Bí ẩn vử số phận các thái giám chốn cung đình

Thái giám, hay hoạn quan là một chức quan tuy địa vị thấp nhưng chiếm vị trí quan trọng trong hậu cung xưa. Cuộc đời của họ ngoà i những thăng trầm biến cố theo thời cuộc, còn phải chịu thêm đủ nỗi nặng nử, thương tâm. Một trong số đó là cảm giác đơn độc, cô quạnh cho tới lúc nhắm mắt xuôi tay.

Chấp nhận "tịnh thân" đổi lấy vinh dự cho dòng tộc

Vốn từ tiếng Việt nhắc tới những vị thái giám với vô số danh từ điển hình như quan hoạn, quan thị, quan giám. Trong những từ đó đã bao hà m cả những khiếm khuyết vử thể năng không thể bù đắp của những thái giám. Không hiếm người là m thái giám bởi khi sinh ra họ đã phi nam phi nữ, không có bộ phận sinh dục của đà n ông hoặc đà n bà .

Nhưng phần đông là những người tự nguyện tịnh thân đặng thiến bộ phận sinh dục để được và o hầu hạ trong cung. Bởi thân là m thái giám, họ đã có thể giúp cả họ, cả tổng được nhử. Cái nhử ấy lớn lao tới mức nhiửu gia đình sẵn sà ng hi sinh dòng giống nối dõi của gia tộc cho sự "cả là ng còn nhử", để đổi lấy vinh quang và sự tôn trọng của mọi người. Nhiệm vụ chính của các thái giám thường là tổ chức và quản lý chốn hậu cung, cùng một số chuyện tế nhị khác.

Thái giám trong lịch sử Việt Nam tồn tại dưới các đời Lý, Trần, Lê, Nguyễn. Do không có bộ phận sinh dục nên con người của thái giám tiếng nói cũng như tính cách rụt rè thiên vử nữ nhiửu hơn nam. Suốt đời họ phụng sự trong cung và lớn lên họ kết nghĩa với nhau, có thể cùng giới hoặc khác giới.

Họ dùng sức đà n ông để phục vụ những việc nặng nử, sai bảo ở trong cung, nhưng trong cung toà n phụ nữ không chồng hoặc chỉ một ông chồng...Cũng bởi môi trường sống và tâm lý phức tạp nên không ít nghiên cứu vử các thái giám còn được sử dụng trong nghiên cứu vử đồng tính luyến ái ngà y nay.

Song hà nh cùng lịch sử dẫu bị chối bử công lao

Cũng do có thuận lợi được sống gần thiên tử, được nhiửu ân sủng và nắm được những thâm cung bí sử trong triửu nên thường họ cùng liên kết với nhau để thực hiện âm mưu nà o đó. Không ít triửu đình rối ren, thậm chí bị đảo chính cũng là có phần góp sức không nhử của thái giám.

Rút kinh nghiệm từ những bậc tiửn bối bị thái giám nổi loạn chuyên quyửn, thời vua Minh Mạng (1820 “ 1841) đã ban háº³n một chiếu chỉ riêng dà nh cho thái giám: Cho họ người nà o việc ấy để sai khiến hầu hạ nhưng mãi mãi không cho dự và o giai và phẩm hà m quan chức.

Vì chức vụ của họ là để nội đình sai khiến và truyửn lệnh mà thôi. Tất cả triửu chính và việc ngoà i đửu không được tham dự, kẻ nà o vi phạm phải trừng trị nặng, không khoan tha. Trẫm đã dặn dò, hết sức mưu tính sâu xa cho đời sau....

Sống quạnh hiu, chết nương nhử cửa Phật

Tại Huế, bên cạnh những lăng tẩm lỗng lấy, không mấy người không biết tới chùa Từ Hiếu. nơi nương mình lặng lẽ của những người hầu cận vốn chiếm vai trò khá quan trọng trong cung đình xưa, nhưng tên tuổi cũng như vị trí của họ chưa bao giử được đử cao. Họ là những thái giám chốn hậu cung.

Ngôi chùa là nơi cưu mang các quan thái giám trong triửu Nguyễn, vốn không có con nối dõi, họ bà y tử nguyện vọng với nhà vua, sau khi nhắm mắt xuôi tay, họ được chôn trong ngôi chùa nà y đặng có người lo hương khói.

Cảm thông với ước nguyện chính đáng nà y, vua Tự Đức đã xuống chỉ dụ chấp thuận. Họ đã đóng góp công đức và o ngôi chùa, để sau khi chết họ được mai táng, phục tự và cúng giỗ nơi nà y.

Khuôn viên chùa Từ Hiếu, nơi có nghĩa trang thái giám với 25 ngôi mộ.

Vì thế, ngoà i tên Từ Hiếu, chùa còn được nhiửu người quen gọi là chùa Thái giám. Hiện nay, trong vườn chùa Từ Hiếu có đến 25 ngôi mộ của Thái giám triửu Nguyễn. Trước mỗi ngôi mộ đửu có tấm bia ghi rõ tên họ và chức vụ của từng người.

Nhiửu mảnh đời chung tâm nguyện nhử nhoi

Vử cuối đời, các thái giám triửu Nguyễn lúc bấy giử phải cư trú ở một ngôi nhà phía Bắc hoà ng thà nh gọi là Cung giám viện. Khi chết, số phận họ vô cùng bi thảm, không được chôn gần lăng tẩm hoặc những chốn linh thiêng và cũng cháº³ng được ai thử cúng vì không có con cháu. Để tránh bát hương trở nên lạnh lẽo khi vử trời, nhiửu người đã chọn con nuôi để dạy dỗ và lo hậu sự vử sau.

Theo tục lệ, cứ đến rằm tháng 11 hà ng năm, chùa Từ Hiếu lại tổ chức ngà y giỗ chung để tưởng nhớ những người đã mất, trong đó có thái giám triửu Nguyễn. Có lẽ, một phần nhử sự lãng quên của người đời, mà mặc dù trải qua các giai đoạn chiến tranh ác liệt nhưng phần lớn những ngôi mộ nà y vẫn nguyên vẹn và đa phần đửu đọc được rõ chữ.

Nghĩa trang thái giám hiu quạnh trong chùa Từ Hiếu

Theo lời dịch lại của một sư cụ trong chùa, thì xúc động nhất là lời lẽ trên tấm bia trước cổng nghĩa trang khiến hậu thế không khửi chạnh lòng: Bia đử: Trong đời sống, chúng tôi tìm thấy ở đây sự yên bình. Khi ốm đau, chúng tôi lui vử đây và sau khi chết, chúng tôi sẽ được chôn chung ở đây. Dù sống hay chết, chúng tôi vẫn tìm thấy được ở đây sự yên bình.

Phận đời đưa đẩy đã khiến nhiửu thái giám có một nỗi sợ mãnh liệt lớn hơn cả cái chết, chết ở đâu, chết lúc nà o... theo họ giử không quan trọng mà quan trọng nhất là được chết toà n thây, được chết cạnh cái mà mình đã cắt bử đi để khi vử thế giới bên kia mình được chứng nhận là đã trải qua một kiếp con người. Đó cũng là cái kết đáng buồn thay cho cuộc đời của những con người sinh ra cháº³ng được mấy ai chấp nhận.