Bí ẩn vử số phận các thái giám chốn cung đình

Đep plus, Màn ảnh sân khấu| 31/07/2014 14:32

NHN Online - Thái giám trong lịch sử­ Việt Nam tồn tại dưới các đời Lý, Trần, Lê, Nguyễn. Do không có bộ phận sinh dục nên con người của thái giám tiếng nói cũng như tính cách rụt rè thiên vử nữ nhiửu hơn nam.

Thái giám, hay hoạn quan là  một chức quan tuy địa vị thấp nhưng chiếm vị trí quan trọng trong hậu cung xưa. Cuộc đời của họ ngoà i những thăng trầm biến cố theo thời cuộc, còn phải chịu thêm đủ nỗi nặng nử, thương tâm. Một trong số đó là  cảm giác đơn độc, cô quạnh cho tới lúc nhắm mắt xuôi tay.

Chấp nhận "tịnh thân" đổi lấy vinh dự cho dòng tộc

Vốn từ tiếng Việt nhắc tới những vị thái giám với vô số danh từ điển hình như quan hoạn, quan thị, quan giám. Trong những từ đó đã bao hà m cả những khiếm khuyết vử thể năng không thể bù đắp của những thái giám. Không hiếm người là m thái giám bởi khi sinh ra họ đã phi nam phi nữ, không có bộ phận sinh dục của đà n ông hoặc đà n bà .

Nhưng phần đông là  những người tự nguyện tịnh thân đặng thiến bộ phận sinh dục để được và o hầu hạ trong cung. Bởi thân là m thái giám, họ đã có thể giúp cả họ, cả tổng được nhử. Cái nhử ấy lớn lao tới mức nhiửu gia đình sẵn sà ng hi sinh dòng giống nối dõi của gia tộc cho sự "cả là ng còn nhử", để đổi lấy vinh quang và  sự tôn trọng của mọi người. Nhiệm vụ chính của các thái giám thường là  tổ chức và  quản lý chốn hậu cung, cùng một số chuyện tế nhị khác.

Thái giám trong lịch sử­ Việt Nam tồn tại dưới các đời Lý, Trần, Lê, Nguyễn. Do không có bộ phận sinh dục nên con người của thái giám tiếng nói cũng như tính cách rụt rè thiên vử nữ nhiửu hơn nam. Suốt đời họ phụng sự trong cung và  lớn lên họ kết nghĩa với nhau, có thể cùng giới hoặc khác giới.

Họ dùng sức đà n ông để phục vụ những việc nặng nử, sai bảo ở trong cung, nhưng trong cung toà n phụ nữ không chồng hoặc chỉ một ông chồng...Cũng bởi môi trường sống và  tâm lý phức tạp nên không ít nghiên cứu vử các thái giám còn được sử­ dụng trong nghiên cứu vử đồng tính luyến ái ngà y nay.

Song hà nh cùng lịch sử­ dẫu bị chối bử công lao

Cũng do có thuận lợi được sống gần thiên tử­, được nhiửu ân sủng và  nắm được những thâm cung bí sử­ trong triửu nên thường họ cùng liên kết với nhau để thực hiện âm mưu nà o đó. Không ít triửu đình rối ren, thậm chí bị đảo chính cũng là  có phần góp sức không nhử của thái giám.

Rút kinh nghiệm từ những bậc tiửn bối bị thái giám nổi loạn chuyên quyửn, thời vua Minh Mạng (1820 “ 1841) đã ban hẳn một chiếu chỉ riêng dà nh cho thái giám: Cho họ người nà o việc ấy để sai khiến hầu hạ nhưng mãi mãi không cho dự và o giai và  phẩm hà m quan chức.

Vì chức vụ của họ là  để nội đình sai khiến và  truyửn lệnh mà  thôi. Tất cả triửu chính và  việc ngoà i đửu không được tham dự, kẻ nà o vi phạm phải trừng trị nặng, không khoan tha. Trẫm đã dặn dò, hết sức mưu tính sâu xa cho đời sau....

Sống quạnh hiu, chết nương nhử cử­a Phật

Tại Huế, bên cạnh những lăng tẩm lỗng lấy, không mấy người không biết tới chùa Từ Hiếu. nơi nương mình lặng lẽ của những người hầu cận vốn chiếm vai trò khá quan trọng trong cung đình xưa, nhưng tên tuổi cũng như vị trí của họ chưa bao giử được đử cao. Họ là  những thái giám chốn hậu cung.

Ngôi chùa là  nơi cưu mang các quan thái giám trong triửu Nguyễn, vốn không có con nối dõi, họ bà y tử nguyện vọng với nhà  vua, sau khi nhắm mắt xuôi tay, họ được chôn trong ngôi chùa nà y đặng có người lo hương khói.

Cảm thông với ước nguyện chính đáng nà y, vua Tự Аức đã xuống chỉ dụ chấp thuận. Họ đã đóng góp công đức và o ngôi chùa, để sau khi chết họ được mai táng, phục tự và  cúng giỗ nơi nà y.

Khuôn viên chùa Từ Hiếu, nơi có nghĩa trang thái giám với 25 ngôi mộ.

Vì thế, ngoà i tên Từ Hiếu, chùa còn được nhiửu người quen gọi là  chùa Thái giám. Hiện nay, trong vườn chùa Từ Hiếu có đến 25 ngôi mộ của Thái giám triửu Nguyễn. Trước mỗi ngôi mộ đửu có tấm bia ghi rõ tên họ và  chức vụ của từng người.

Nhiửu mảnh đời chung tâm nguyện nhử nhoi

Vử cuối đời, các thái giám triửu Nguyễn lúc bấy giử phải cư trú ở một ngôi nhà  phía Bắc hoà ng thà nh gọi là  Cung giám viện. Khi chết, số phận họ vô cùng bi thảm, không được chôn gần lăng tẩm hoặc những chốn linh thiêng và  cũng chẳng được ai thử cúng vì không có con cháu. Аể tránh bát hương trở nên lạnh lẽo khi vử trời, nhiửu người đã chọn con nuôi để dạy dỗ và  lo hậu sự vử sau.

Theo tục lệ, cứ đến rằm tháng 11 hà ng năm, chùa Từ Hiếu lại tổ chức ngà y giỗ chung để tưởng nhớ những người đã mất, trong đó có thái giám triửu Nguyễn. Có lẽ, một phần nhử sự lãng quên của người đời, mà  mặc dù trải qua các giai đoạn chiến tranh ác liệt nhưng phần lớn những ngôi mộ nà y vẫn nguyên vẹn và  đa phần đửu đọc được rõ chữ.

Nghĩa trang thái giám hiu quạnh trong chùa Từ Hiếu

Theo lời dịch lại của một sư cụ trong chùa, thì xúc động nhất là  lời lẽ trên tấm bia trước cổng nghĩa trang khiến hậu thế không khửi chạnh lòng: Bia đử: Trong đời sống, chúng tôi tìm thấy ở đây sự yên bình. Khi ốm đau, chúng tôi lui vử đây và  sau khi chết, chúng tôi sẽ được chôn chung ở đây. Dù sống hay chết, chúng tôi vẫn tìm thấy được ở đây sự yên bình.

Phận đời đưa đẩy đã khiến nhiửu thái giám có một nỗi sợ mãnh liệt lớn hơn cả cái chết, chết ở đâu, chết lúc nà o... theo họ giử không quan trọng mà  quan trọng nhất là  được chết toà n thây, được chết cạnh cái mà  mình đã cắt bử đi để khi vử thế giới bên kia mình được chứng nhận là  đã trải qua một kiếp con người. Аó cũng là  cái kết đáng buồn thay cho cuộc đời của những con người sinh ra chẳng được mấy ai chấp nhận.

