Người Hà Nội thanh lịch, văn minh

Trưng bày tài liệu “Hà Nội và những Cửa Ô”:Kể câu chuyện lịch sử các Cửa Ô Thăng Long - Hà Nội

Quỳnh Chi • 06/09/2024 18:15

Hướng tới Kỷ niệm 70 năm Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2024), UBND thành phố Hà Nội sẽ tổ chức trưng bày tài liệu lưu trữ với chủ đề “Hà Nội và những Cửa Ô”. Trưng bày dự kiến diễn ra tại Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội (19C, quận Hoàn Kiếm) ngày 9/10/2024.

Theo Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Lê Hồng Sơn, trưng bày tài liệu lưu trữ “Hà Nội và những Cửa Ô” nhằm thực hiện có hiệu quả Chỉ thị số 05/CT-TTg năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường bảo vệ và phát huy giá trị tài liệu lưu trữ. Thông qua câu chuyện lịch sử của các Cửa Ô Thăng Long - Hà Nội giới thiệu về những bước thay đổi, phát triển của Thủ đô với nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau (từ thế kỷ XIX đến ngày nay).

thu-do-1-.jpg
Sáng 10/10/1954, các cánh quân của Quân đội nhân dân Việt Nam từ các cửa ô tiến vào tiếp quản Thủ đô được giải phóng trong rừng cờ hoa đón chào của 20 vạn người dân Hà Nội. (Ảnh TTXVN).

Bên cạnh đó, cuộc trưng bày giới thiệu về lịch sử các Cửa Ô của Hà Nội: Thời điểm xuất hiện tên gọi Cửa Ô; số lượng và tên gọi các Cửa Ô qua các thời kỳ lịch sử; công năng của các Cửa Ô và những câu chuyện về đời sống, hoạt động kinh tế của người Hà Nội xung quanh những Cửa Ô. Thông qua hình ảnh tư liệu và bản đồ Hà Nội cuối thế kỷ 19 – giữa thế kỷ 20 giới thiệu sự biến đổi của những Cửa Ô gắn liền với những thay đổi về quy hoạch không gian của Thủ đô.

Giới thiệu tài liệu, hình ảnh về việc ký kết và quá trình đấu tranh chống phá thi hành hiệp định Giơ-ne-vơ, công tác tiếp quản Thủ đô năm 1954 nhằm tuyên truyền, giới thiệu về chiến công hào hùng của Đảng bộ, quân và dân Hà Nội đến với công chúng hiểu rõ hơn về sự chuẩn bị chu đáo, bài bản, khoa học của Trung ương Đảng, quân và dân Thủ đô trong việc đấu tranh yêu cầu thực dân Pháp thi hành Hiệp định Giơ-ne-vơ, phản ánh thành quả Tiếp quản Hà Nội đã làm phá sản âm mưu của Thực dân Pháp và bè lũ tay sai của một Thủ đô đổ nát, hoang tàn và kiệt quệ...

Bên cạnh đó, từ những dấu tích của các Cửa Ô xưa chứng kiến những sự đổi mới, phát triển của Thủ đô Hà Nội theo những dấu mốc thời gian từ sau khi tiếp quản năm 1954 đến hiện nay xứng tầm với vị thế là Thủ đô, trái tim của cả nước, trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, trung tâm lớn về văn hóa, khoa học, giáo dục, kinh tế và hội nhập quốc tế.

“Hà Nội và những Cửa Ô” là cuộc trưng bày gồm các tài liệu: Nghị định, Quyết định, Báo cáo, hình ảnh đang được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ lịch sử Thành phố, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III, Thông tấn xã Việt Nam... Sự kiện do UBND thành phố Hà Nội chủ trì, Sở Nội vụ thành phố Hà Nội và Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội là đơn vị thực hiện”, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Lê Hồng Sơn, thông tin thêm.

Trải qua biến động của lịch sử, các cuộc chiến tranh đã xóa đi nhiều dấu tích cửa ô của kinh thành Thăng Long xưa. Tuy nhiên, 5 cửa ô cho đến nay vẫn hiện hữu, trở thành tên địa danh, phố phường của Thủ đô Hà Nội. Ngày nay Hà Nội vẫn còn giữ được một cửa ô duy nhất, đó là Ô Quan Chưởng (5 cửa ô tại Hà Nội bao gồm: Đống Mác, Cầu Dền, Cầu Giấy, Chợ Dừa và Ô Quan Chưởng). Người Hà Nội luôn tự hào với câu ca dao: “Long Thành bao quản nắng mưa/Cửa Ô Quan Chưởng bây giờ còn đây”. Ô Quan Chưởng nay vẫn hiên ngang tựa neo cùng các bước phát triển của Hà Nội, để bảo chứng lớp lớp thế hệ hôm nay, tiếp bước âm hưởng chiến thắng hào hùng, bảo vệ và xây dựng Thủ đô xứng tầm là trái tim của cả nước.

