Аiện Biên Phủ trong ký ức người con Hà  Nội

HNM| 25/04/2014 13:43

(NHN) Bà  ngoại tôi tên là  Đỗ Thị Lê. Năm nay bà  83 tuổi và  đã có 54 tuổi Аảng. Khi tôi ra đời, bà  đã 63 tuổi. Chúng tôi lớn lên trong vòng tay yêu thương, chăm sóc của bà  và  chỉ biết bà  là  tấm gương hiửn từ, phúc hậu nhất.

Học lịch sử­, tôi vô cùng khâm phục những người đã là m nên chiến thắng Аiện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu" mà  chưa biết rằng những chứng nhân lịch sử­ đó đang sống bình lặng ngay cạnh mình. Chỉ đến gần đây, khi được nghe bà  kể chuyện chiến đấu tại Аiện Biên Phủ, tôi mới hay, ông bà  là  những người lính đã trực tiếp tham gia chiến dịch. 

Tận tình chăm sóc thương binh. Ảnh tư liệu
Tận tình chăm sóc thương binh. Ảnh tư liệu


Những trận chiến ác liệt

Cả ông, bà  ngoại tôi đửu là  người Hà  Nội và  và o bộ đội từ thời chống Pháp. Bà  nhập ngũ năm 1948, ông nhập ngũ năm 1949. Cả ông và  bà  đửu tham gia Chiến dịch Аiện Biên Phủ, nhưng bà  là  người trực tiếp phục vụ ở mặt trận. Chuẩn bị cho chiến dịch, bà  được cử­ đi học lớp đà o tạo y tá do Quân y Viện 108 mở. Lớp có 60 người. Sau khi tốt nghiệp, mọi người được bổ sung vử 10 đội điửu trị phục vụ Chiến dịch Аiện Biên Phủ. Cả đội điửu trị có khoảng 20 người, trong đó chỉ có 4 bác sĩ, còn lại là  y tá và  hộ lý. 

Trước chiến dịch, đơn vị của bà  hà nh quân từ Thái Nguyên vử Phú Thọ để học chính trị, học vử kỷ luật mặt trận và  chính sách thương bệnh binh trong 1 tháng. Học xong, đơn vị lập tức được lệnh hà nh quân dọc sông Mã, xuyên rừng lên Аiện Biên Phủ. Аơn vị phải hà nh quân và o ban đêm theo những lối mòn trong rừng để tránh máy bay giặc ném bom. Chỉ đến sáng mới được dừng chân. Mặc dù đói và  mệt rã rời nhưng phải lập tức lo đà o hố cá nhân để tránh bom. Cứ như thế, đơn vị hà nh quân hà ng tháng trời mới lên tới mặt trận Аiện Biên Phủ. 

Аặt chân tới Аiện Biên Phủ, bà  đã cảm nhận ngay được không khí hừng hực trước một chiến dịch lớn. Lúc đó là  cuối năm 1953, bộ đội đang tích cực chuẩn bị trận địa. 20km quanh khu vực Mường Thanh đửu đã có hệ thống công sự, trận địa của ta. 10 đội điửu trị được bố trí theo hình vòng cung bao quanh mặt trận. Thương bệnh binh được cấp cứu, chăm sóc ở các đội điửu trị tiửn phương, ai bình phục lại tiếp tục ra trận, ai nặng sẽ được chuyển vử tuyến sau.

Аội điửu trị 2 của bà  là  một trong những đội điửu trị tiửn phương, sát trận địa, nơi tiếp nhận thương binh đầu tiên. Trong chiến dịch, Аội điửu trị 2 đổi vị trí đóng quân đến mấy lần, lúc đầu đóng quân ở Cử­a Rừng, gần đồi Him Lam; sau lại tới Mường Pồn. Ở Mường Pồn một thời gian, Аội điửu trị 2 lại di chuyển đến con đường kéo pháo, đóng quân gần một con suối đẹp như mơ, chỉ cách đồi Аộc Lập do địch chiếm giữ khoảng 3km theo đường chim bay. Vừa hà nh quân đến nơi, các bác sĩ, y tá đã khẩn trương chặt tre nứa dựng lán cứu thương và  ngay lập tức tiếp nhận thương binh. 

Khi những trận chiến ác liệt của Chiến dịch Аiện Biên Phủ diễn ra, tiếng bom đạn, tiếng súng, tiếng pháo "gà o thét" suốt ngà y đêm. Thời gian đó, trời còn rất rét. Mưa rừng tầm tã, thối đất thối cát. Bùn ở hầm, hà o nhão nhoẹt, nhầy nhụa, có khi ngập ngang ngực. Thương binh từ mặt trận được đưa vử ùn ùn. Người nà o cũng ướt sũng, máu me, bùn đất bê bết từ đầu đến chân, chỉ hở hà m răng và  hai mắt. Người cụt tay, người cụt chân, người bị thương và o đầu, và o bụng... Аúng là : Máu trộn bùn non. Nhiửu người bị mảnh đạn lẫn bùn găm lỗ chỗ như đậu đen đầy mặt, rử­a hà ng tháng không sạch. Con suối rộng, trong leo lẻo, mơ mộng là  thế, vậy mà  mỗi lần y tá giặt quần áo cho thương binh, cả một đoạn suối dà i đử ngầu vì máu và  bùn đất.

Thiếu người, thiếu thuốc, thiếu dụng cụ y tế... nhưng thương binh lại được chuyển vử dồn dập, cả bác sĩ lẫn y tá đửu là m việc đến kiệt sức. Các bác sĩ phải liên tục phẫu thuật cấp cứu, trong khi thuốc gây mê rất ít. Các ca mổ được thực hiện trong hầm tối, y tá phải ngồi lên chiếc xe đạp gắn với bình ắc quy nhử, đạp cật lực để có nguồn sáng phục vụ phẫu thuật. Trong ánh sáng le lói từ chiếc đèn xe đạp, bác sĩ đứng hà ng chục giử liên tục để mổ cho thương binh, khiến chân phù mọng, to như chân voi. "Bộ đội dũng cảm lắm! Có anh khi phải cắt một phần cơ thể để tránh hoại tử­, không có thuốc mê, đã bám chặt hai tay và o giường bệnh, mắt như lồi ra vì đau đớn, nhưng vẫn cố gắng không kêu la để khửi là m nao núng bác sĩ và  y tá" - bà  kể. 

Hết mình vì bệnh binh

Với mỗi vết thương của thương binh, bà  và  các y tá, bác sĩ đửu cảm thấy như vết thương trên cơ thể của chính mình, đau đớn, xót xa. Không còn ai nghĩ đến bản thân nữa. Suốt nhiửu ngà y, các y tá hầu như không ngủ, cả ngà y quần quật phục vụ thương binh, đêm lại ngồi dưới chân thương binh để kịp thời cấp cứu, chăm sóc. Cứ 2 y tá chăm sóc 10 thương binh. Lúc đưa vử, mỗi thương binh chỉ có một bộ quần áo vải thô và  một áo trấn thủ mửng đã rách tả tơi, ướt sũng bùn đất trong chiến đấu. Vì thế các y tá, bác sĩ phải nhường quần áo, chăn mà n, khăn ấm của mình cho họ. Аến bữa, bác sĩ, y tá chỉ ăn cơm với rau tà u bay. Có chút thịt, cá hoặc đồ hộp chiến lợi phẩm lấy được của giặc đửu dà nh cho thương binh hết. "Không có bát đũa, xoong nồi, thìa, dĩa như bây giử đâu cháu ạ". Lúc đó, cơm được đổ và o rá tre, canh được đổ và o máng là m bằng các cây vầu, thìa và  muôi múc canh được là m bằng các miếng sắt tây cắt ra từ vử đồ hộp, rồi lấy đá đập cho lõm xuống. Y tá dùng những chiếc thìa ấy bón từng chút cháo nhử cho thương binh. Cháo lúc đó chỉ được nấu bằng chút gạo với đường đử, không có gì để bồi dườ¡ng. Thương binh nặng, đau đớn không nuốt nổi, bà  và  các y tá, hộ lý phải động viên, thuyết phục, dỗ dà nh để họ cố gắng ăn.

"Bà  ơi, ở mặt trận có lúc nà o bà  thấy sợ không, sợ bom đạn, sợ cái chết?" - tôi hửi bà . "Lúc đó, công việc quá nhiửu, hơn nữa nhìn thấy sự hy sinh, sự đau đớn của các thương binh, quá thương nên chẳng biết sợ là  gì nữa" - bà  hiửn hậu trả lời. Bà  bảo: "Hồi đó là  con gái mới lớn, đêm trong rừng lại tối đen mịt mù nên chỉ sợ ma. Vậy mà  đã nhiửu đêm bà  cùng một nữ y tá nữa phải ngồi trong chiếc lán trên đồi vắng để trông nom thi hà i của các liệt sĩ. Аó là  những đồng đội gan góc, vô tư, lạc quan mà  bà  vẫn chăm sóc hằng ngà y". Аã bao năm trôi qua nhưng nhắc tới những chiến sĩ đã hy sinh, bà  vẫn buồn trĩu nặng.

Sau chiến thắng Аiện Biên Phủ, do có thà nh tích tốt trong phục vụ thương binh, bà  tôi được ra tham quan trận địa, và o tận hầm tướng Аử Cát. Bà  được nhận bằng khen của Cục Quân y và  được đi dự Аại hội Chiến sĩ thi đua của Tổng cục Hậu cần. Bà  cũng được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất và  Huân chương Chiến thắng hạng Ba. 

Trong Chiến dịch Аiện Biên Phủ, bà  tôi chỉ là  một y tá, là m những công việc mà  bà  cho là  hết sức bình thường, "thời ấy ai cũng thế", như lời bà  nói. à”ng bà  tôi chỉ là  hai trong số hà ng nghìn người con của Hà  Nội tham gia Chiến dịch Аiện Biên Phủ. Sau chiến thắng Аiện Biên Phủ, ông bà  tôi vẫn tiếp tục phục vụ quân đội, tham gia tích cực và o cuộc kháng chiến chống Mử¹. Sau nà y, ông bà  nghỉ hưu, sống lạc quan, vô tư, không toan tính hơn thiệt. Tôi cà ng hiểu, chiến thắng vĩ đại của dân tộc đã được là m nên từ biết bao con người rất đỗi bình dị, đi theo tiếng gọi của Tổ quốc, hăng hái và o trận chiến, hết chiến tranh lại thanh thản trở vử sống cuộc đời thầm lặng.  

(0) Bình luận
  • Bài cuối: Thủ đô Hà Nội tiên phong kiến tạo, bồi đắp “sức mạnh mềm” quốc gia
    Với tư cách Thủ đô - trái tim của cả nước, ngay khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, Thành ủy Hà Nội đã tiên phong ban hành Chương trình hành động số 08-CTr/TU thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW với tầm nhìn, tư duy chiến lược kiến tạo, đánh thức những mạch ngầm di sản, biến tài nguyên văn hóa thành động lực phát triển.
  • Bài 2: Xây chắc nền tảng, phát huy giá trị văn hóa Thăng Long – Hà Nội
    Với lợi thế lớn về di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, nguồn nhân lực cũng như con người Thủ đô thanh lịch – văn minh, những năm qua Hà Nội đã đạt nhiều kết quả trong gìn giữ, phát huy giá trị di sản, phát triển công nghiệp văn hóa, đặt nền tảng để Thủ đô thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
  • [Video] Người dân ủng hộ, đánh giá cao Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm
    Ngay trong ngày mở cửa đầu tiên vào chiều 29/6, triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm tại Bảo tàng Hà Nội đã thu hút hàng ngàn người dân tới thưởng lãm, qua đó, nhiều ý kiến đánh giá, ủng hộ tầm nhìn chiến lược được đặt ra trong Quy hoạch, hướng tới xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.
  • [Infographic] Công an TP Hà Nội tổ chức cuộc thi sáng tác văn học, ca khúc kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân
    Hướng tới Kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân (12/7/1946 - 12/7/2026), Công an Thành phố Hà Nội tổ chức cuộc thi sáng tác văn học, ca khúc với chủ đề "Lực lượng An ninh nhân dân - 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành" trong Công an Thành phố. Qua cuộc thi góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp về người chiến sĩ an ninh Công an Thủ đô bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ; tạo điều kiện để cán bộ chiến sĩ thể hiện cảm xúc, suy nghĩ, góc nhìn nghệ thuật về công tác đặc thù của lực lượng An ninh nhân dân, đơn vị, đồng đội; phát hiện những nhân tố có năng khiếu, đam mê sáng tác trong Công an Thủ đô...
  • [Infographic] Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc Thành phố Hà Nội năm 2026
    Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 320/KH-SVHTT về tổ chức Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc Thành phố Hà Nội năm 2026, với chủ đề “Sách và Ước mơ vươn xa”. Cuộc thi nhằm tạo sân chơi bổ ích dành cho các em học sinh, quảng bá Thủ đô ngàn năm văn hiến..., khẳng định vị trí, vai trò to lớn của Văn hóa đọc góp phần nâng cao dân trí, phát triển tư duy, khả năng sáng tạo, bồi dưỡng nhân cách, hình thành lối sống lành mạnh cho thế hệ trẻ, đẩy mạnh xây dựng xã hội học tập.
  • [Infographic] Nhiệm vụ, giải pháp Chương trình hỗ trợ phát triển thị trường lao động Thành phố Hà Nội giai đoạn 2026 – 2030
    Đồng chí Vũ Thu Hà - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội vừa ký, ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình hỗ trợ phát triển thị trường lao động Thành phố Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030 (Kế hoạch số 155/KH-UBND, ngày 16/4). Kế hoạch đặt ra 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm hướng tới mục tiêu xây dựng thị trường lao động Thủ đô Hà Nội phát triển toàn diện, bền vững và hiện đại trong thời kỳ mới.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Tạo dựng bản sắc kiến trúc Hà Nội: Giữ hồn cốt Thủ đô, kiến tạo diện mạo cho tương lai
    Kiến trúc không chỉ định hình diện mạo đô thị mà còn lưu giữ ký ức, phản ánh bản sắc văn hóa và trình độ phát triển của mỗi thời đại. Đối với Hà Nội - thành phố ngàn năm văn hiến, việc kiến tạo những công trình mới hài hòa với không gian lịch sử, đồng thời phát huy vai trò của đội ngũ kiến trúc sư trong bảo tồn và sáng tạo, là yêu cầu quan trọng để xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại", đáp ứng yêu cầu phát triển trong thời kỳ mới.
  • [Video] “Khúc quân hành” năm 2026: Một thập kỷ bền bỉ lan toả nghĩa tình đền ơn đáp nghĩa
    Tiếp nối thành công của 9 lần trước, năm 2026, Chương trình "Khúc quân hành” lần thứ X do Tạp chí Người Hà Nội tổ chức, đã diễn ra từ ngày 18 đến 21/7 tại các xã Đông Khê, Trường Hà - tỉnh Cao Bằng và Thủ đô Hà Nội. Chương trình là hoạt động thiết thực kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026); hướng tới 80 năm Ngày Toàn quốc kháng chiến (19/12/1946 - 19/12/2026). Chương trình Khúc quân hành năm 2026 đánh dấu một thập kỷ vun đắp và lan tỏa truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” tốt đẹp của dân tộc.
  • Giải thưởng Victor Tardieu 2026: Tôn vinh và tiếp sức cho những tài năng mỹ thuật trẻ
    Chiều 25/7, Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam tổ chức Lễ trao Giải thưởng Victor Tardieu 2026, vinh danh những sinh viên có tác phẩm tốt nghiệp xuất sắc. Ở mùa giải thứ hai, giải thưởng tiếp tục khẳng định vai trò là bệ phóng cho các tài năng mỹ thuật trẻ.
  • Hà Nội thí điểm mô hình tiêu dùng số và bảo trợ thương mại điện tử
    Đến năm 2028, thành phố phấn đấu kết nối 500 chủ thể, công khai 1.000 sản phẩm với ít nhất 80% có truy xuất nguồn gốc, đồng thời giải quyết hiệu quả các phản ánh và khiếu nại. Để thực hiện, Hà Nội xây dựng quy chế phối hợp liên ngành, tận dụng hạ tầng công nghệ sẵn có như ứng dụng iHanoi để mở "Gian hàng số Thủ đô" và giao Chi cục Quản lý thị trường làm đầu mối chống hàng giả...
  • Hà Nội sắp xếp lại mạng lưới trường cao đẳng, trung cấp và trung tâm GDNN-GDTX
    Hà Nội triển khai tái cấu trúc mạng lưới giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên và đại học công lập nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao chất lượng đào tạo và giữ ổn định tâm lý học sinh. Theo đó, 19 trường cao đẳng, trung cấp thành 8 trường cao đẳng và 2 trường trung cấp; hợp nhất 29 trung tâm GDNN-GDTX theo các cực phát triển địa lý thành 14 trung tâm; đồng thời giữ nguyên Trường Đại học Thủ đô Hà Nội để tập trung đầu tư phát triển. Toàn bộ công tác sắp xếp, sáp nhập được yêu cầu hoàn thành trước ngày 25/8/2026.
Đừng bỏ lỡ
  • [Podcast] Canh dải khoai - Đặc sản trứ danh xứ Đoài
    Trải qua thăng trầm thời gian, người Hà Nội vẫn luôn biết gìn giữ những món ăn truyền thống từ công thức gia truyền, đồng thời họ còn nâng niu những giá trị văn hóa được gửi gắm trong từng món ăn, từ cách chọn nguyên liệu, chế biến đến cách thưởng thức. Và canh dải khoai là một món ăn như thế.
  • Kiệt tác opera “La Traviata” của Ý chuẩn bị công chiếu tại Hà Nội
    Trong hai đêm 30 và 31/7/2026, Nhà hát Hồ Gươm, khán giả yêu nghệ thuật hàn lâm tại Hà Nội sẽ được hòa mình vào không gian âm nhạc đỉnh cao với sự xuất hiện của vở opera kinh điển “La Traviata”.
  • Kiêng kỵ thờ thần ở Viên Nội
    Làng Viên Nội thuộc tổng Tuân Lệ, huyện Đông Anh, tỉnh Phúc Yên trước năm 1945. Sau đó thuộc xã Liên Hiệp, huyện Đông Anh, tỉnh Phúc Yên (từ năm 1950 thuộc tỉnh Vĩnh Phúc). Năm 1961, làng được sáp nhập vào Hà Nội. Năm 1965, Viên Nội thuộc xã Vân Nội; từ ngày 1/7/2025 thuộc xã Phúc Thịnh, Hà Nội. Viên Nội thờ hai vị thần là Đống Băng và Uông Tá (thời Hùng Vương thứ 18) cùng Diệu La công chúa, nữ tướng thời Hai Bà Trưng.
  • Từ giai điệu "Hà Nội mùa thu" đến sức sống của một không gian văn hóa cộng đồng
    Trong không gian Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ (Hà Nội), chương trình “Âm nhạc cuối tuần” chiều 26/7 không chỉ mang đến những giai điệu Jazz đặc sắc mà còn mở ra một cách cảm nhận mới về Hà Nội. Điểm nhấn của chương trình là ca khúc “Hà Nội mùa thu” của nhạc sĩ Vũ Thanh đã đưa hình ảnh Thủ đô hiện lên bằng vẻ đẹp tinh tế, giàu chiều sâu văn hóa, qua đó khẳng định vai trò của nghệ thuật trong việc kiến tạo không gian văn hóa cộng đồng và lan tỏa những giá trị bền vững của thành phố.
  • Phát động cuộc thi sáng tác thơ, âm nhạc, nhiếp ảnh hướng tới Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương
    Cuộc thi là cơ hội khuyến khích đội ngũ văn nghệ sĩ và các tầng lớp Nhân dân phát huy sáng tạo, tìm kiếm những nhân tố mới nhằm bổ sung nhiều tác phẩm có giá trị tư tưởng, nghệ thuật cao phục vụ đời sống văn hóa tinh thần của tỉnh.
  • Đặc sắc chương trình nghệ thuật Bún Bò Huế “Huyền tích Vân Cù và bản giao hưởng Hương Ngự”
    Các nghệ nhân, đầu bếp và chuyên gia ẩm thực đến từ 3 miền Bắc - Trung – Nam chế biến 300 tô Bún bò Huế cùng một lúc theo quy trình truyền thống đã lập Kỷ lục Việt Nam.
  • Phát động Cuộc thi "Sáng tạo IP văn hóa từ di sản Phở Hà Nội"
    Cuộc thi "Sáng tạo IP văn hóa từ di sản Phở Hà Nội" đánh dấu bước chuyển mình trong cách tiếp cận di sản, giúp lan tỏa các giá trị truyền thống, kích cầu du lịch và phát triển công nghiệp văn hóa. Đồng thời, đây cũng là khởi đầu quan trọng giúp thành phố chuẩn bị các nguồn lực tư liệu cần thiết, phục vụ thành phố xây dựng hồ sơ khoa học trình UNESCO ghi danh Phở.
  • Để ký ức Hà Nội ngân lên trong những giai điệu cuối tuần
    Có những ca khúc đã vượt qua giới hạn của thời gian để trở thành một phần ký ức của thành phố. Mỗi lần giai điệu ấy cất lên, Hà Nội như hiện diện gần hơn trong cảm nhận của người nghe. Chiều 26/7, chương trình "Âm nhạc cuối tuần" tại Nhà Bát Giác sẽ đưa công chúng bước vào hành trình âm nhạc nơi những bản tình ca về Hà Nội gặp gỡ tinh thần jazz thế giới, góp thêm một sắc màu cho đời sống văn hóa của Thủ đô.
  • “Nét duyên Chèo Hà thành”: Từng bước hình thành những sản phẩm văn hóa đặc trưng của Thủ đô
    Tối 24/7, tại Rạp Đại Nam, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội ra mắt Chương trình nghệ thuật “Nét duyên Chèo Hà thành” do Nhà hát Chèo Hà Nội thực hiện.
  • Công bố Lễ hội Di sản và Âm nhạc Quốc tế Huế - Huế Wonderverse Music Fest 2026
    Lễ hội Di sản và Âm nhạc Quốc tế Huế - Huế Wonderverse Music Fest nhằm hiện thực hóa chủ trương phát triển công nghiệp văn hóa của Chính phủ và định hướng xây dựng Huế trở thành Thành phố Festival đặc trưng của Việt Nam.
Аiện Biên Phủ trong ký ức người con Hà  Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO