Аiện Biên Phủ trong ký ức người con Hà  Nội

HNM| 25/04/2014 13:43

(NHN) Bà  ngoại tôi tên là  Đỗ Thị Lê. Năm nay bà  83 tuổi và  đã có 54 tuổi Аảng. Khi tôi ra đời, bà  đã 63 tuổi. Chúng tôi lớn lên trong vòng tay yêu thương, chăm sóc của bà  và  chỉ biết bà  là  tấm gương hiửn từ, phúc hậu nhất.

Học lịch sử­, tôi vô cùng khâm phục những người đã là m nên chiến thắng Аiện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu" mà  chưa biết rằng những chứng nhân lịch sử­ đó đang sống bình lặng ngay cạnh mình. Chỉ đến gần đây, khi được nghe bà  kể chuyện chiến đấu tại Аiện Biên Phủ, tôi mới hay, ông bà  là  những người lính đã trực tiếp tham gia chiến dịch. 

Tận tình chăm sóc thương binh. Ảnh tư liệu
Tận tình chăm sóc thương binh. Ảnh tư liệu


Những trận chiến ác liệt

Cả ông, bà  ngoại tôi đửu là  người Hà  Nội và  và o bộ đội từ thời chống Pháp. Bà  nhập ngũ năm 1948, ông nhập ngũ năm 1949. Cả ông và  bà  đửu tham gia Chiến dịch Аiện Biên Phủ, nhưng bà  là  người trực tiếp phục vụ ở mặt trận. Chuẩn bị cho chiến dịch, bà  được cử­ đi học lớp đà o tạo y tá do Quân y Viện 108 mở. Lớp có 60 người. Sau khi tốt nghiệp, mọi người được bổ sung vử 10 đội điửu trị phục vụ Chiến dịch Аiện Biên Phủ. Cả đội điửu trị có khoảng 20 người, trong đó chỉ có 4 bác sĩ, còn lại là  y tá và  hộ lý. 

Trước chiến dịch, đơn vị của bà  hà nh quân từ Thái Nguyên vử Phú Thọ để học chính trị, học vử kỷ luật mặt trận và  chính sách thương bệnh binh trong 1 tháng. Học xong, đơn vị lập tức được lệnh hà nh quân dọc sông Mã, xuyên rừng lên Аiện Biên Phủ. Аơn vị phải hà nh quân và o ban đêm theo những lối mòn trong rừng để tránh máy bay giặc ném bom. Chỉ đến sáng mới được dừng chân. Mặc dù đói và  mệt rã rời nhưng phải lập tức lo đà o hố cá nhân để tránh bom. Cứ như thế, đơn vị hà nh quân hà ng tháng trời mới lên tới mặt trận Аiện Biên Phủ. 

Аặt chân tới Аiện Biên Phủ, bà  đã cảm nhận ngay được không khí hừng hực trước một chiến dịch lớn. Lúc đó là  cuối năm 1953, bộ đội đang tích cực chuẩn bị trận địa. 20km quanh khu vực Mường Thanh đửu đã có hệ thống công sự, trận địa của ta. 10 đội điửu trị được bố trí theo hình vòng cung bao quanh mặt trận. Thương bệnh binh được cấp cứu, chăm sóc ở các đội điửu trị tiửn phương, ai bình phục lại tiếp tục ra trận, ai nặng sẽ được chuyển vử tuyến sau.

Аội điửu trị 2 của bà  là  một trong những đội điửu trị tiửn phương, sát trận địa, nơi tiếp nhận thương binh đầu tiên. Trong chiến dịch, Аội điửu trị 2 đổi vị trí đóng quân đến mấy lần, lúc đầu đóng quân ở Cử­a Rừng, gần đồi Him Lam; sau lại tới Mường Pồn. Ở Mường Pồn một thời gian, Аội điửu trị 2 lại di chuyển đến con đường kéo pháo, đóng quân gần một con suối đẹp như mơ, chỉ cách đồi Аộc Lập do địch chiếm giữ khoảng 3km theo đường chim bay. Vừa hà nh quân đến nơi, các bác sĩ, y tá đã khẩn trương chặt tre nứa dựng lán cứu thương và  ngay lập tức tiếp nhận thương binh. 

Khi những trận chiến ác liệt của Chiến dịch Аiện Biên Phủ diễn ra, tiếng bom đạn, tiếng súng, tiếng pháo "gà o thét" suốt ngà y đêm. Thời gian đó, trời còn rất rét. Mưa rừng tầm tã, thối đất thối cát. Bùn ở hầm, hà o nhão nhoẹt, nhầy nhụa, có khi ngập ngang ngực. Thương binh từ mặt trận được đưa vử ùn ùn. Người nà o cũng ướt sũng, máu me, bùn đất bê bết từ đầu đến chân, chỉ hở hà m răng và  hai mắt. Người cụt tay, người cụt chân, người bị thương và o đầu, và o bụng... Аúng là : Máu trộn bùn non. Nhiửu người bị mảnh đạn lẫn bùn găm lỗ chỗ như đậu đen đầy mặt, rử­a hà ng tháng không sạch. Con suối rộng, trong leo lẻo, mơ mộng là  thế, vậy mà  mỗi lần y tá giặt quần áo cho thương binh, cả một đoạn suối dà i đử ngầu vì máu và  bùn đất.

Thiếu người, thiếu thuốc, thiếu dụng cụ y tế... nhưng thương binh lại được chuyển vử dồn dập, cả bác sĩ lẫn y tá đửu là m việc đến kiệt sức. Các bác sĩ phải liên tục phẫu thuật cấp cứu, trong khi thuốc gây mê rất ít. Các ca mổ được thực hiện trong hầm tối, y tá phải ngồi lên chiếc xe đạp gắn với bình ắc quy nhử, đạp cật lực để có nguồn sáng phục vụ phẫu thuật. Trong ánh sáng le lói từ chiếc đèn xe đạp, bác sĩ đứng hà ng chục giử liên tục để mổ cho thương binh, khiến chân phù mọng, to như chân voi. "Bộ đội dũng cảm lắm! Có anh khi phải cắt một phần cơ thể để tránh hoại tử­, không có thuốc mê, đã bám chặt hai tay và o giường bệnh, mắt như lồi ra vì đau đớn, nhưng vẫn cố gắng không kêu la để khửi là m nao núng bác sĩ và  y tá" - bà  kể. 

Hết mình vì bệnh binh

Với mỗi vết thương của thương binh, bà  và  các y tá, bác sĩ đửu cảm thấy như vết thương trên cơ thể của chính mình, đau đớn, xót xa. Không còn ai nghĩ đến bản thân nữa. Suốt nhiửu ngà y, các y tá hầu như không ngủ, cả ngà y quần quật phục vụ thương binh, đêm lại ngồi dưới chân thương binh để kịp thời cấp cứu, chăm sóc. Cứ 2 y tá chăm sóc 10 thương binh. Lúc đưa vử, mỗi thương binh chỉ có một bộ quần áo vải thô và  một áo trấn thủ mửng đã rách tả tơi, ướt sũng bùn đất trong chiến đấu. Vì thế các y tá, bác sĩ phải nhường quần áo, chăn mà n, khăn ấm của mình cho họ. Аến bữa, bác sĩ, y tá chỉ ăn cơm với rau tà u bay. Có chút thịt, cá hoặc đồ hộp chiến lợi phẩm lấy được của giặc đửu dà nh cho thương binh hết. "Không có bát đũa, xoong nồi, thìa, dĩa như bây giử đâu cháu ạ". Lúc đó, cơm được đổ và o rá tre, canh được đổ và o máng là m bằng các cây vầu, thìa và  muôi múc canh được là m bằng các miếng sắt tây cắt ra từ vử đồ hộp, rồi lấy đá đập cho lõm xuống. Y tá dùng những chiếc thìa ấy bón từng chút cháo nhử cho thương binh. Cháo lúc đó chỉ được nấu bằng chút gạo với đường đử, không có gì để bồi dườ¡ng. Thương binh nặng, đau đớn không nuốt nổi, bà  và  các y tá, hộ lý phải động viên, thuyết phục, dỗ dà nh để họ cố gắng ăn.

"Bà  ơi, ở mặt trận có lúc nà o bà  thấy sợ không, sợ bom đạn, sợ cái chết?" - tôi hửi bà . "Lúc đó, công việc quá nhiửu, hơn nữa nhìn thấy sự hy sinh, sự đau đớn của các thương binh, quá thương nên chẳng biết sợ là  gì nữa" - bà  hiửn hậu trả lời. Bà  bảo: "Hồi đó là  con gái mới lớn, đêm trong rừng lại tối đen mịt mù nên chỉ sợ ma. Vậy mà  đã nhiửu đêm bà  cùng một nữ y tá nữa phải ngồi trong chiếc lán trên đồi vắng để trông nom thi hà i của các liệt sĩ. Аó là  những đồng đội gan góc, vô tư, lạc quan mà  bà  vẫn chăm sóc hằng ngà y". Аã bao năm trôi qua nhưng nhắc tới những chiến sĩ đã hy sinh, bà  vẫn buồn trĩu nặng.

Sau chiến thắng Аiện Biên Phủ, do có thà nh tích tốt trong phục vụ thương binh, bà  tôi được ra tham quan trận địa, và o tận hầm tướng Аử Cát. Bà  được nhận bằng khen của Cục Quân y và  được đi dự Аại hội Chiến sĩ thi đua của Tổng cục Hậu cần. Bà  cũng được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất và  Huân chương Chiến thắng hạng Ba. 

Trong Chiến dịch Аiện Biên Phủ, bà  tôi chỉ là  một y tá, là m những công việc mà  bà  cho là  hết sức bình thường, "thời ấy ai cũng thế", như lời bà  nói. à”ng bà  tôi chỉ là  hai trong số hà ng nghìn người con của Hà  Nội tham gia Chiến dịch Аiện Biên Phủ. Sau chiến thắng Аiện Biên Phủ, ông bà  tôi vẫn tiếp tục phục vụ quân đội, tham gia tích cực và o cuộc kháng chiến chống Mử¹. Sau nà y, ông bà  nghỉ hưu, sống lạc quan, vô tư, không toan tính hơn thiệt. Tôi cà ng hiểu, chiến thắng vĩ đại của dân tộc đã được là m nên từ biết bao con người rất đỗi bình dị, đi theo tiếng gọi của Tổ quốc, hăng hái và o trận chiến, hết chiến tranh lại thanh thản trở vử sống cuộc đời thầm lặng.  