Gắn với Ngày Giải phóng Thủ đô Hà Nội, 8 giờ ngày 10/10/1954, các đơn vị quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng từ các cửa ô tiến vào tiếp quản Hà Nội trong cờ hoa đón chào của hàng vạn người dân Thủ đô. Trong ca khúc “Tiến về Hà Nội”, nhạc sỹ Văn Cao đã viết: “Trùng trùng quân đi như sóng, lớp lớp đoàn quân tiến về…Năm cửa ô đón mừng đoàn quân tiến về, như đài hoa đón mừng nở năm cánh đào chảy dòng sương sớm long lanh”.

Theo Kế hoạch tổ chức trưng bày tài liệu lưu trữ với chủ đề “Hà Nội và những Cửa Ô” vừa được UBND Thành phố ban hành, UBND Thành phố Hà Nội giao Sở Nội vụ chịu trách nhiệm làm đầu mối phối hợp với các đơn vị triển và trực tiếp chủ trì thực hiện xây dựng nội dung, nghiên cứu, lựa chọn, sưu tầm tài liệu, tư liệu liên quan đến chủ đề 2 và chủ đề 3 của trưng bày; bàn giao file tài liệu để Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội thiết kế, thi công trưng bày, bao gồm tài liệu, hình ảnh, nội dung (text) và chú thích của các tài liệu.

o-quanchuong-3.jpg
Ô Quan Chưởng có từ thời thành Thăng Long xưa...(Ảnh tư liệu).
o-quan-chuong-nay.jpg
...và Ô Quan Chưởng vẫn hiện hữu đến ngày nay.

UBND Thành phố Hà Nội giao Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội chịu trách nhiệm làm đầu mối chủ trì, phối hợp với các đơn vị triển khai thực hiện các thủ tục phê duyệt tổ chức trưng bày, đồng thời xây dựng bố cục tổng thể, liên kết các chủ đề của trưng bày thành một nội dung thống nhất; trên cơ sở tư liệu, nội dung của Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I và Sở Nội vụ thành phố Hà Nội cung cấp, chủ động điều chỉnh, bổ sung tài liệu phù hợp với nội dung các chủ đề của trưng bày. Xin ý kiến tư vấn từ chuyên gia, hiệu đính, dịch nội dung, chú thích tài liệu trưng bày.

Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội thực hiện thiết kế, thi công trưng bày, sản xuất ấn phẩm truyền thông (sách, video) theo nội dung kịch bản, thuyết minh trưng bày. Ngày 10/9, Sở Nội vụ và Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội hoàn thành nội dung, thiết kế mỹ thuật, các phần việc liên quan đến trưng bày. Ngày 28/9 tổ chức in ấn, thi công trưng bày tại Hoàng thành Thăng Long./.

Bài liên quan
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026: Dấu ấn trong đời sống văn hóa Thủ đô
    Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 kỳ vọng mang đến cho công chúng những chương trình nghệ thuật chất lượng, tạo dấu ấn trong đời sống văn hóa Thủ đô và giới chuyên môn. Đồng thời khẳng định vị thế, sức sống và khả năng lan tỏa của nghệ thuật sân khấu trong đời sống văn hóa, nghệ thuật Việt Nam. Qua đó, góp phần xây dựng Hà Nội trở thành Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại, giàu bản sắc, trung tâm văn hóa, nghệ thuật có sức lan tỏa trong khu vực và cả nước.
  • Chở phù sa ký ức vào lòng Hà Nội cùng “Sông Hồng nỗi nhớ”
    Nhân dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung chính thức phát hành ca khúc “Sông Hồng nỗi nhớ” trên các nền tảng âm nhạc số. Tác phẩm do nghệ sĩ Opera Bùi Thị Trang (Trang Bùi) thể hiện, nhạc sĩ Dương Đức Thụy phối khí, NSƯT Hoàng Tùng biên tập âm nhạc.
  • Thể lệ cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi” lần thứ III với chủ đề “Ký ức và ước vọng"
    Tiếp nối thành công của cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" lần thứ I và II, Tạp chí Người Hà Nội phát động cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi” lần thứ III với chủ đề “Ký ức và ước vọng".
  • Đảng ủy Doanh nghiệp phường Tây Hồ tổ chức Giải Pickleball năm 2026
    Trong không khí chào mừng các ngày lễ lớn của đất nước, Thủ đô và đặc biệt là kỷ niệm tròn 22 năm Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10/2004 – 13/10/2026), sáng ngày 08/10, tại Cụm sân Pickleball thuộc Trung tâm Văn hóa phường Tây Hồ, Đảng ủy Doanh nghiệp phường Tây Hồ đã long trọng tổ chức Lễ khai mạc và diễn ra Giải Pickleball năm 2026.
  • Phường Ngọc Hà gắn biển công trình cải tạo trường học mừng Ngày Giải phóng Thủ đô
    Chào mừng kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 – 10/10/2026), ngày 8/10, Đảng ủy – HĐND – UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Ngọc Hà (TP Hà Nội) long trọng tổ chức Lễ gắn biển công trình cải tạo, bổ sung phòng học và các phòng chức năng Trường THCS Ngọc Hà (Phân hiệu 2).
Đừng bỏ lỡ
  • Hội Nhà báo Thành phố Hà Nội khoá VIII: Phát huy truyền thống đoàn kết, xây dựng tập thể vững mạnh
    Chiều 8/10, Đại hội đại biểu Hội Nhà báo Thành phố Hà Nội khóa VIII, nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra phiên họp chính thức. Đại hội là dấu mốc quan trọng trong lịch sử phát triển của Hội và đời sống báo chí Thủ đô trong kỷ nguyên mới.
  • Chương trình nghệ thuật đặc biệt “80 năm - vang mãi bản hùng ca Hà Nội”
    Tối 10/10/2026, tại khu vực Vườn hoa Đền Bà Kiệu (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp với Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội tổ chức Chương trình nghệ thuật đặc biệt “80 năm - Vang mãi bản hùng ca Hà Nội”. Đây là chương trình nhân kỷ niệm 80 năm Ngày Truyền thống Lực lượng vũ trang Thủ đô Hà Nội (19/10/1946 - 19/10/2026).
  • Lớp học thời chiến và ký ức từ những vùng sơ tán
    Nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), sáng 8/10, Bảo tàng Hà Nội tổ chức tọa đàm “Lớp học thời chiến - Ký ức từ những vùng sơ tán”. Những ký ức của những giáo viên, học sinh từng học tập, giảng dạy tại các vùng sơ tán trong những năm chiến tranh được chia sẻ trong tọa đàm đã tái hiện một giai đoạn đặc biệt của giáo dục Thủ đô.
  • Những tác phẩm điện ảnh kinh điển lên sóng Hà Nội 1
    Bắt đầu từ ngày 8/10/2026, chương trình “Hẹn với phim Việt” sẽ đến với khán giả vào lúc 20h30 hằng ngày trên kênh Hà Nội 1, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội. Những tác phẩm điện ảnh kinh điển cùng các bộ phim Việt Nam đặc sắc sẽ mở ra một cuộc hẹn với ký ức, lịch sử và những giá trị bền lâu của điện ảnh dân tộc.
  • [Podcast] Tản văn: Thoáng đến vội đi, hoa sưa lặng lẽ chia tay
    Nhà lan thanh vắng một mình/ Ngẫm cơ hội ngộ đã dành hôm nay/ Thời trân thức thức sẵn bày/ Gót sen thoăn thoắt dạo ngay mái tường...
  • “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” - mạch nguồn nối dài qua các thế hệ
    80 năm đã đi qua kể từ mùa đông lịch sử năm 1946, nhưng tinh thần “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” không chỉ được nhắc lại như một ký ức hào hùng. Tại Tọa đàm giao lưu nhân chứng lịch sử “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh - Bản hùng ca 80 năm” diễn ra tối 6/10, những câu chuyện từ chiến lũy Hà Nội năm 1946, trận địa phòng không năm 1972 đến thao trường, nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn và công việc của người lính hôm nay đã nối thành một mạch xuyên suốt.
  • Triển lãm ảnh "Hà Nội trong tôi" lần thứ 21: Ghi dấu hành trình đổi mới và khát vọng phát triển của Thủ đô
    Sáng 7/10, tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội phối hợp với Câu lạc bộ Nhiếp ảnh Người cao tuổi Hà Nội, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc Triển lãm ảnh “Hà Nội trong tôi” lần thứ 21 - năm 2026 với chủ đề “Chính quyền địa phương hai cấp: Tinh gọn, hoạt động hiệu quả và gần dân”.
  • Hà Nội từng bước chuyển các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô thành những quy định cụ thể
    “Công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật trong Quý III/2026 tiếp tục tập trung vào việc cụ thể hóa các cơ chế, chính sách của Luật Thủ đô 2026, tháo gỡ những khó khăn trong thực tiễn, huy động nguồn lực cho phát triển, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho chuyển đổi số, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển đô thị, văn hóa, giáo dục, y tế và bảo đảm an sinh xã hội” – Phó Giám đốc Sở Tư pháp Hà Nội Nguyễn Công Anh, chia sẻ.
  • Viện Phim Việt Nam chiếu 3 bộ phim điện ảnh đặc sắc mừng 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô
    Hướng tới kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), Viện Phim Việt Nam sẽ tổ chức chương trình chiếu phim phục vụ khán giả tại Hà Nội từ ngày 7/10 đến ngày 9/10/2026.
  • Phim “Căn nhà không mái che”: Kể câu chuyện về những người lao động bình dị
    Lấy bối cảnh một vùng trung du Bắc Bộ, phim “Căn nhà không mái che” kể câu chuyện về những người lao động bình dị. Từ cuộc gặp gỡ của hai gia đình xa lạ, bộ phim mở ra hành trình của những con người từng tổn thương, dè chừng nhau rồi dần tìm thấy sự đồng cảm, tình thân và một chốn bình yên cho những đứa trẻ.
Trưng bày tài liệu “Hà Nội và những Cửa Ô”: Kể câu chuyện lịch sử các Cửa Ô Thăng Long - Hà Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO