Hà Nội - nơi đối thoại về giá trị và tính xác thực của di sản

Khi di sản trở thành không gian đối thoại

Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Dương Đức Tuấn vừa ký ban hành Kế hoạch số 347/KH-UBND ngày 08/9/2026 về tổ chức Hội nghị Đối thoại Châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực.

Hội nghị dự kiến diễn ra tại Khách sạn Melia Hà Nội, số 44 Lý Thường Kiệt, theo hình thức trực tiếp kết hợp phát trực tuyến trên website, với khoảng 250 đại biểu trong nước và quốc tế tham dự. Hội nghị do Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam - Bộ Ngoại giao và UBND Thành phố Hà Nội đồng chủ trì, phối hợp với Văn phòng UNESCO tại Hà Nội và Cục Di sản Văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Điểm cốt lõi của Hội nghị là tạo dựng một diễn đàn khoa học quốc tế để tiếp tục nghiên cứu, trao đổi và thảo luận về tính xác thực (Authenticity) trong bảo tồn di sản thế giới, đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với Giá trị nổi bật toàn cầu (OUV), tính toàn vẹn và các giá trị văn hóa của di sản.

Ở đó, câu chuyện về di sản không chỉ được nhìn nhận từ góc độ bảo tồn một công trình, một không gian hay một dấu tích của quá khứ. Đó còn là quá trình đối thoại giữa các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, chuyên gia, nhà khoa học và các chủ thể quản lý di sản nhằm tìm kiếm những cách tiếp cận phù hợp với đặc điểm lịch sử, văn hóa, xã hội và điều kiện thực tiễn của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

Thông qua đối thoại, Hội nghị hướng tới những nhận thức, quan điểm khoa học và nguyên tắc bảo tồn phù hợp với thực tiễn khu vực. Đây cũng là cách để các giá trị di sản được tiếp cận trong mối quan hệ giữa quá khứ và hiện tại, giữa yêu cầu gìn giữ những giá trị đã được xác lập với những vấn đề đặt ra trong quá trình bảo tồn và phát huy di sản.

Từ di sản Hà Nội đến câu chuyện bảo tồn của khu vực

Việc Việt Nam đăng cai tổ chức Hội nghị có ý nghĩa quan trọng, thể hiện vai trò, trách nhiệm và sự chủ động của Việt Nam trong hợp tác quốc tế về bảo tồn và phát huy giá trị di sản thế giới. Đây cũng là dịp để giới thiệu những nỗ lực của Việt Nam trong nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản; tăng cường trao đổi, tranh thủ sự quan tâm, đồng hành và hỗ trợ chuyên môn của UNESCO, ICOMOS, các quốc gia thành viên Ủy ban Di sản thế giới và đội ngũ chuyên gia quốc tế.

Trong dòng chảy ấy, Hà Nội có vị trí đặc biệt. Hội nghị là dịp tập trung giới thiệu và trao đổi chuyên môn về Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội, Khu di tích Cổ Loa và các di sản, di tích có giá trị tiêu biểu khác của Việt Nam.

Qua Hội nghị, hình ảnh Hà Nội - Thành phố Vì hòa bình, Thành phố Sáng tạo, trung tâm văn hóa lớn của Việt Nam, một Thủ đô giàu truyền thống lịch sử, văn hiến, có trách nhiệm trong bảo tồn và phát huy các giá trị di sản của nhân loại - được giới thiệu trong một không gian đối thoại quốc tế về văn hóa và di sản.

Đặc biệt, Hội nghị tạo cơ chế đối thoại, kết nối thường xuyên giữa Thành phố Hà Nội, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội với UNESCO, ICOMOS và đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học hàng đầu trong lĩnh vực bảo tồn di sản. Qua đó, tăng cường tham vấn quốc tế đối với quá trình nghiên cứu, bảo tồn, tu bổ và phục hồi Điện Kính Thiên.

Điện Kính Thiên - từ dấu tích lịch sử đến những vấn đề của hôm nay

Trong các nội dung của Hội nghị, những vấn đề liên quan đến Điện Kính Thiên mang ý nghĩa đặc biệt. Các phiên thảo luận chuyên môn, hoạt động tham quan thực địa và trao đổi trực tiếp tại Khu di sản sẽ tiếp tục làm rõ những vấn đề khoa học về tính xác thực, tính toàn vẹn, bằng chứng khảo cổ học, tư liệu lịch sử, kiến trúc, vật liệu, kỹ thuật truyền thống và khả năng phục hồi các giá trị đã bị mất. Những kết quả này là cơ sở cho quá trình nghiên cứu và triển khai Dự án Bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên.

Theo chương trình dự kiến, ngày 27/9/2026, các đại biểu sẽ được đón tiếp và tham quan một số địa danh của Hà Nội như hồ Hoàn Kiếm, Khu phố cổ Hà Nội, Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ngày 28/9 diễn ra phiên khai mạc toàn thể và các phiên hội thảo chuyên đề về tính xác thực, Giá trị nổi bật toàn cầu và những đóng góp của Châu Á đối với tư duy toàn cầu về tính xác thực.

Ngày 29/9, các đại biểu sẽ tham quan trưng bày về tính xác thực phục dựng Điện Kính Thiên, không gian Chính Điện Kính Thiên và dự kiến tham dự Lễ khởi công Dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên tại Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội. Chiều cùng ngày tiếp tục diễn ra các phiên hội thảo chuyên đề.

Ngày 30/9, Hội nghị tổ chức các phiên toàn thể với chủ đề về cộng đồng, tri thức, quản trị dài hạn và định hướng tương lai; con đường phía trước của “Văn kiện Hà Nội về Tính xác thực và Giá trị nổi bật toàn cầu”. Sau phiên bế mạc, các đại biểu sẽ tham gia chương trình làm việc và khảo sát thực địa tại các di sản ở tỉnh Ninh Bình.

Từ những dấu tích của lịch sử đến những cuộc đối thoại của hôm nay, di sản luôn đặt ra câu hỏi về cách con người gìn giữ ký ức, nhận diện giá trị và trao truyền những giá trị ấy cho tương lai. Với việc tổ chức Hội nghị Đối thoại Châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực, Hà Nội trở thành không gian để những câu hỏi ấy được tiếp tục trao đổi, nghiên cứu và nhìn nhận trong một diễn đàn khoa học quốc tế./.