(0) Bình luận
  • Bài cuối: Làng nghề Thăng Long – Hà Nội hòa dòng chảy công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên mới
    Hệ thống cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội của Thành phố Hà Nội đã tạo một bệ phóng cho làng nghề Hà Nội phát triển. Nhưng chính sách ưu việt đến đâu cũng chỉ phát huy sức mạnh khi được triển khai bằng những hành động thực tế, quyết liệt và khoa học. Nhiệm vụ cốt lõi của chính quyền các cấp, cộng đồng doanh nghiệp và nghệ nhân Hà Nội lúc này là phải đưa các định chế pháp lý vào thực tiễn, biến di sản ngàn năm thành dòng chảy kinh tế văn hóa, đưa làng nghề Thăng Long – Hà Nội
  • Bài 2: Bệ phóng thể chế khai mở động lực phát triển làng nghề Hà Nội
    Với sự ra đời của Chương trình hành động số 08-Ctr/TU của Thành ủy Hà Nội, Quy hoạch Tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, các Nghị quyết thực hiện Luật Thủ đô của HĐND Thành phố Hà Nội, đã phá bỏ rào cản, hơn hết đặt nền móng, kiến tạo bệ phóng để làng nghề Hà Nội bứt phá, đóng góp tích cực hơn vào quá trình phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô trong giai đoạn mới.
  • Bài cuối: Thủ đô Hà Nội tiên phong kiến tạo, bồi đắp “sức mạnh mềm” quốc gia
    Với tư cách Thủ đô - trái tim của cả nước, ngay khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, Thành ủy Hà Nội đã tiên phong ban hành Chương trình hành động số 08-CTr/TU thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW với tầm nhìn, tư duy chiến lược kiến tạo, đánh thức những mạch ngầm di sản, biến tài nguyên văn hóa thành động lực phát triển.
  • Bài 2: Xây chắc nền tảng, phát huy giá trị văn hóa Thăng Long – Hà Nội
    Với lợi thế lớn về di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, nguồn nhân lực cũng như con người Thủ đô thanh lịch – văn minh, những năm qua Hà Nội đã đạt nhiều kết quả trong gìn giữ, phát huy giá trị di sản, phát triển công nghiệp văn hóa, đặt nền tảng để Thủ đô thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
  • [Video] Người dân ủng hộ, đánh giá cao Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm
    Ngay trong ngày mở cửa đầu tiên vào chiều 29/6, triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm tại Bảo tàng Hà Nội đã thu hút hàng ngàn người dân tới thưởng lãm, qua đó, nhiều ý kiến đánh giá, ủng hộ tầm nhìn chiến lược được đặt ra trong Quy hoạch, hướng tới xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.
  • [Infographic] Công an TP Hà Nội tổ chức cuộc thi sáng tác văn học, ca khúc kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân
    Hướng tới Kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân (12/7/1946 - 12/7/2026), Công an Thành phố Hà Nội tổ chức cuộc thi sáng tác văn học, ca khúc với chủ đề "Lực lượng An ninh nhân dân - 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành" trong Công an Thành phố. Qua cuộc thi góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp về người chiến sĩ an ninh Công an Thủ đô bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ; tạo điều kiện để cán bộ chiến sĩ thể hiện cảm xúc, suy nghĩ, góc nhìn nghệ thuật về công tác đặc thù của lực lượng An ninh nhân dân, đơn vị, đồng đội; phát hiện những nhân tố có năng khiếu, đam mê sáng tác trong Công an Thủ đô...
