Toàn cảnh kinh tế - xã hội tháng 10 và 10 tháng năm 2022

Trong bối cảnh kinh tế thế giới đang trên đà gia tăng khả năng suy thoái; lạm phát cao tiếp tục kéo dài ở nhiều quốc gia; cạnh tranh chiến lược, địa chính trị giữa các nước lớn, xung đột quân sự giữa Nga và Ukraine; thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu, mưa bão, hạn hán… đã làm gia tăng rủi ro đến thị trường tài chính, tiền tệ, an ninh năng lượng, an ninh lương thực toàn cầu. Trong bối cảnh đó, với quyết tâm phục hồi và phát triển kinh tế, tạo đà để hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Kế hoạch 5 năm 2021-2025, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ, ngành và địa phương triển khai tích cực các nhiệm vụ, giải pháp của Nghị quyết 01/NQ-CP, Nghị quyết số 11/NQ-CP về Chương trình phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội. Nhờ đó, kinh tế - xã hội nước ta trong 10 tháng năm 2022 vẫn giữ vững sự ổn định,các cân đối vĩ mô được đảm bảo, lạm phát trong tầm kiểm soát.

Một số điểm sáng về tình hình kinh tế - xã hội tháng 10 và 10 tháng năm 2022 của nước ta như sau:

1. Chăn nuôi phát triển ổn định; nuôi trồng thủy sản phát triển khá do nhu cầu và giá xuất khẩu các sản phẩm thủy sản trọng điểm như cá tra, tôm nuôi tăng.

Ước tính tổng số lợn của cả nước tính đến thời điểm cuối tháng 10/2022 tăng 13,6% so với cùng thời điểm năm trước; tổng số gia cầm tăng 5,2%; tổng số bò tăng 3,3%.

Nuôi trồng cá tra và tôm phát triển khá do giá cá tra nguyên liệu tại vùng đồng bằng sông Cửu Long tăng trong những tháng gần đây và nhu cầu thị trường thế giới tăng cao; giá tôm nuôi ở mức cao và ổn định, người nuôi có lãi. Sản lượng cá tra tháng 10/2022 đạt 168,2 nghìn tấn, tăng 7,2%; tôm đạt 109,6 nghìn tấn, tăng 4,3%. Tính chung 10 tháng, sản lượng cá tra đạt 1.357,7 nghìn tấn, tăng 14,6% so với cùng kỳ năm trước; tôm đạt 887,2 nghìn tấn, tăng 9,6%.

2. Ngành công nghiệp tiếp tục duy trì tăng trưởng, chỉ số sản xuất (IIP) tháng 10/2022 ước tăng 6,3% so với cùng kỳ năm trước, trong đó chỉ số IIP của ngành chế biến chế tạo tăng 5,7%. Tính chung 10 tháng năm 2022, chỉ số IIP tăng 9%; trong đó nhiều ngành công nghiệp trọng điểm tăng trưởng cao.

Cụ thể: Sản xuất đồ uống tăng 31,5%; sản xuất trang phục tăng 19,2%; sản xuất da và các sản phẩm có liên quan tăng 17,7%; sản xuất thuốc, hóa dược và dược liệu tăng 17,5%; chế biến gỗ và sản xuất sản phẩm từ gỗ, tre, nứa tăng 17,3%; sản xuất máy móc, thiết bị chưa được phân vào đâu tăng 16,3%; sản xuất thiết bị điện tăng 12,8%; sản xuất phương tiện vận tải khác tăng 11%; sản xuất giấy và sản phẩm từ giấy tăng 10,8%; hoạt động thu gom, xử lý và tiêu hủy rác thải, tái chế phế liệu tăng 10,2%; sản xuất chế biến thực phẩm tăng 9,7%.

3. Hoạt động thương mại dịch vụ tăng trưởng khá so với tháng trước và tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước, đặc biệt ở các ngành dịch vụ lưu trú, ăn uống và du lịch lữ hành.

Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 10 ước tăng 1,5% so với tháng trước và tăng 17,1% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 10 tháng năm 2022, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước tăng 20,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống tăng 51,8% so với cùng kỳ năm trước; doanh thu du lịch lữ hành gấp 3,9 lần.

Hoạt động vận tải tăng trưởng tích cực cả về vận tải hành khách và hàng hóa so với cùng kỳ năm trước, trong đó vận chuyển hành khách tháng 10/2022 gấp 2,7 lần và luân chuyển hành khách gấp 3,8 lần; vận chuyển hàng hóa tăng 32,9% và luân chuyển hàng hóa tăng 40,1%. Tính chung 10 tháng năm 2022, vận chuyển hành khách tăng 44,9% và luân chuyển tăng 68,8% so với cùng kỳ năm trước; vận chuyển hàng hóa tăng 23,7% và luân chuyển tăng 32,6%.

Khách quốc tế đến Việt Nam tháng 10 đạt 484,4 nghìn lượt người, tăng 12,1% so với tháng trước và gấp 45,9 lần so với cùng kỳ năm trước; tính chung 10 tháng năm 2022, khách quốc tế đến nước ta đạt 2.357,2 nghìn lượt người, gấp 18,8 lần so với cùng kỳ năm trước.

4. Hoạt động xuất, nhập khẩu đạt được kết quả tích cực, cán cân thương mại hàng hóa duy trì thặng dư. Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa tháng 10 ước đạt 58,27 tỷ USD, tăng 0,1% so với tháng trước và tăng 5,7% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 10 tháng năm 2022, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa ước đạt 616,24 tỷ USD, tăng 14,1% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu tăng 15,9%; nhập khẩu tăng 12,2%.

Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa 10 tháng năm 2022 đạt 540,3 tỷ USD, tăng 22,8% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu đạt 269,8 tỷ USD, tăng 17,4%; nhập khẩu đạt 270,5 tỷ USD, tăng 28,7%

Cán cân thương mại hàng hóa 10 tháng năm 2022 ước tính xuất siêu 9,4 tỷ USD.

5. Doanh nghiệp thích ứng tốt với bối cảnh mới, số lượng doanh nghiệp gia nhập thị trường tiếp tục tăng cao. Trong 10 tháng năm 2022, cả nước có 125,8 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng số vốn đăng ký gần 1.379,2 nghìn tỷ đồng và tổng số lao động đăng ký gần 835 nghìn lao động, tăng 34,3% về số doanh nghiệp, tăng 5,7% về vốn đăng ký và tăng 18% về số lao động so với cùng kỳ năm trước. Số doanh nghiệp tham gia thị trường 10 tháng năm 2022 đạt 178,5 nghìn doanh nghiệp, tăng 38,3% so với cùng kỳ năm trước; số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường là 122,1 nghìn doanh nghiệp, tăng 25,8%.

6. Vốn đầu tư tăng cao so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước 10 tháng năm 2022 ước tính tăng 20,1%; vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện tại Việt Nam đạt 17,45 tỷ USD, tăng 15,2%, cao nhất của 10 tháng trong 5 năm qua. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện 10 tháng các năm 2018-2022 lần lượt là: 15,1 tỷ USD; 16,2 tỷ USD; 15,8 tỷ USD; 15,15 tỷ USD; 17,5 tỷ USD.

Hình 4: Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện 10 tháng các năm từ 2018-2022

7. Lạm phát được kiểm soát, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 10 tháng năm 2022 tăng 2,89% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 1,81% của bình quân 10 tháng năm 2021, nhưng thấp hơn mức tăng của bình quân 10 tháng năm 2020 (3,71%). Lạm phát cơ bản bình quân 10 tháng năm 2022 tăng 2,14%.

(Lạm phát cơ bản được tính bằng chỉ số giá tiêu dùng sau khi loại trừ lương thực, thực phẩm tươi sống, năng lượng và mặt hàng do Nhà nước quản lý bao gồm dịch vụ y tế và giáo dục).

Hình 5: Tốc độ tăng/giảm CPI của tháng 10 và 10 tháng các năm giai đoạn từ 2018-2022 (%)

8. Công tác an sinh xã hội được triển khai tích cực, đời sống người dân được đảm bảo, chính sách hỗ trợ người lao động gặp khó khăn được thực hiện hiệu quả.Tính đến ngày 24/10/2022 gói hỗ trợ theo Nghị quyết 11/NQ-CP đã giải ngân khoảng khoảng 3.723,8 tỷ đồng, hỗ trợ cho hơn 5 triệu người lao động tại 122.253 doanh nghiệp.