Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ lúc giao mùa

VTPQ có thể dẫn đến nhiửu biến chứng nguy hiểm

VTPQ là  bệnh hay  gặp ở trẻ nhử, nhất là  3-6 tháng tuổi. Khi mắc bệnh, các phế quản nhử nà y bị viêm, sưng phù, tiết nhiửu dịch là m cho đường thở của trẻ bị chít hẹp thậm chí tắc nghẽn. Các bậc cha mẹ không được chủ quan khi thấy trẻ có những dấu hiệu như ho, chảy nước mũi trong, sốt vừa hoặc cao. Sau từ 3 - 5 ngà y thì trẻ ho ngà y một nhiửu, xuất hiện thở khó, thở rít. Những trường hợp nặng thì tím tái, thậm chí ngừng thở. Những trẻ đến viện khi thăm khám thường thấy nhịp thở của trẻ nhanh, sốt vừa, xuất hiện các cơn co kéo cơ hô hấp, lồng ngực bị rút lõm, trẻ thở rên. Tiếng thở có thể nghe ran rít, ran ngáy, thông khí phổi kém. Sau đó, trẻ ho nhiửu hơn kèm khò khè và  có thể bị khó thở (thở nhanh hơn, thở co kéo lồng ngực). Nặng hơn nữa trẻ có thể bử bú, tím tái. Bệnh có triệu chứng tương tự hen suyễn. Thông thường, trẻ sẽ khò khè kéo dà i khoảng 7 ngà y, ho giảm dần trong khoảng 14 ngà y rồi khửi hẳn nếu được chăm sóc tốt. Tuy nhiên, trong khoảng 1/5 trường hợp, bệnh có thể kéo dà i nhiửu tuần lễ.

Biến chứng thường gặp của bệnh là  suy hô hấp, viêm phổi (do dễ bị bội nhiễm), xẹp phổi, viêm tai giữa. Cần lưu ý là  bệnh có thể sẽ nặng hơn, kéo dà i hơn, nhiửu biến chứng hơn và  tử­ vong cũng cao hơn trong các trường hợp sau: trẻ dưới 3 tháng tuổi, trẻ sinh non - nhẹ cân, trẻ suy dinh dườ¡ng nặng, trẻ có sẵn bệnh tim, phổi, suy giảm miễn dịch. Аây là  những trẻ có yếu tố nguy cơ cần được cho nhập viện sớm khi bị VTPQ. Ngoà i ra, bệnh cũng dễ tái phát.

Những thủ phạm gây bệnh

Tác nhân là m cho trẻ bị VTPQ thường là  do các virut, đứng hà ng đầu là  virut hợp bà o hô hấp, chiếm 30- 50% các trường hợp mắc bệnh. Virut nà y có 2 điểm đặc biệt: có khả năng lây lan rất mạnh nên bệnh có khả năng xảy ra thà nh dịch;  người lớn, trẻ lớn cũng có thể bị nhiễm nhưng biểu hiện thường nhẹ, chỉ như cảm ho thông thường. Nhưng nếu trẻ dưới 2 tuổi bị lây nhiễm có thể biểu hiện dưới dạng nặng là  VTPQ. Virut cúm và  á cúm cũng gây bệnh cho khoảng 25% số trẻ bị VTPQ. Ngoà i ra phải kể đến Adenovirus với 10% số mắc.

Nếu trẻ sống trong vùng có dịch cúm hay viêm đường hô hấp trên (do virut hợp bà o) thì tỷ lệ bị lây nhiễm rất cao do sức đử kháng ở cơ thể trẻ còn quá yếu, nhất là  trẻ tuổi bú mẹ mà  không được bú đầy đủ sữa mẹ. Những trẻ từng bị ốm do nhiễm virut trước đó như viêm mũi họng, viêm amidan, viêm VA... đửu có nguy cơ dễ nhiễm bệnh nếu không được chăm sóc tốt. Các trường hợp trẻ bị bệnh tim bẩm sinh, sống trong môi trường hút thuốc lá thụ động, bị bệnh phổi bẩm sinh hay bị suy giảm miễn dịch đửu có nguy cơ cao mắc phải VTPQ.

Người ta cũng đử cập đến mối liên quan của VTPQ với bệnh hen. Sau khi bị VTPQ, đường thở của trẻ sẽ trở nên nhạy cảm hơn và  khoảng 1/3 trẻ bị VTPQ có thể diễn tiến thà nh hen sau nà y.

Chăm sóc trẻ như thế nà o?

Nếu trẻ có dấu hiệu bệnh nhẹ, không có biến chứng, không có yếu tố nguy cơ thì có thể được chăm sóc tại nhà . Tiếp tục cho trẻ bú hay ăn uống đầy đủ. Cần cho trẻ uống nhiửu nước để tránh thiếu nước. Cần là m thông thoáng mũi cho trẻ để giúp trẻ dễ thở hơn và  bú tốt hơn. Có thể nhử mũi với 2-3 giọt nước muối sinh lý sau đó là m sạch mũi cho trẻ. Cho trẻ dùng thuốc đúng như chỉ dẫn của thầy thuốc. Tránh khói thuốc lá vì có thể là m bệnh của trẻ nặng hơn và  dễ bị hen sau nà y. Cần đi tái khám đúng hẹn của bác sĩ.

Khi trẻ có dấu hiệu nặng như khó thở, bú kém, tím tái, có biến chứng cần cho trẻ nhập viện để điửu trị.  Аối với các thể thông thường, không có suy hô hấp thì ngay khi và o viện các bác sĩ sẽ tiến hà nh hút thông đường thở, giải phóng các chất xuất tiết. Dùng khí dung ẩm thuốc giãn phế quản có tác dụng nhanh như ventolin, bricanyl, salbutamol. Kết hợp với lý liệu pháp hô hấp, vỗ rung, hút đửm. Những trẻ sốt cao, nôn, thở nhanh phải dù đủ dịch và  điện giải theo nhu cầu cơ thể trẻ. Cần cho trẻ dinh dườ¡ng đủ chất, và  cân nhắc cẩn thận trước khi sử­ dụng kháng sinh. Аối với những trường hợp nặng có suy hô hấp thì phải sử­ dụng liệu pháp oxygen, hút thông đường hô hấp trên, dùng thuốc giãn phế quản đường khí dung ẩm, truyửn nước, điện giải theo nhu cầu cơ thể bù lượng thiếu hụt. Nếu những biện pháp trên không cải thiện tình trạng suy hô hấp thì phải tiến hà nh đặt nội khí quản và  các biện pháp hô hấp hỗ trợ khác. Chỉ sử­ dụng kháng sinh khi có biểu hiện viêm nhiễm thứ phát, không nên dùng steriod cho trẻ.

Nhiửu khuyến cáo nhấn mạnh, để phòng ngừa bệnh cho trẻ các bà  mẹ hãy cho trẻ bú sữa mẹ đến 2 tuổi, không để trẻ bị lạnh, giữ cho môi trường sống của trẻ được trong là nh. Những trẻ bị các bệnh tim, phổi bẩm sinh cà ng đặc biệt lưu ý vì trẻ dễ mắc bệnh và  tiến triển xấu.