừng sững nhô lên giữa cánh đồng. Thái Bình vốn là  tỉnh không có đồi núi, vậy những quả đồi nà y ở đâu ra? Tôi vốn có nhiửu lần bử công sức nghiên cứu, tìm hiểu vử những quả đồi như thế nà y ở giữa cánh đồng vùng Hải Dương, và  tôi nghĩ ngay đến những ngôi mộ Hán.

Những ngôi mộ vua Trần ở Thái Bình.

Hải Dương vốn là  vùng đất trung tâm của thời Bắc thuộc, nơi các thứ sử­ Giao Châu từ Trung Quốc cổ đại sang lập trang ấp, cai trị quận Giao Chỉ. Quan lớn, nhà  già u chết đi, họ xây dựng mộ gạch hoặc mộ cũi khổng lồ, đắp hà ng ngà n khối đất trùm lên mộ thà nh những quả đồi lớn giữa cánh đồng. Nhà  khảo cổ Tăng Bá Hoà nh (nguyên giám đốc Bảo tà ng Hải Dương) bảo rằng, không cần phải là  nhà  sử­ học, cứ thấy giữa cánh đồng bằng phẳng vùng Hải Dương, có gò đất nổi lên khửi mặt ruộng, cao và i mét, hoặc như quả đồi nhử, thì đích thị là  mộ Hán, có thể là  mộ gạch, hoặc mộ cũi (mộ xếp gỗ).

Tượng thử vua Trần ở đửn An Sinh.

Liên tưởng đến câu chuyện vử mộ Hán ở Hải Dương, tôi chỉ tay vử phía những quả đồi giữa cánh đồng là ng Tam Аường nói với nhà  sử­ học Аặng Hùng rằng, đó chính là  những ngôi mộ Hán. Chỉ có điửu khó hiểu, là  vùng đất Thái Bình gần 2000 năm trước, còn sình lầy, lau sậy, không hiểu sao đã có mộ Hán mọc lên?

Nhà  sử­ học Аặng Hùng cười bảo: Không phải mộ Hán, mộ các vua Trần đấy!. Tôi lại chợt nhớ đến lời ông Tăng Bá Hoà nh, rằng hai loại mộ Hán, gồm mộ gạch và  mộ cũi tồn tại ở Việt Nam đến tận thời Lý, thời Trần, chỉ có điửu quy mô nhử hơn thời Bắc thuộc. Như vậy, có nghĩa là , có thể các vị vua Trần hiện đang nằm trong những ngôi mộ gạch hoặc mộ cũi xếp gỗ? Nhưng có điửu khiến tôi băn khoăn, đó là , thời Trần, là  thời kử³ thịnh hà nh của phật giáo, thì thường hửa táng, nên chỉ còn tro cốt đặt trong các am tháp, chứ là m gì có mộ đắp đất hoà nh tráng như thế nà y? Những câu hửi như thế thật thú vị, cứ ma mị, cuốn hút tôi đi tìm hiểu.

Mộ quách gỗ khai quật ở An Sinh (Аông Triửu, Quảng Ninh).

Theo nhà  sử­ học Аặng Hùng, vùng đất Long Hưng, mà  cụ thể là  là ng Tam Аường nà y, từng là  nơi chôn cất, đặt cốt của các vị vua Trần. Ngay cả chuyện tổ chức tang lễ, chôn cất ngọc cốt của Аiửu Ngự Giác Hoà ng (vua Trần Nhân Tông) ở lăng Quy Аức, tại Long Hưng cũng là  điửu có có thật. Mặc dù vua Trần Nhân Tông băng ở Am Ngọa Vân trên núi Yên Tử­, nhưng xá lị của ngà i cũng được an táng một phần ở đây. Ngoà i lăng mộ của vua Trần Nhân Tông, tại là ng Tam Аường còn có phần mộ của Thái Tổ Trần Thừa, vua Trần Cảnh, Trần Thánh Tông. Sách "Kiến văn tiểu lục" của Lê Quý Аôn chép: "Thái Аường, huyện Ngự Thiên có bốn cái lăng: Thái Tổ, Thái Tông, Thánh Tông và  Nhân Tông, lại có lăng của bốn hoà ng hậu".

Du khách hà nh hương lên Chùa Аồng trên đỉnh Yên Tử­.

Nhưng trải 700 năm, mưa nắng bà o mòn, chiến tranh tà n phá liên miên, nên hiện ở là ng Thái Аường chỉ còn lại 3 lăng mộ của các vua Trần. Nhân dân trong vùng gọi 3 gò mộ to như quả đồi nà y là  gò mả vua, mỗi gò đửu có tên riêng là  Phần Bụt, Phần Trung, Phần Аa. Cách đây mấy chục năm còn có ngôi mộ tên Phần Cựu, quy mô cực kử³ to lớn. Nhưng ngôi mộ nà y đã được khai quật. Theo ông Hùng, các nhà  sử­ học đã xác nhận đó là  mộ thời Trần, và  ngôi mộ đó của Trần Thừa. Hiện quan tà i, ngọc cốt vẫn giữ ở Bảo tà ng Thái Bình.

Chùa Hoa Yên.

Nhà  nghiên cứu Аặng Hùng đoán rằng, ngôi mộ mà  nhân dân gọi là  Phần Bụt, có thể là  mộ của vua Trần Nhân Tông. à”ng lý giải thế nà y: Bụt có thể hiểu là  Phật. Thiửn sư Thích Nhất Hạnh trong tác phẩm "Theo gót chân Bụt", thì lúc đầu, khi giác ngộ chân lý của đạo Phật, Аức Phật Tổ cho rằng đạo của người là  đạo "Tỉnh thức". "Tỉnh thức" nói theo tiếng Magadhi là  Budn (tức là  Bụt). Với những suy luận trên, ông Hùng cho rằng, rất có thể ngôi mộ có tên Phần Bụt theo cách gọi truyửn miệng của nhân dân là ng Tam Аường, chính là  mộ của đức vua Trần Nhân Tông.

Ngôi mộ trải 700 năm đã bị mà i mòn khá thấp, nhưng mấy chục năm trước đã được nhân dân sử­a sang, tôn đắp. Trong cuộc khai quật ngôi mộ Phần Cựu, các nhà  khoa học mô tả ngôi mộ như sau: Dưới cùng, trong lõi ngôi mộ là  quách gỗ, gồm những súc gỗ lim lớn, xếp thà nh căn phòng nhử, kín khít trong lòng đất. Lớp đất sét được đắp kín quách gỗ. Trên lớp đất sét là  vách đá. Hà ng ngà n mét khối cát sửi rải xung quanh và  lấp kín vách đá. Trên lớp cát sửi lại có một lớp đất sét dà y, nện rất chặt.

Аửn An Sinh thử các vị vua Trần.

Cho đến nay, dù cuộc khai quật đã trải qua 30 năm, song những bí ẩn trong ngôi mộ vua khổng lồ vẫn chưa được sáng tử, các tà i liệu vẫn nằm im, phủ bụi trong bảo tà ng. Các ngôi mộ vua vẫn nằm đó, trơ trọi giữa cánh đồng và  cũng chưa chắc chắn là  mộ của vị vua nà o. Lần giở các tà i liệu lịch sử­, mới biết, năm 1381, nhà  Trần đã cho chuyển lăng mộ của các tiên đế từ Long Hưng (Thái Bình) vử An Sinh (Аông Triửu, Quảng Ninh).

Аại Việt sử­ ký toà n thư ghi: Tháng 6, rước thần tượng các lăng ở Quắc Hương (Nam Аịnh), Thái Аường (Hưng Hà , Thái Bình), Long Hưng, Kiến Xương đưa vử lăng lớn ở Yên Sinh để tránh nạn người Chiêm Thà nh và o cướp. Nhà  sử­ học Аặng Hùng khẳng định rằng, cốt các vị vua vẫn nằm trong mộ ở Tam Аường, bởi khi đó nhà  Trần chỉ rước tượng thử vử An Sinh mà  thôi. Tuy nhiên, phần lớn các nhà  sử­ học hà ng đầu Việt Nam đửu khẳng định nhà  Trần đã đưa cốt các vua từ là ng Tam Аường vử xã An Sinh, rồi xây dựng khu lăng mộ lớn là  Lăng Tư Phúc, xây dựng điện thử lớn là  điện An Sinh để thử tự các vị vua nà y.

Khu Lăng mộ Thái sư Trần Thủ Аộ ở xã Liên Hiệp huyện Hưng Hà  mới được tôn tạo.

Như vậy, hà i cốt (nếu còn), tro cốt, hoặc xá lị của các vị vua nằm trong các ngôi mộ khổng lồ nà y đã được quật lên chuyển vử An Sinh dưới chân núi Yên Tử­, là  quê hương gốc gác của các vị vua Trần?

Nếu như vậy thì những ngôi mộ nà y chỉ còn là  đống đất, là  xác mộ? Tò mò với câu chuyện vử lăng mộ các vua Trần, tôi tìm vử xã An Sinh nằm dưới chân dãy núi Yên Tử­. Câu chuyện đi tìm lăng mộ những vị vua di chuyển từ Thái Bình ra Quảng Ninh đã đưa tôi đến rất nhiửu bất ngử. Tôi đã có những ngà y tìm hiểu, chứng kiến, và  nghe rất nhiửu chuyện đau lòng.

Các vị vua Trần, những người đã gây dựng nên một thời đại rực rỡ nhất của nửn văn minh Аại Việt, đã từng 3 lần đánh bại quân Nguyên Mông, hiện đang bị người đời lãng quên “ một sự lãng quên rất tủi.

Còn tiếp...