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • [Podcast] Tản văn: Chiếc ghế mây của cha
    Những ngày mưa to gió lớn, không đi làm nương được, mẹ rủ đám con gái chúng tôi lấy ghế mây ra đầu hè ngồi khâu vá. Bà nội tôi đeo kính lão xỏ kim, bà cười móm mém theo những câu chuyện kể tếu táo của đám trẻ chúng tôi. Chiếc ghế mây phát ra âm thanh kin kít chịu đựng sức nặng cơ thể con người theo những điệu cười khúc khích.
  • Triển lãm “Ngàn năm di sản” quy tụ hơn 120 tác phẩm hội họa
    Hướng tới chuỗi sự kiện trọng đại kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám (1076 – 2026) cùng 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, triển lãm mỹ thuật mang tên “Ngàn năm di sản” sẽ chính thức khai mạc vào ngày 8/8 tại Nhà Thái Học, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Sự kiện kéo dài đến ngày 25/9/2026 hứa hẹn trở thành điểm đến văn hóa đầy sức hút, góp phần làm phong phú đời sống nghệ thuật của Thủ đô trong mùa thu này.
  • Di sản làng nghề “kết duyên” sáng tạo
    Là nơi lưu giữ ký ức, kỹ năng và bản sắc cộng đồng, các làng nghề Hà Nội dần trở thành nguồn lực cho sáng tạo. Sự gặp gỡ giữa nghệ nhân và nhà thiết kế, nghệ sĩ đang mở ra những khả năng phát triển mới cho thủ công đương đại trên nền tảng di sản. Từ những cuộc “kết duyên” đầy cảm hứng ấy, Hà Nội đang khơi thông mạch ngầm của hệ sinh thái thủ công, biến vốn cổ thành động lực bền vững cho tương lai.
  • Phường Hoàn Kiếm đón 1,2 triệu lượt khách du lịch trong 6 tháng
    Chiều 4/8, UBND phường Hoàn Kiếm phối hợp với Hội Tư vấn thuế Việt Nam và Hiệp hội Du lịch phường Hoàn Kiếm tổ chức tọa đàm chuyên sâu với chủ đề "Chính sách thuế cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp du lịch".
  • Phường Giảng Võ: Bảo đảm mọi học sinh đều được thụ hưởng môi trường học tập tốt nhất sau sắp xếp
    Ngày 5/8, UBND phường Giảng Võ (Hà Nội) công bố các quyết định thành lập cơ sở giáo dục công lập và bổ nhiệm cán bộ quản lý sau khi sắp xếp. Đây là dấu mốc quan trọng trong quá trình kiện toàn tổ chức bộ máy, thực hiện chủ trương tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý theo các nghị quyết của Trung ương và kế hoạch của UBND TP Hà Nội.
Đừng bỏ lỡ
  • Ra mắt bộ sách "Tuyển tập các tác phẩm chọn lọc của Tổng Tư lệnh Fidel Castro Ruz" bằng tiếng Tây Ban Nha
    Nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Tổng Tư lệnh Fidel Castro Ruz (13/8/1926 - 13/8/2026) - nhà lãnh đạo kiệt xuất của Cách mạng Cuba, người bạn lớn, người đồng chí thủy chung của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, chiều 5/8, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức Lễ giới thiệu bộ sách “Tuyển tập các tác phẩm chọn lọc của Tổng Tư lệnh Fidel Castro Ruz” gồm 24 tập bằng tiếng Tây Ban Nha.
  • Xây dựng Lễ hội Trung thu Thành cổ Sơn Tây thành sản phẩm văn hóa đặc trưng của Hà Nội
    Lễ hội “Trung thu Thành cổ - Sơn Tây xứ Đoài” năm 2026 do UBND phường Sơn Tây (TP Hà Nội) tổ chức sẽ diễn ra từ cuối tháng 8/2026. Hiện tại, công tác chuẩn bị Lễ hội đang được chính quyền phường Sơn Tây cùng các phòng, ban, ngành, đơn vị và 25 tổ dân phố khẩn trương triển khai, tạo khí thế sôi nổi, sẵn sàng mang đến cho Nhân dân và du khách một mùa Trung thu quy mô, đặc sắc và giàu bản sắc văn hóa xứ Đoài.
  • Phát động Cuộc thi trực tuyến “Thủ đô Hà Nội cùng dân tộc trong kỷ nguyên mới” trên ứng dụng iHanoi
    Không chỉ đơn thuần là một đợt sinh hoạt chính trị rộng lớn, cuộc thi trực tuyến với tên gọi "Thủ đô Hà Nội cùng dân tộc trong kỷ nguyên mới" hướng đến việc biến những định hướng chiến lược trong Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị thành niềm tin, thành nhận thức chung của mỗi người dân.
  • Nửa chân trời trong sương
    Làng tôi ven sông Yên, một nhánh sông quanh năm lững lờ chảy qua những bãi bồi ngập cỏ. Con đường đất dẫn vào làng uốn cong cong, bốn mùa nồng nàn hương hoa cỏ. Những buổi hoàng hôn, khi nắng đã dịu xuống phía cuối sông, đám hoa tím lại thẫm màu như có ai vừa rắc lên một lớp khói.
  • Tôn vinh âm nhạc truyền thống tại “Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc - 2026”
    Ban tổ chức yêu cầu các tác phẩm tham dự “Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc - 2026” phải giữ được phong cách, âm hưởng dân gian đặc trưng hoặc được hòa âm, phối khí mới trên nền tảng làn điệu âm nhạc truyền thống Việt Nam, đồng thời phải được trình diễn trực tiếp bằng nhạc cụ dân tộc.
  • Chùm thơ của tác giả Nguyễn Thanh Kim
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ của tác giả Nguyễn Thanh Kim.
  • Âm nhạc cuối tuần: “Chất men” văn hóa giữa lòng Hà Nội
    Chiều cuối tuần tại Nhà Bát Giác, những thanh âm đầu tiên của "Hà Nội - Niềm tin và hy vọng" vang lên như một lời chào quen thuộc dành cho người dân và du khách. Tiếp sau đó, những giai điệu jazz kinh điển của thế giới lần lượt cất lên qua phần biểu diễn của NSƯT Quyền Văn Minh và các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club, mở ra một không gian âm nhạc giàu cảm xúc ngay giữa trung tâm Thủ đô.
  • Đưa nghệ thuật truyền thống đến gần công chúng, bồi đắp tình yêu lịch sử qua “Âm nhạc cộng đồng”
    Tối 2/8, tại Nhà Bát Giác, chương trình “Âm nhạc cộng đồng” do Nhà hát Cải lương Hà Nội thực hiện đã mang đến cho đông đảo người dân và du khách một không gian nghệ thuật đa sắc, nơi những làn điệu cải lương, ca cổ, tân cổ và các tiết mục múa hòa quyện trong không gian của phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm. Đặc biệt, chương trình có sự giao lưu của các nghệ sĩ đến từ phương Nam, góp phần tạo nên cuộc gặp gỡ nghệ thuật giàu cảm xúc.
  • “Chuyện Hà Nội - Một ngày rất Hà Nội”: Kích cầu du lịch văn hóa, kinh tế đêm Thủ đô
    “Chuyện Hà Nội - Một ngày rất Hà Nội” - chương trình nghệ thuật do Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long thực hiện, đã ra mắt công chúng vào tối 30/7 tại Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long (số 31 - 33 phố Lương Văn Can, phường Hoàn Kiếm).
  • [Podcast] Tản văn: Một ly tỉnh và nhớ
    Người ta có muôn vàn cách để quên một điều gì đó nhưng để nhớ về kỷ niệm thì lại chẳng có nhiều. Tôi hay chọn buổi sáng thứ Bảy trong tuần để được thư thả về phố núi quê hương, ngồi đợi giọt đắng của đất đai, mưa nắng điểm từng nhịp xuống chiếc ly sứ như đợi thời gian mở cánh cửa diệu kì của mình.
Bí ẩn vử số phận các thái giám chốn cung đình
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO