Người dân Thủ đô chung tay tiết kiệm năng lượng vì tương lai xanh

Dưới sự triển khai đồng bộ của Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2021–2025, Thủ đô đã chứng kiến sự chuyển biến mạnh mẽ trong ý thức và hành động của từng hộ gia đình, khu dân cư, trường học và cộng đồng. Thành công ấy không đến từ những khẩu hiệu ngắn hạn, mà từ sự kiên trì lan tỏa nhận thức, từ việc biến tiết kiệm năng lượng thành nét đẹp văn hóa trong đời sống hàng ngày.

Nếu như ở giai đoạn trước đây, việc tiết kiệm điện chủ yếu được nhìn nhận như một biện pháp ứng phó tạm thời vào mùa cao điểm, thì đến nay, nó đã trở thành một hành động có ý nghĩa xã hội sâu sắc – gắn với trách nhiệm công dân, với tình yêu Thủ đô và ý thức bảo vệ hành tinh. Trên khắp các tuyến phố, khu dân cư, những khẩu hiệu “Tiết kiệm năng lượng – tiết kiệm tương lai”, “Tắt điện khi ra khỏi phòng”, “Cùng nhau hành động vì một Hà Nội xanh” đã trở nên quen thuộc.

Điều đáng mừng là đằng sau những khẩu hiệu đó là hàng triệu hành động nhỏ nhưng bền bỉ: tắt bớt đèn khi không cần thiết, chuyển sang sử dụng đèn LED, tận dụng ánh sáng tự nhiên, mua sắm thiết bị tiết kiệm điện, điều chỉnh nhiệt độ điều hòa hợp lý... Những hành động tưởng như giản đơn ấy đã tạo nên một phong trào lan tỏa khắp các quận, huyện, ngõ phố.

Theo thống kê, chỉ trong giai đoạn 2021–2025, Hà Nội đã có hơn 340.000 hộ dân được tuyên truyền, hướng dẫn sử dụng năng lượng tiết kiệm; 5.250 hộ đạt danh hiệu “Hộ gia đình tiết kiệm điện tiêu biểu cấp Thành phố” và hàng chục nghìn hộ được vinh danh ở cơ sở. Con số ấy không chỉ phản ánh quy mô của phong trào, mà còn cho thấy sự chuyển biến về chất trong nhận thức cộng đồng.

Bà Nguyễn Thị Hạnh, cư dân phường Cầu Giấy chia sẻ: “Trước đây tôi ít quan tâm đến việc tiết kiệm điện, nhưng sau khi tham gia chương trình, tôi thấy lợi ích rất rõ. Nhà tôi chuyển sang dùng đèn LED, điều hòa inverter, tắt thiết bị khi không dùng. Mỗi tháng giảm được gần 200 nghìn đồng tiền điện. Tiết kiệm cho gia đình, lại góp phần bảo vệ môi trường, tại sao không làm?”.

Không chỉ trong mỗi mái nhà, tinh thần tiết kiệm năng lượng còn được lan tỏa mạnh mẽ trong hệ thống trường học và cơ quan hành chính. Tại nhiều trường tiểu học và trung học trên địa bàn, chương trình “Trường học xanh – tiết kiệm năng lượng” đã trở thành hoạt động thường niên. Học sinh được hướng dẫn tắt đèn, quạt khi ra khỏi lớp, học về các nguồn năng lượng tái tạo và được khuyến khích sáng tạo mô hình bảo vệ môi trường. Em Nguyễn Đức Long, học sinh lớp 7 Trường THCS Nghĩa Tân, hào hứng nói: “Chúng em vừa học, vừa thi làm poster tuyên truyền tiết kiệm điện. Bây giờ đi đâu em cũng nhắc người lớn tắt đèn khi không dùng. Làm việc nhỏ mà thấy có ích cho thành phố.”

Ở cấp cộng đồng, các tổ dân phố, đoàn thể, hội phụ nữ, đoàn thanh niên đều trở thành lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền và giám sát việc thực hiện chương trình. Những buổi sinh hoạt chuyên đề, cuộc thi, hội chợ xanh, tọa đàm về năng lượng sạch được tổ chức thường xuyên, giúp người dân hiểu rõ hơn ý nghĩa của việc tiết kiệm năng lượng đối với phát triển bền vững. Các thông điệp như “Tiết kiệm điện – thắp sáng niềm tin”, “Một hành động nhỏ – triệu ý nghĩa lớn” được truyền đi qua loa phường, mạng xã hội, áp phích, pano, tạo nên hiệu ứng tích cực lan rộng.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là chiến dịch Giờ Trái đất – hoạt động mang tính biểu tượng của phong trào tiết kiệm năng lượng toàn cầu. Mỗi năm, Hà Nội đều hưởng ứng mạnh mẽ, với sự tham gia của hàng chục nghìn người dân, đoàn viên, thanh niên, học sinh. Khi những con phố trung tâm đồng loạt tắt đèn trong một giờ, Thủ đô vẫn sáng lên bằng ánh sáng của tinh thần trách nhiệm và ý thức cộng đồng. Năm 2025, chiến dịch Giờ Trái đất tại Hà Nội đã giúp tiết kiệm hơn 204.000 kWh điện – con số tuy nhỏ trong tổng tiêu thụ điện của Thành phố, nhưng lại mang giá trị tinh thần to lớn, khơi dậy niềm tự hào và sự tự giác trong mỗi công dân.

Các doanh nghiệp điện lực trên địa bàn cũng đồng hành tích cực cùng người dân trong phong trào này. EVNHANOI đã triển khai hàng trăm buổi tuyên truyền, gửi tin nhắn khuyến nghị sử dụng điện hợp lý đến khách hàng, hướng dẫn cách dùng thiết bị tiết kiệm năng lượng, đồng thời hỗ trợ hộ nghèo, hộ chính sách thay thế thiết bị tiêu hao điện. Bà Phạm Thị Luyến, cư dân phường Hai Bà Trưng, cho biết: “Nhờ điện lực tư vấn, tôi biết cách sử dụng máy giặt, bình nóng lạnh, tủ lạnh tiết kiệm hơn. Hóa đơn giảm mà thiết bị vẫn bền. Tôi nghĩ đây là việc nhỏ nhưng rất có ý nghĩa.”

Cùng với người dân, các đơn vị chức năng của thành phố cũng phát huy vai trò trong việc tạo môi trường sống xanh. Hàng nghìn tuyến đường được thay đèn LED chiếu sáng công cộng, nhiều khu dân cư lắp đặt hệ thống điện năng lượng mặt trời phục vụ sinh hoạt chung. Một số khu đô thị mới còn áp dụng mô hình quản lý năng lượng thông minh, điều khiển ánh sáng, nhiệt độ tự động để giảm lãng phí điện năng. Sự thay đổi từ hạ tầng đến ý thức cộng đồng đã làm nên diện mạo mới cho Thủ đô – một đô thị hiện đại nhưng thân thiện với môi trường.

Theo các chuyên gia, thành công của Hà Nội trong việc huy động người dân tham gia chương trình tiết kiệm năng lượng là nhờ kết hợp hài hòa giữa tuyên truyền, khuyến khích và nêu gương. Mỗi hộ gia đình tiêu biểu được tôn vinh không chỉ là phần thưởng cho cá nhân, mà còn là cách lan tỏa giá trị tích cực ra cộng đồng. Chính cách làm linh hoạt, gần gũi, không áp đặt mà thuyết phục đã giúp phong trào lan sâu, bền vững và được người dân đồng lòng ủng hộ.

Điều quan trọng hơn, từ những hành động nhỏ trong mỗi gia đình, ý thức về tiết kiệm năng lượng đã dần trở thành một phần trong lối sống người Hà Nội – thanh lịch, văn minh và trách nhiệm. Giới trẻ Thủ đô ngày nay không chỉ quan tâm đến học tập, công nghệ, mà còn chú trọng đến các giá trị bền vững. Nhiều nhóm sinh viên tự thành lập câu lạc bộ “Năng lượng xanh”, “Hành tinh của chúng ta”, tổ chức các hoạt động đổi đồ cũ, thu gom pin, hướng dẫn sử dụng năng lượng sạch. Đó là minh chứng rõ nét cho sự lan tỏa của tinh thần trách nhiệm xã hội trong thế hệ mới.

Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2021–2025 đã khép lại với những kết quả vượt kỳ vọng, nhưng quan trọng hơn cả, nó đã đặt nền móng cho một thay đổi sâu sắc về nhận thức trong toàn xã hội. Người dân Thủ đô đã không còn coi tiết kiệm năng lượng là nhiệm vụ của ngành điện hay cơ quan quản lý, mà là việc của chính mình – việc làm gắn với quyền lợi, nghĩa vụ và lòng tự hào về một thành phố xanh, văn minh.

Nhìn lại chặng đường vừa qua, có thể khẳng định rằng sức mạnh lớn nhất của Hà Nội không chỉ đến từ công nghệ hay nguồn lực, mà đến từ sự đồng lòng của con người. Từ mỗi mái nhà, mỗi con phố, những hành động nhỏ bé đã kết nối lại thành dòng chảy lớn của trách nhiệm và yêu thương. Đó chính là thành công lớn nhất – thành công của một chương trình không chỉ tiết kiệm năng lượng, mà còn “đánh thức” năng lượng trong trái tim mỗi người dân Thủ đô: năng lượng của ý thức, của niềm tin và của khát vọng xây dựng tương lai xanh cho thế hệ mai sau./.