Triển lãm “THE ARt of WATER” - Đưa giới trẻ đến gần hơn với nghệ thuật múa rối nước
Triển lãm “THE ARt of WATER” mang đến cách tiếp cận mới mẻ đối với nghệ thuật múa rối nước truyền thống, kết hợp giữa giá trị văn hóa cổ truyền và công nghệ hiện đại, nhằm đưa di sản gần gũi hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ, đồng thời bảo tồn và truyền tải những nét đẹp truyền thống một cách sống động.
Sáng 13/12, triển lãm THE ARt of WATER chính thức khai mạc tại Trung tâm Điều phối các Hoạt động sáng tạo Hà Nội (Bảo tàng Hà Nội), mang đến cho công chúng cơ hội tiếp cận nghệ thuật múa rối nước truyền thống thông qua công nghệ thực tế tăng cường (AR).
Triển lãm nằm trong khuôn khổ dự án Ngọc Thủy Đình, một dự án truyền thông, nghệ thuật do nhóm sinh viên chuyên ngành Báo in, Viện Báo chí - Truyền thông, Học viện Báo chí và Tuyên truyền thực hiện, với sứ mệnh gìn giữ và lan tỏa di sản múa rối nước bằng cách kết hợp các yếu tố truyền thống với công nghệ số hiện đại. Dự án hướng tới việc mở ra những góc nhìn mới, giúp di sản tiếp cận gần hơn với đời sống đương đại, đặc biệt là giới trẻ.
Điểm nhấn của triển lãm “THE ARt of WATER” nằm ở việc ứng dụng công nghệ thực tế ảo tăng cường (AR) như một phương thức kể chuyện mới. Trong bối cảnh nhiều hình thức trưng bày truyền thống còn nặng tính tĩnh tại, AR mở ra khả năng tái hiện sự vận động của nghệ thuật rối nước một cách sống động, trực quan.
Ban Tổ chức lựa chọn AR làm “ngôn ngữ trải nghiệm” chủ đạo, cho phép khán giả quan sát mô hình rối, lớp cảnh trí và các tích trò quen thuộc trong không gian ba chiều. Với thao tác đơn giản như quét mã QR, người xem có thể nhìn thấy các nhân vật rối chuyển động mềm mại, mô phỏng chân thực kỹ thuật điều khiển con rối dưới nước. Nhờ đó, thiết bị di động trở thành “cánh cửa số” đưa khán giả bước vào một sân khấu rối nước thu nhỏ.
Phát biểu khai mạc, bà Nguyễn Thị Ngọc Hòa, Giám đốc Trung tâm điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội nhấn mạnh, dự án Ngọc Thủy Đình là minh chứng sống động cho sự sáng tạo và trách nhiệm xã hội của các bạn trẻ, khi họ kết hợp đam mê, kiến thức và kỹ năng để mang nghệ thuật rối nước truyền thống đến gần hơn với công chúng.
Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ không làm thay đổi bản chất di sản, mà còn mở rộng không gian sáng tạo, giúp nghệ thuật rối nước tiếp cận gần hơn với công chúng trẻ, tạo hứng thú và khơi gợi sự quan tâm đến các giá trị văn hóa truyền thống.
Với tinh thần say mê nghiên cứu, nhóm dự án đã dành nhiều tháng thu thập tư liệu, phỏng vấn các nghệ nhân và trực tiếp quan sát quy trình biểu diễn tại sân khấu thủy đình. Trên cơ sở đó, nhóm xây dựng hướng tiếp cận số hóa, vừa tôn trọng giá trị truyền thống, vừa phù hợp với cách tiếp nhận của khán giả hiện đại.
Cùng sự đồng hành từ Nhà hát Múa rối Thăng Long trong vai trò cố vấn nội dung, nhóm sinh viên đã chủ động “số hóa” toàn bộ 17 tích trò rối nước. Từ khâu khảo sát tư liệu, xây dựng kịch bản ghi hình, quay dựng tại sân khấu thủy đình, đến xử lý hậu kỳ và tích hợp dữ liệu trên nền tảng AR, mỗi bước đều được thực hiện theo tinh thần chủ động nghiên cứu và liên tục thử nghiệm, để bảo đảm chất lượng hình ảnh, chuyển động và bố cục thể hiện.
Song song với trải nghiệm kỹ thuật số, triển lãm dành một không gian quan trọng cho khu vực trưng bày tư liệu và hiện vật do Nhà hát Múa rối Thăng Long cung cấp. Tại đây, khán giả được chiêm ngưỡng những con rối thuộc nhiều tích trò cổ, mô hình sân khấu, ảnh tư liệu và câu chuyện của các làng nghề, những “cái nôi” gìn giữ nghệ thuật rối nước qua hàng trăm năm.
Bên cạnh không gian công nghệ, triển lãm còn trưng bày hệ thống tư liệu và hình ảnh giới thiệu tiến trình phát triển của nghệ thuật rối nước Việt Nam. Nhiều mô hình, quân rối đặc trưng do Nhà hát Múa rối Thăng Long cung cấp được giới thiệu, giúp người xem tiếp cận các loại quân rối truyền thống ngay trong không gian bảo tàng, mà không cần sự hỗ trợ của sân khấu nước.
Triển lãm THE ARt of WATER mở cửa đón khách tham quan trong hai ngày 13 và 14/12/2025 tại Trung tâm Điều phối các Hoạt động sáng tạo Hà Nội, Bảo tàng Hà Nội./.
