"Con đường gốm sứ" lặng lẽ hòa vào nhịp sống hiện đại của Thủ đô

Con đường gốm sứ ven sông Hồng, công trình nghệ thuật gắn gốm ra đời năm 2010 nhân Kỷ niệm Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, bức tường gốm sứ từng là một trong những công trình nghệ thuật công cộng gây chú ý nhất của Thủ đô. Gần 15 năm sau, tuyến tranh ven sông Hồng vẫn tiếp tục gắn bó với người dân khu vực, mang theo những ký ức và dấu ấn của thời điểm ra đời.

Con đường gốm sứ kéo dài từ đầu Trần Khánh Dư đến Nghi Tàm, gồm nhiều bức tranh chủ đề khắc họa lịch sử dân tộc từ Đông Sơn qua Lý, Trần, Lê, Nguyễn; tái hiện các hoa văn đặc trưng và tiêu biểu trên thổ cẩm; tranh gốm của các em thiếu nhi Việt Nam và quốc tế với chủ đề Hà Nội - Thành phố vì hoà bình; tranh đương đại của các nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế...

Đặc biệt, đây là công trình tạo được những ấn tượng mạnh mẽ với du khách trong nước và quốc tế đến với Hà Nội qua nhiều hình ảnh khắc họa nét đẹp văn hóa Việt Nam, từ những hình ảnh dân gian truyền thống đến những hình ảnh thời hiện đại, phản ánh thời kỳ đất nước đổi mới, phát triển.

Việc triển khai con đường gốm sứ bắt đầu từ năm 2007, khi Hà Nội tìm kiếm cách thức thể hiện mới cho nghệ thuật trong không gian công cộng. Thay vì giới hạn trong bảo tàng hay phòng triển lãm, việc đưa nghệ thuật ra khỏi không gian trưng bày quen thuộc để đặt trực tiếp vào đời sống đô thị được xem là một hướng đi mới. Ý tưởng biến những mảng tường bê tông dọc triền đê sông Hồng thành một “bức tranh kể chuyện” bằng gốm sứ Bát Tràng nhanh chóng thu hút sự chú ý của công chúng.

Khánh thành vào tháng 10/2010, công trình nhanh chóng gây ấn tượng bởi quy mô và chiều dài, đồng thời trở thành một trong những dự án nghệ thuật công cộng được nhắc đến nhiều nhất của Hà Nội thời điểm đó. Trong nhiều năm liền, nơi đây là điểm dừng chân quen thuộc của người dân và du khách, đặc biệt vào các dịp lễ, khi nhiều người tìm đến tham quan, chụp ảnh và tìm hiểu từng phân đoạn tranh gốm.

Theo thời gian, tuyến tranh gốm vẫn nằm dọc triền đê sông Hồng gắn với nhịp đi lại hằng ngày của Thủ đô. Dù không còn tạo ra sự sôi động như giai đoạn đầu, công trình trở thành mốc cảnh quan quen thuộc với những người thường xuyên qua lại.

Với nhiều bạn trẻ, bức tranh không chỉ là một công trình nghệ thuật công cộng mà còn gắn liền với những ký ức cá nhân về Hà Nội. Chị Nguyễn Thị Lan Anh, sinh viên năm tư tại Hà Nội cho biết, lần đầu nhìn thấy “Con đường gốm sứ” là khi theo bố mẹ lên Thủ đô từ những năm còn nhỏ. Khi đó, tuyến đê ven sông Hồng hiện ra như một dải màu kéo dài, rực rỡ và sinh động, tạo cảm giác hoàn toàn khác biệt so với những bức tường bê tông đơn điệu.

“Nhiều năm sau, trở lại Hà Nội học tập và thường xuyên đi ngang qua tuyến đê này, chị vẫn dễ dàng nhận ra con đường gốm sứ quen thuộc. Dù không còn mới như trước, nhưng với chị, mỗi lần đi qua vẫn gợi lại ký ức về một công trình từng được xem là rất đặc biệt của Thủ đô.” chị Nguyễn Thị Lan Anh chia sẻ.

Đối với người dân sinh sống lâu năm quanh khu vực chân đê, bức tranh gốm sứ gắn liền với sự thay đổi của không gian sống. Trước khi các mảng gốm xuất hiện, đoạn đường ven sông khá nhếch nhác và ít được chú ý. Khi công trình hoàn thành, khu vực trở nên sáng sủa hơn, thu hút đông người ghé qua, nhất là trong những năm đầu sau Đại lễ.

Hiện nay, với nhiều cư dân dọc tuyến đê, con đường gốm sứ được nhìn nhận như một phần quen thuộc của cảnh quan khu vực. Các mảng tranh không còn là điểm dừng chân để ngắm nhìn từng chi tiết, nhưng vẫn góp phần tạo màu sắc, giúp không gian ven sông bớt đơn điệu và tiếp tục tồn tại trong sinh hoạt hằng ngày theo một cách lặng lẽ.

Trong tiến trình đô thị hóa, không phải mọi công trình đều cần được làm mới hay nhắc lại thường xuyên để khẳng định giá trị của mình. Từ câu chuyện của con đường gốm sứ có thể thấy, đây không chỉ là một dự án nghệ thuật gắn với một sự kiện lịch sử, mà còn là một phần của ký ức đô thị, có khả năng tiếp tục kết nối với đời sống Thành phố. Khi không gian, ký ức cộng đồng và sự hiện diện vẫn còn, con đường gốm sứ không chỉ là dấu ấn của quá khứ, mà đang lặng lẽ hòa vào nhịp sống hiện đại của Thủ đô./.