Di tích lịch sử Thủ đô Hà Nội: “Quả ngọt” từ sản phẩm phục vụ công nghiệp văn hóa

Doanh thu trăm tỷ từ các điểm di tích lịch sử, văn hóa

Theo công bố của Cục Thống kê Thành phố Hà Nội gần đây, hoạt động văn hóa trong tháng 5/2025, Thành phố tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, tăng cường tuyên truyền cổ động trực quan Chào mừng kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các ngày lễ lớn của dân tộc. Hà Nội cũng tổ chức nhiều chương trình nghệ thuật phục vụ Nhân dân, ca ngợi truyền thống đấu tranh cách mạng của dân tộc, ca ngợi Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh và tình yêu quê hương, đất nước.

Đặc biệt, tại các di tích lịch sử trên địa bàn Thành phố đã tổ chức tiếp đón các cơ quan, đoàn thể và Nhân dân đến dâng hương, tham quan, trải nghiệm tất cả các ngày. Tính riêng tháng 5 vừa qua, các di tích lịch sử đã đón 549,7 nghìn lượt khách, doanh thu phí đạt 15,4 tỷ, trong đó: Trung tâm Văn hóa khoa học Văn Miếu, Quốc Tử Giám đón 132,1 nghìn lượt khách; Di tích đền Ngọc Sơn đón 107 nghìn lượt khách; Di tích Nhà tù Hỏa Lò đón 99,1 nghìn lượt khách và các di tích 5D Hàm Long, 48 Hàng Ngang, 90 Thợ Nhuộm, Nhà Chủ tịch Hồ Chí Minh ở và làm việc tháng 12/1946 tại Vạn Phúc, Hà Đông đón trên 1,3 nghìn lượt khách. Cộng dồn 5 tháng đầu năm 2025, các di tích trên địa bàn Thành phố Hà Nội đã đón gần 1.852 nghìn lượt khách, tăng 12,5% so với cùng kỳ năm 2024; doanh thu phí đạt 100,2 tỷ, tăng 18,6%.

Với kết quả nổi bật này, các điểm di tích lịch sử văn hóa của Hà Nội tiếp tục khẳng định Thủ đô ngàn năm văn hiến, Thành phố Sáng tạo, Thành phố Vì hòa bình có nhiều tiềm năng, thế mạnh để phát triển công nghiệp văn hóa. Doanh thu 100 tỷ sau 5 tháng từ các điểm di tích lịch sử kể trên cũng phản ánh Thành phố đã, đang triển khai hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp, mục tiêu được Thành ủy Hà Nội đặt ra tại Nghị quyết số 09-NQ/TU ngày 22/2/2022 về “Phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”. Trong đó công nghiệp văn hóa năm 2025 đóng góp khoảng 5% GRDP của Thành phố Hà Nội.

Có thể khẳng định, các điểm di tích lịch sử - văn hóa của Thủ đô Hà Nội kể trên đã, đang là điểm đến của du khách trong nước và quốc tế cho thấy sức hút từ di sản lịch sử, văn hóa của Thành phố Hà Nội. Tuy nhiên, các khu di tích lịch sử, văn hóa của Thủ đô một mặt được Thành phố quan tâm bảo tồn, phát huy các giá trị. Và thực tế cũng phản ánh, tại các điểm di tích, đơn vị quản lý cùng các sở, ngành liên quan của Thành phố đã có những cách làm mới để thu về những “quả ngọt”.

“Giải mã” sức hút di tích lịch sử - văn hóa của Thủ đô

Chẳng hạn, tại không gian Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật 22 Hàng Buồm đã có các chương trình nghệ thuật truyền thống, như việc trình diễn vở cải lương “Cành khế ngọt” (Nhà hát Cải lương Việt Nam thực hiện) giúp du khách cho biết họ đã có những khoảnh khắc sâu lắng trong nghệ thuật truyền thống.

Trong khi đó, tại Trung tâm Hoàng thành Thăng Long có chương trình nghệ thuật thực cảnh “Việt Nam - Huyền sử diễn ca: Thăng Long - Tứ trấn” tái hiện tinh hoa văn hóa Việt trong giai đoạn thời kỳ thịnh trị và độc lập tự chủ dài lâu trong lịch sử dân tộc Lý - Trần - Lê - Nguyễn. Với sự hỗ trợ của công nghệ ánh sáng, âm thanh, hình ảnh 3D sống động, nghệ thuật truyền thống không chỉ được tôn vinh, mà còn mang đến cho khán giả những trải nghiệm hoàn toàn mới lạ giữa lòng di sản văn hóa thế giới - Hoàng thành Thăng Long.

Trong nỗ lực đưa di sản đến gần hơn với công chúng và tăng sức hút với khách du lịch, Ban quản lý khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng không ngừng đổi mới, áp dụng công nghệ hiện đại để tạo ra các sản phẩm trải nghiệm độc đáo, thu hút du khách và phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô.

Nổi bật phải kể đến chương trình chiếu phim 3D mapping “Sử đá lưu danh” của Trung tâm Văn Miếu - Quốc Tử Giám, kể câu chuyện về một chú rùa đi tìm kiếm những giá trị ẩn sau lớp mặt đá im lìm của 82 bia tiến sĩ. Chú rùa đã khám phá ra rằng mỗi tấm bia chính là một pho sử viết về các kỳ thi và những người đỗ đạt khoa bảng. Bộ phim dùng ánh sáng và nghệ thuật giao thoa để kể về hành trình của một chú rùa truy tìm ý nghĩa thực sự của những tấm bia Tiến sĩ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng như quá trình tìm kiếm tri thức và tôn vinh giá trị bất diệt của truyền thống học tập dân tộc.

Cùng đó, Văn Miếu – Quốc Tử Giám đã triển khai chương trình trình chiếu 3D mapping mang tên “Tinh hoa đạo học”. Toàn bộ mặt tiền của nhà Tiền đường trên sân Thái học của Văn Miếu – Quốc Tử Giám trở thành màn hình khổng lồ, giúp khách tham quan khám phá những giá trị tinh túy nhất trong đạo học của người Việt. Mỗi chi tiết trong chương trình đều được chăm chút một cách tỉ mỉ nhằm mang lại cho khách tham quan một buổi tối khám phá trọn vẹn những giá trị đặc trưng không chỉ của riêng khu di tích quốc gia đặc biệt này mà còn cảm nhận được những giá trị nền tảng của đạo học Việt Nam. Du khách được thưởng thức tiết mục nghệ thuật truyền thống trước khi xem phim mapping.

Đối với Di tích Hỏa Lò, đơn vị cũng đã đưa tour trải nghiệm đêm với các chủ đề “Đêm thiêng liêng - Sống như những đóa hoa” và “Đêm thiêng liêng - Lửa thanh xuân” để phục vụ du khách. Không gian di tích Hỏa Lò vào buổi tối được kết hợp giữa âm thanh, ánh sáng, cùng những câu chuyện kể chân thực về cuộc sống đọa đày nơi tù ngục, được sân khấu hóa bằng các hoạt cảnh, đưa du khách ngược thời gian, cảm nhận lịch sử như đang diễn ra ngay trước mắt, giúp đánh thức mọi giác quan, mang đến cho du khách những cảm xúc, ấn tượng sâu sắc.

Để phát huy tốt các giá trị của di tích, ngoài việc bảo tồn kiến trúc gốc, đẩy mạnh công tác nghiên cứu, sưu tầm tư liệu, hiện vật về Nhà tù Hỏa Lò, đơn vị cũng đặc biệt chú trọng đến việc đưa các hoạt động trải nghiệm lồng ghép trong hệ thống trưng bày thường xuyên, tạo nên sự chân thực, hấp dẫn và kích thích sự tham gia của công chúng.

Với việc phát triển các sản phẩm phục vụ công nghiệp văn hóa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Di tích Hỏa Lò, Hoàng thành Thăng Long… đã tái định hình cách tiếp cận di sản, biến mỗi chuyến tham quan thành một hành trình trải nghiệm đầy ấn tượng, thu hút được đông đảo người dân, du khách trong nước và quốc tế./.