(0) Bình luận
  • [Infographic] Hà Nội đảm bảo an toàn thực phẩm Tết Trung thu năm 2026
    Đồng chí Vũ Thu Hà - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội vừa ký ban hành Kế hoạch số 307/KH-UBND về việc đảm bảo an toàn thực phẩm Tết Trung thu trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026. Thời gian triển khai kế hoạch này diễn ra từ ngày 8/8 đến ngày 30/9/2026 tại 126 xã/phường của Thành phố Hà Nội.
  • Bài cuối: Làng nghề Thăng Long – Hà Nội hòa dòng chảy công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên mới
    Hệ thống cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội của Thành phố Hà Nội đã tạo một bệ phóng cho làng nghề Hà Nội phát triển. Nhưng chính sách ưu việt đến đâu cũng chỉ phát huy sức mạnh khi được triển khai bằng những hành động thực tế, quyết liệt và khoa học. Nhiệm vụ cốt lõi của chính quyền các cấp, cộng đồng doanh nghiệp và nghệ nhân Hà Nội lúc này là phải đưa các định chế pháp lý vào thực tiễn, biến di sản ngàn năm thành dòng chảy kinh tế văn hóa, đưa làng nghề Thăng Long – Hà Nội
  • Bài 2: Bệ phóng thể chế khai mở động lực phát triển làng nghề Hà Nội
    Với sự ra đời của Chương trình hành động số 08-Ctr/TU của Thành ủy Hà Nội, Quy hoạch Tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, các Nghị quyết thực hiện Luật Thủ đô của HĐND Thành phố Hà Nội, đã phá bỏ rào cản, hơn hết đặt nền móng, kiến tạo bệ phóng để làng nghề Hà Nội bứt phá, đóng góp tích cực hơn vào quá trình phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô trong giai đoạn mới.
  • Bài cuối: Thủ đô Hà Nội tiên phong kiến tạo, bồi đắp “sức mạnh mềm” quốc gia
    Với tư cách Thủ đô - trái tim của cả nước, ngay khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, Thành ủy Hà Nội đã tiên phong ban hành Chương trình hành động số 08-CTr/TU thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW với tầm nhìn, tư duy chiến lược kiến tạo, đánh thức những mạch ngầm di sản, biến tài nguyên văn hóa thành động lực phát triển.
  • Bài 2: Xây chắc nền tảng, phát huy giá trị văn hóa Thăng Long – Hà Nội
    Với lợi thế lớn về di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, nguồn nhân lực cũng như con người Thủ đô thanh lịch – văn minh, những năm qua Hà Nội đã đạt nhiều kết quả trong gìn giữ, phát huy giá trị di sản, phát triển công nghiệp văn hóa, đặt nền tảng để Thủ đô thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
  • [Video] Người dân ủng hộ, đánh giá cao Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm
    Ngay trong ngày mở cửa đầu tiên vào chiều 29/6, triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm tại Bảo tàng Hà Nội đã thu hút hàng ngàn người dân tới thưởng lãm, qua đó, nhiều ý kiến đánh giá, ủng hộ tầm nhìn chiến lược được đặt ra trong Quy hoạch, hướng tới xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Giá trị hồ Gươm và khu vực phụ cận, cùng cánh cửa tương lai
    Theo tiến trình lịch sử, hồ Gươm (phường Hoàn Kiếm, TP Hà Nội) và khu vực phụ cận đã có những sự thay đổi, nhưng giá trị về văn hóa, lịch sử của hồ Gươm – “viên ngọc” giữa lòng Thủ đô cùng khu vực phụ cận sẽ mãi mãi còn lại với người dân Hà Nội nói riêng, cả nước nước chung.
  • "Nét Hà thành" kể câu chuyện Hà Nội qua tà áo dài
    Ngày 11/9, Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc chương trình "Nét Hà thành - Câu chuyện Hà Nội qua tà áo dài", mở đầu chuỗi hoạt động, sự kiện Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026.
  • Tọa đàm “Lửa trên đường ray”: Ký ức không quên của những người giữ mạch đường sắt thời chiến
    Sáng 10/9, tại Bảo tàng Hà Nội tổ chức tọa đàm “Lửa trên đường ray”, trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026. Chương trình là dịp gặp gỡ, đối thoại giữa những nhân chứng từng gắn bó với ngành Đường sắt trong chiến tranh và thế hệ hôm nay, qua đó tái hiện một phần ký ức về những chuyến tàu vượt qua bom đạn, những người bám máy, bám đường và hành trình đưa đầu máy xe lửa hơi nước 141-179 về Ga di sản Bảo tàng Hà Nội.
  • [Ảnh] "Bữa tiệc" nghệ thuật trong đêm khai mạc Festival Thăng Long - Hà Nội 2026
    Tối 11/9, Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026 chính thức khai mạc với chủ đề "Dòng chảy di sản - Heritage Flow". Bằng âm nhạc, ánh sáng và công nghệ, chương trình như "bữa tiệc" nghệ thuật giàu cảm xúc đã đánh thức không gian di sản Hoàng thành Thăng Long.
  • Chợ Trung thu truyền thống Phố cổ 2026: Nơi lưu giữ và lan tỏa nét đẹp văn hóa Tràng An
    Tối 11/9, tại khu vực trước cửa chợ Đồng Xuân, UBND phường Hoàn Kiếm tưng bừng tổ chức khai mạc Lễ hội Trung thu Phố cổ năm 2026. Đêm khai mạc không chỉ mở đầu cho chuỗi hoạt động văn hóa, trải nghiệm kéo dài 15 ngày (từ 11/9-25/9) tại khu vực Phố cổ và hồ Hoàn Kiếm, mà còn mang đến một không gian nghệ thuật sống động – nơi ký ức dân gian hòa quyện cùng hơi thở đương đại.
Đừng bỏ lỡ
  • [Video] Festival Thăng Long - Hà Nội 2026: Động lực mới phát triển Thủ đô từ “Dòng chảy di sản”
    Tối 11/9, tại Hoàng thành Thăng Long, Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II, năm 2026 với chủ đề “Dòng chảy Di sản - Heritage Flow” đã chính thức khai mạc, mở đầu chuỗi hoạt động văn hóa kéo dài từ ngày 11 đến 20/9 tại nhiều không gian văn hóa - di sản tiêu biểu của Thủ đô.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Màu của gió (Kỳ 1)
    Gói bưu phẩm nhân viên bưu điện chuyển đến nhà tôi là cuốn tiểu thuyết có tên: Màu của gió, của tác giả Lam Thùy. Bức tranh trang trí bìa vẽ theo trường phái lập thể khá hiện đại, nhìn bắt mắt. Tôi mở Facebook, vào trang của Thùy, nhắn tin hộp thư messenger: “Cảm ơn em đã tặng sách. Tôi rất vui vì em vẫn tâm huyết với văn chương. Em đang ở đâu?”...
  • "Văn hóa hành động" – nền tảng đưa nghị quyết vào cuộc sống
    Sáu Nghị quyết, Chỉ thị quan trọng của Bộ Chính trị vừa được Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội định hướng thông tin, tuyên truyền, phổ biến và triển khai thực hiện trên địa bàn Thủ đô. Đằng sau những nội dung về công tác tư tưởng, đội ngũ cán bộ, người Việt Nam ở nước ngoài, phát triển vùng, du lịch và học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh là yêu cầu xuyên suốt: biến nhận thức thành hành động, biến chủ trương thành những chuyển biến cụ thể trong đời sống xã hội.
  • Những thanh âm đa sắc trong chương trình “Âm nhạc cuối tuần” chiều 13/9
    Vào 17h ngày 13/9, tại Nhà Bát giác, NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club sẽ mang đến một chương trình âm nhạc với nhiều cung bậc cảm xúc, từ những giai điệu thân thuộc về Hà Nội đến các tác phẩm jazz kinh điển.
  • Lan tỏa những giá trị đẹp của văn hóa và con người Hà Nội
    Hướng tới kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), Lễ trao Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh lần thứ IX - năm 2026 dự kiến được tổ chức tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô. Không chỉ là sự kiện tôn vinh những tác phẩm báo chí xuất sắc, Giải còn là nơi ghi nhận những nỗ lực của báo chí trong việc phát hiện, phản ánh và lan tỏa các giá trị văn hóa, những nét đẹp trong đời sống và ứng xử của người Hà Nội.
  • Tái hiện hai thập niên tân nhạc Hà Nội qua 102 bản nhạc và tư liệu quý
    Trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026, vào lúc 18h ngày 12/9/ 2026, Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội - Bảo tàng Hà Nội sẽ tổ chức khai mạc chương trình trưng bày và tọa đàm Hướng về thành phố xa xưa: Hai thập niên tân nhạc Hà Nội (1934 - 1954). Đây là hoạt động chuyên đề nhằm tôn vinh những giá trị của nền tân nhạc Hà Nội trong giai đoạn hình thành và phát triển từ năm 1934 đến năm 1954, đồng thời góp phần lan tỏa di sản âm nhạc của Thủ đô đến với đông đảo công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
  • [Podcast] Tản văn: Hành trang tháng Chín
    Tháng Chín, ánh nắng nhẹ nhàng lướt qua khung cửa sổ, báo hiệu một mùa tựu trường nữa đã đến. Những cô cậu học trò lại háo hức chuẩn bị hành trang cho một năm học mới. Ở quê, những đứa trẻ lớn lên từ bùn đất, lấm lem...
  • Chùm thơ của tác giả Lê Hồng Thiện
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ của tác giả Lê Hồng Thiện.
  • Hứa hẹn “quả ngọt” từ việc điều chỉnh cục bộ Quy hoạch khu vực hồ Gươm và vùng phụ cận
    UBND phường Hoàn Kiếm và UBND phường Cửa Nam (TP Hà Nội) đang phối hợp tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư đối với phương án điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu đô thị H1-1B, H1-1C, kết hợp giải pháp quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 nhằm cải tạo, chỉnh trang, tái thiết, tái cấu trúc không gian khu vực hồ Gươm và vùng phụ cận.
  • Phường Hồng Hà lấy ý kiến Nhân dân về Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng
    UBND phường Hồng Hà (TP Hà Nội) tổ chức lấy ý kiến Nhân dân về điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5000 (đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở), thông qua hình thức trực tuyến và trực tiếp tại 5 điểm niêm yết trên địa bàn phường. Thời gian phường Hồng Hà lấy ý kiến Nhân dân từ ngày 7/9 – 26/9/2026.
Аiện Biên Phủ trong ký ức người con Hà  Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO