Cách nhận biết đồ nhựa độc hại cho cơ thể

Аồ gia dụng nà o, nhựa ấy

Viện Hoá học Công nghiệp Việt Nam, Viện Hoá học “ Viện khoa học và  Công nghệ Việt Nam và  trung tâm nghiên cứu vật liệu polyme - trường đại học Bách Khoa  Hà  Nội đã thà nh công trong việc tìm ra được tổ hợp vật liệu PE có khả năng phân rã đến kích thước milimet trong môi trường tự nhiên với thời gian khoảng 3 “ 6 tháng và  đang tổ chức sản xuất ở quy mô nhử. Hiện nay, Bộ Khoa học và  Công nghệ đang xem xét việc hỗ trợ cho một doanh nghiệp ở Thà nh phố Hồ Chí Minh để sản xuất loại túi PE tự phân hủy loại nà y cung cấp cho thị trường trong nước và  có thể xuất khẩu.

Các nước tiên tiến trên thế giới đã bắt đầu tung ra thị trường các loại bao bì từ polylactic axit có khả năng phân hủy hoà n toà n đến nước và  CO2. Do giá thà nh còn cao nên đó là  loại vật liệu trong tương lai.

Trong sinh hoạt hà ng ngà y, loại nhựa thường gặp nhất là  PE (polyethylene). Аi và o một số cử­a hà ng bán tạp hoá hay đồ nhựa, chúng ta dễ dà ng bắt gặp nhiửu loại túi hình chữ nhật trong suốt không mà u hay túi đựng có nhiửu mà u khác nhau mà  theo thói quen không biết từ khi nà o gọi nhầm là  túi nilon (nilon là  một loại polyamid có cấu tạo hoá học và  tính chất hoà n toà n khác).

Ảnh minh hoạ.

Những chai đựng sữa, nước ngọt và  một số thực phẩm lửng khác thường là m bằng nhựa PE tỷ trọng cao, được gọi tắt là  HDPE (high density polyethylene) hay PVC (polyvinyl chloride) loại chuyên dùng cho thực phẩm. Có thể nói ở tất cả các chợ lớn, nhử, siêu thị hay chợ ven đường... hà ng hoá giao cho khách hà ng đửu đựng túi PE. Tuy nhiên, việc sản xuất ra HDPE cũng sử­ dụng tới các hoá chất độc hại như hexane và  benzne.

Một loại nhựa khác gần với PE là  PP (polypropylene). Do PP có tính chất cơ học cao hơn PE nên được kéo sợi và  dệt thà nh các loại bao bì đựng gạo, đường, ngô, đậu nà nh, lạc... Tùy theo yêu cầu, phía trong bao gì còn một lớp mà ng chống ẩm. Sợi PP còn dệt thà nh bạt để che mưa, nắng rất phổ biến ở cả thà nh thị và  nông thôn. Các loại xô, chậu, rổ rá cũng thường là m bằng nhựa PP được xem là  loại plastic tốt nhất.

Chai đựng nước tinh khiết có dung tích 0,3; 0,5 và  1,0 lít thường thấy trên bà n tiếp khách của cơ quan, bà n ăn của nhà  hà ng, gia đình, mang theo đi công tác hay du lịch, chủ yếu là m bằng nhựa PET (polyethyleneterephtalat). Loại nhựa nà y có độ bửn cơ học tốt nên bầu như không bị nứt, vỡ khi vận chuyển.

Những loại chai lớn hơn có dung tích 5 lít, 20 lít cũng là m bằng loại nhựa nà y. Một lượng lớn chai PET có dung tích khác nhau còn được sử­ dụng để để đựng dầu thực vật (đậu nà nh, mè, lạc...)... Tuy nhiên, những loại nhựa nà y có thể rò rỉ và o trong nước kim loại an-ti-môn và  ô-xít chì rất độc hại nhất là  khi đựng nước nóng hay để trong môi trường có nhiệt độ cao. Các nhà  khoa học cũng khuyến cáo không nên sử­ dụng lại những chai nhựa là m bằng PET vì khó là m sạch và  có thể chứa nhiửu loại vi khuẩn gây bệnh.

Những hộp bảo quản thức ăn hình khối chữ nhật (storage box) gia công trong nước hay xuất xứ từ Trung Quốc có phần thân không mà u, hơi mử đục còn nắp có các mà u nhạt khác nhau thường là m bằng nhựa PE hay HDPE. Một loại hộp đựng hình trụ có nắp hay cốc uống nước thon đáy để xếp thà nh chồng  nhiửu chiếc cho  gọn khi vận chuyển và  sắp xếp trước khi sử­ dụng cũng là m từ nhựa PE hay HDPE. Trên nắp hộp có đử dòng chữ nổi cho biết an toà n khi cho và o lò vi sóng (This is microwave oven safe).

Bình đun nước siêu tốc, vử quạt máy, vử  máy hút bụi và  ống kèm theo phần lớn là m bằng nhựa ABS (acrylonitil butadien “ styren). Loại chất dẻo nà y chịu được nước sôi không bị biến dạng, có tính chất cơ học tốt, đặc biệt có độ bửn va đập cao. Chính vì vậy khi hút bụi trên sà n nhà  có diện tích rộng, có thể lấy chân hất mạnh cho chạy sang vị trí khác và  nếu có va và o chân bà n, ghế cũng không sao.

Tất cả những loại chất dẻo nêu trên như PE, HDPT, PVC, PET, ABS đửu thuộc họ nhựa nhiệt nghĩa là  khi tăng nhiệt độ thì mửm ra rồi chảy nhớt và  khi là m nguội lại trở vử trạng thái rắn ban đầu. Vì tất cả chúng sử­ dụng cho mục đích thông thường nên còn gọi là  nhựa nhiệt dẻo thông dụng (commodity thermoplastics).

Một loại sản phẩm đã có mặt ở nước ta do Trung Quốc sản xuất là  bình pha trà  cá nhân hình trụ có nắp vặn chặt và  bên trong có bầu lọc để chặn các lá chè khi rót hay uống trực tiếp. Bình nà y là m bằng nhựa PC (polycacbonat) mà u trong suốt, có độ bửn cơ học rất cao và  chịu nhiệt tốt hơn nhựa PET nên có thể đổ nước sôi trực tiếp khi pha trà  mà  không là m bình biến dạng. Do có độ bửn cơ học và  chịu nhiệt cao nên nhựa PC được xếp và o loại nhựa nhiệt dẻo kử¹ thuật (engineering thermoplastics). Nylon cũng thuộc loại nhựa nà y. PC chứa nhiửu chất độc chloride, gây rò rỉ dioxin, loại chất cực độc gây ung thư.

Nhiửu loại bát, đĩa có các hoạ tiết rất đẹp mắt trên nửn trắng đục và  cầm trên tay có cảm giác không phải là  nhựa nhưng thực ra những sản phẩm nà y là m từ tổ hợp nhựa melamin-fomandehyt có thêm chất độn và  phụ gia, thường gọi tắt là  nhựa melamin. Аây là  loại nhựa nhiệt rắn (thermoset plastics), nghĩa là  khi gia nhiệt đến một nhiệt độ nhất định bị rắn lại và  có nâng nhiệt độ lên nữa cũng không nóng chảy.

Nhận biết nhựa tốt bằng cách... đốt

Với những kiến trên, bạn có thể nhận biết được những sản phẩm nhựa dùng hà ng ngà y đi từ gốc nhựa nà o. Tuy nhiên, để chắc chắn hơn, có thể là m một thí nghiệm đơn giản là  đốt. Nhựa PE, HDPE, PP đửu thuộc một họ có cấu tạo hoá học gần như nhau, nếu có khối lượng phân tử­ thấp thì tương tự như parafin (sáp). Do vậy, nếu châm bật lử­a đốt, không có mùi khét thì đấy là  PE, HDPE hay PP. Nhựa PET, ABS cháy với ngọn lử­a có khói đen và  có mùi khét. Còn nhựa PVC không cháy thà nh ngọn lử­a.

Аộc hại nếu không dùng đúng cách

Xem xét vấn đử độc hại của chất dẻo khi sử­ dụng có thể nói rằng, tất cả những chất dẻo dùng là m bao bì chứa thực phẩm lửng với các thương hiệu nổi tiếng trong nước hay nước ngoà i thì đửu an toà n vì các nhà  sản xuất phải tuân thủ các quy định pháp lý vử chất lượng bao bì nhựa.

Vấn đử đáng lo ngại nhất là  sử­ dụng tùy tiện những bao bì cũ. Thật không an toà n khi dùng những thùng nhựa đã đựng sơn nước để muối dưa, cà .Một số hoá chất độc hại có trong sơn đã thấm và o nhựa sẽ khuếch tán ra môi trường nước “ axit của dưa, cà  và  có tác hại đến sức khoẻ của người tiêu dùng. Nói chung, tuyệt đối không dùng các thùng nhựa đã đựng hoá chất để đựng nước ăn hay các loại thực phẩm lòng. Cần lưu ý, khi cần đựng dầu ăn, nước mắm, dầu thực vật, rượu thuốc, nên dùng chai PET (mới hay đã đựng nước tinh khiết) vì loại chai nà y có độ an toà n cao vử vệ sinh thực phẩm.