Mùa hoa gạo Hà  Nội

VNN| 03/03/2009 15:35

Một năm có bốn mùa. Mỗi mùa có ba tháng. Mỗi tháng lại có một mùa hoa để người ta thương, người ta nhớ. Với tôi, tháng ba là  mùa hoa gạo. Hà  Nội đẹp hơn vì sắc đử rực của hoa gạo.

Cho dù có ai đó gọi hoa bằng cái tên rất đẹp - hoa mộc miên - thì tôi vẫn chỉ thích được gọi loà i hoa dân dã có mầu đử rực như lử­a cháy khôn nguôi, với những cánh hoa dầy dặn, gợi cảm như đôi môi người đà n bà  đang yêu, cũng bằng một cái tên giản dị, quê mùa đầy chất ẩm thực- hoa gạo. 

Hay bởi tuổi thơ, nhà  tôi ở gác hai của một căn nhà  nằm trên con phố cũ nhìn ra đửn Ngọc Sơn, cầu Thê Húc và  hồ Gươm. Trước cử­a dẫn và o đửn có những cây gạo lớn. Tôi biết đến bông gạo lần đầu tiên, ấy là  khi một chiửu, trời mùa hè đang nóng hầm hập chợt nổi giông. Những bông gạo trắng trước cử­a đửn bỗng bay rợp, khiến cho bầu trời chỉ mù mịt những đám bông nhẹ và  trắng tinh như vô hình.

Mẹ chỉ cho tôi: Bông gạo đấy con ạ. Bông của nó tốt lắm, là m gối rất êm mà  lại mát, thấm mồ hôi! Tôi kinh ngạc. Là m sao mà  loại hoa đử thẫm, mập mạp, dân dã nhường kia lại dâng hiến cho đời thứ bông trắng trong, thanh khiết nhẹ nhà ng nhường kia. Hoa vắt kiệt sức mình, hay đấy là  tâm hồn hoa đã được thanh lọc, để chỉ mang đến cho đời những giấc ngủ, giấc mơ bình yên và  dịu êm?

Từ ban - công nhìn ra phía đửn, chỉ cần thấy một và i bông gạo bắt đầu bung nở, bay nhè nhẹ trên không trung, là  tôi lén mẹ chạy ra đửn Ngọc Sơn, đuổi theo nhặt những bông gạo trắng xốp như len, giữa có một cái hạt nhử và  đen như hạt đỗ đen, lăn tròn trên mặt đất như có chân, rồi chạy thật nhanh vử nhà  trước bữa cơm chiửu dọn ra.

Cả nhà  tôi quây quần quanh mâm cơm trong cơn mưa sầm sập, và  không khí oi nồng. Bữa cơm dạo đó chỉ rặt một loại gạo tồn kho, hạt gạo rời rạc, có khi còn thoảng mùi mốc. Thức ăn nhiửu khi chỉ có bát canh mồng tơi rau đay nấu suông, một chút tép rang, lạc rang hoặc và i bìa đậu rán, cùng đĩa cà  muối sổi chấm với nước mắm dầm ớt rõ cay, hôm nà o tươi lắm mới có chút thịt rim mặn hoặc cá rán.

Mùa hoa gạo Hà  Nội

Hoa gạo trước cổng đửn Ngọc Sơn

Vậy mà  chúng tôi ăn thấy rất ngon. Vậy mà  đứa trẻ là  tôi vẫn có một cảm giác hạnh phúc ấm áp khó tả, dù mẹ tôi có khi suốt bữa cứ ca cẩm vì mua phải loại gạo mốc chẳng có chút nhựa nà o. Rồi như vô tình, mẹ kể cho chúng tôi nghe bữa cơm của thợ gặt ngà y mùa ra sao. Ấy là  mẹ kể lại theo lời của bà  ngoại, tức cụ ngoại tôi, chứ mẹ cũng là  dân thà nh phố, sống ở thà nh phố từ nhử có ở quê ngà y nà o đâu.

Vậy mà  mẹ kể hấp dẫn lắm. Bát cơm của thợ gặt ấy à . Cơm gạo mới thơm phức, cứ vun gọi là  đầy có ngọn, như cái đấu ấy. Thức ăn chỉ có tép rang, dưa muối. Vậy mà  ăn một loáng là  sạch trơn!.  Mẹ kể, còn chúng tôi vừa ăn vừa mắt tròn mắt dẹt nghe, lạ lẫm như chuyện ngà y xử­a ngà y xưa..., dù chẳng hiểu "cái đấu" là  cái gì. Rồi mâm cơm của chúng tôi cũng sạch trơn tự lúc nà o. Hay mẹ tôi muốn các con được ngon miệng hơn, quên đi cái thứ gạo rời rạc thường gọi là  gạo mậu dịch...

Nhưng có những thứ của thời xưa ấy, giử có tiửn cũng rất khó tìm ra. Như cái gối bằng bông gạo chẳng hạn. Hoá ra, hằng đêm tôi vẫn gối đầu lên cái gối nho nhử nhồi bông gạo mà  mẹ mua ở đâu không rõ. Chiếc gối êm ái, mát rượi, đôi chỗ vẫn lợn cợn những hạt bông ở giữa, nhử như hạt đỗ đen. Hằng đêm, tôi gối đầu lên chiếc gối, gối đầu lên tình thương của mẹ, mê mải đọc câu truyện cổ tích có ba mẹ con con Gạo và  thằng Nhࠝ chạy trốn bọn phìa, bọn tạo trong rừng sâu...

Còn nhử, tôi đã hiểu sự gử­i gắm khát khao có gạo ăn, có nhà  ở của con người, của nhà  văn. Аâu biết, đó còn là  khát khao của cả dân tộc  mình. Nhưng giử lớn lên, sao không còn thấy hoa gạo cháy đử trời nữa? Nhà  cũ của cha mẹ tôi cũng không còn ai ở. Không biết mỗi khi trời giông gió, bông gạo có còn bay trắng xóa cả mắt người nữa không... 

Nghe tôi kể vử tuổi thơ, anh mỉm cười nhìn tôi như đứa em gái nhử: Anh sẽ đưa em đi tìm hoa gạo. Tôi nhớ, dạo đó là  tháng ba, tháng của mùa hoa gạo, mùa trảy hội chùa Hương. à”i chao, dọc con đường từ suối Yến và o, miên man là  hà ng cây gạo. Hoa gạo nở đử trời.

Những bông hoa như những ngọn nến lớn lập lòe trên cây. Hoa soi cho con người trên đoạn hà nh trình gập gửnh đến với cử­a Phật, với Mẫu Thượng ngà n, trên con đường hướng con người tới cái thiện... Hay hoa soi cho con người nhìn lại chính tâm hồn mình, rọi cả và o những góc u uẩn nhất, nơi những muộn phiửn, thất vọng, những buồn đau xưa cũ đang dần quên?

Mùa hoa gạo Hà  Nội

Nguồn: Vietnamcayda.com

Sự ám ảnh và  si mê hoa gạo của tôi cũng trở thà nh nỗi ám ảnh trong anh, khi anh bảo: Anh và  em thi nhau xem ai phát hiện được hoa gạo trước nhé. Có những chuyến đi, bất ngử, cây hoa gạo hiện ra trước mắt tôi như tiửn định. Có cây, thân gốc sù sì như một người đà n bà  từng trải, bản lĩnh và  vững chãi. Có cây lại mảnh mai  như một thiếu nữ mộng mơ, đang thuở dậy thì. Nhưng dù là  đà n bà  hay trinh nữ, những cánh hoa gạo đửu dầy dặn, đầy sinh khí, đửu cháy đử, mãnh liệt một tình yêu với trời đất, với sông núi, cử cây. Hay với chính nhân gian? 

Lại có những chuyến đi mửi mắt mà  chẳng gặp, dù chỉ một cánh hoa. Nhưng bù lại, mới thấy non sông như lụa là , như gấm vóc. Bù lại, mới thấy được biết bao thân phận khổ đau mà  mỗi cuộc đời họ như mỗi trang sách hay và  bí ẩn mà  tôi còn phải đọc, chiêm nghiệm, để hiểu và  học. Mới thấy thế gian là  dâu bể nhưng sự sống và  được sống trong đời vẫn là  thú vị, thiêng liêng, là  hấp dẫn.

Mới hay, khi cái tình trai gái, cái tình của người nam, người nữ, được xẻ chia với núi sông, với cuộc đời rộng lớn, lại tri kỷ như rễ cây hoa gạo bám chặt và o đất mẹ. Cảm ơn hoa gạo, cảm ơn loà i hoa dân dã, dung dị với những nắm bông nhử trắng tinh nhẹ như hơi thở, lại mang đến cho tôi nhiửu đến thế, già u có đến thế và  nặng nợ đến thế. Cả con tim biết đập rộn rà ng vì tình yêu, biết đập vì nghĩa đời rộng lớn. Cả tầm nghĩ và  mắt nhìn xa hơn...

Năm tháng cứ rộng dà i theo đời người. Cái khao khát có gạo, có nhà  trong câu chuyện cổ tích thơ bé ngà y xử­a ngà y xưa... tôi từng mải mê đọc, giử đã thà nh hiện thực. Аâu đâu cũng có thể bắt gặp những ngôi biệt thự, những căn nhà  khang trang, những chung cư hiện đại. Tôi cũng đã có một ngôi nhà  riêng, rộng rãi, đẹp đẽ hơn rất nhiửu  căn nhà  nhử của mẹ cha. Bữa cơm hà ng ngà y chỉ một loại gạo dẻo thơm, ngon ngọt như ngọc ngà  của trời đất.

Vậy nhưng sao lòng người lại bất an? Không ai đi ngược được thời gian. Khi đã có gạo, có nhà , giử người ta lại mê mải đọc "cổ tích" thời hiện đại với ước ao: Bao giử xã hội hết tham nhũng, không còn chuyện chồng giết vợ, con giết cha, không còn chuyện thầy cô xúc phạm, bạo hà nh học sinh đến chết, không còn chuyện hà ng vạn trẻ em thất học... Hoá ra, hạnh phúc hay sự bình yên trong lòng người chỉ thật sự trọn vẹn khi đặt trong hạnh phúc và  sự bình yên của đất nước.

(0) Bình luận
  • Đình làng Văn Uyên - Nơi lưu giữ hồn cốt văn hóa và dấu ấn Đức Thánh Nguyễn Siêu
    Nằm bên dòng sông Hồng, đình làng Văn Uyên (nay thuộc xã Nam Phù, TP. Hà Nội) là nơi nhân dân địa phương thờ Đức Thánh Nguyễn Siêu làm Thành hoàng làng. Trải qua nhiều thế hệ, ngôi đình không chỉ là không gian sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng dân cư mà còn lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa.
  • Bảo tàng Mỹ thuật ở giữa làng quê (huyện Ba Vì)
    Xứ Đoài là một vùng đất tối cổ - vùng địa văn hoá, địa thi hoạ - nơi mà con người có thể trải nghiệm đời mình trong hệ sinh thái tự nhiên của vùng đất, đi qua những truyền thuyết, cổ tích, để từ đó tạo nên tâm tính, giọng nói đặc trưng của con người xứ Đoài. Nắng và gió, núi và sông xứ Đoài đã gợi cảm hứng sáng tác cho một Tản Đà, một Quang Dũng và nhiều thi nhân, hoạ sĩ: từ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí đến Sĩ Tốt, Nguyễn Tiến Chung, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Sáng... và những thế hệ văn nghệ sĩ sau này, ở họ đều có những sáng tác xuất sắc về xứ Đoài.
  • Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (huyện Phú Xuyên)
    Đi khắp các vùng miền của Tổ quốc, những cựu tù binh Phú Quốc đã sưu tầm kỷ vật, di vật, tranh ảnh có liên quan đến các nhà tù trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược mà đồng đội và các ông đã trải qua. Hơn 20 năm kiếm tìm và góp nhặt, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, do chính những người cựu tù năm xưa thành lập là những minh chứng chân thực về một thời oanh liệt và hào hùng của dân tộc.
  • Bảo tàng Quê hương phong trào chiếc gậy Trường Sơn (huyệnỨng Hoà)
    Hoà Xá là một làng quê nằm sát bờ tả sông Đáy, thuộc vùng ven chiêm trũng Khu Cháy. Nơi đây sớm có phong trào cách mạng ngay từ những năm 1930, là hậu phương trung thành của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hòa Xá được xem là quê hương của phong trào động viên thanh niên lên đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” và câu chuyện huyền thoại “chiếc gậy Trường Sơn”.
  • Khu Cháy, Bảo tàng Khu Cháy - một địa chỉ đỏ về truyền thống đấu tranh cách mạng ở Ứng Hoà, Phú Xuyên
    “Khu Cháy” là thuật ngữ để nói về một khu du kích trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp gồm 22 xã ở phía nam huyện Ứng Hoà và tây huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
  • Bảo tàng Tổng cục II (quận Hoàng Mai)
    Toạ lạc tại số 322 đường Lê Trọng Tấn, quận Hoàng Mai, Hà Nội trên khuôn viên rộng 3.500m2, gồm 2 tầng nhà và phần trưng bày ngoài trời, Bảo tàng Tổng cục II hiện lưu giữ 5.830 hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật quý hiếm gắn liền với cuộc đời hoạt động của nhiều chiến sĩ tình báo xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam. Với chức năng phục vụ công tác nghiên cứu, tham quan học tập, giáo dục truyền thống, Bảo tàng Tổng cục II chính thức được Bộ Văn hoá - Thông tin công nhận nằm trong hệ thống các bảo tàng cấp 2 toàn quân.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nhớ đình xưa nơi phố cũ
    Một buổi chiều cuối năm 2025, tôi trở về bên Hồ Gươm, nơi lưu giữ miền cổ tích của tuổi thơ mình. Rảo bước trên vỉa hè phố Cầu Gỗ để vào chợ Hàng Bè, nơi tôi đã đi qua không biết bao lần trong suốt 25 năm đầu đời của mình (1954-1979), tôi bỗng ngỡ ngàng như lạc vào một miền xa lạ.
  • Cuộc đối thoại của âm nhạc quốc tế giữa lòng Hà Nội
    Những nghệ sĩ vượt hàng nghìn kilomet để đến Hà Nội, những người con Việt Nam trở về sau các chuyến lưu diễn quốc tế và các tài năng trẻ từ nhiều nền văn hóa đã cùng nhau kể một câu chuyện chung bằng ngôn ngữ của âm nhạc trong chương trình nghệ thuật đặc biệt “Crescendo - Giao hưởng kết nối”. Đó không chỉ là một đêm hòa nhạc giàu giá trị nghệ thuật mà còn là cuộc gặp gỡ của những hành trình âm nhạc đa quốc gia giữa lòng Thủ đô Hà Nội - điểm hẹn của các sự kiện âm nhạc và giao lưu văn hóa quốc tế.
  • Hà Nội và hành trình trở thành “điểm hẹn” nghệ thuật toàn cầu
    Những đêm ballet kinh điển, đại nhạc hội sôi động với hàng chục nghìn khán giả, các triển lãm và liên hoan kết nối nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế… đang từng bước đưa Hà Nội thành điểm đến của nhiều sự kiện nghệ thuật tầm khu vực và thế giới, góp phần định hình vị thế đô thị sáng tạo.
  • Phường Đống Đa đẩy mạnh tuyên truyền nhiệm vụ chính trị của thành phố
    Triển khai Kế hoạch của Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội về đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền thực hiện nhiệm vụ chính trị của Thành phố Hà Nội quý II đến quý IV năm 2026; Đảng ủy phường Đống Đa sẽ đẩy mạnh tuyên truyền thông điệp chủ đạo: “Hà Nội hành động quyết liệt, đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững, phục vụ Nhân dân” tới cán bộ, đảng viên và Nhân dân trên địa bàn phường.
  • [Podcast] Cơ chế, chính sách, thẩm quyền, trách nhiệm xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô
    Trên cơ sở quy định của Hiến pháp năm 2013; đồng thời kế thừa Luật Thủ đô năm 2024, Luật Thủ đô năm 2026 tiếp tục ghi nhận: “Thủ đô là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, nơi đặt trụ sở của các cơ quan trung ương của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế; là trung tâm lớn về kinh tế, văn hoá, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục, đào tạo, y tế và hội nhập quốc tế.
Đừng bỏ lỡ
  • Âm nhạc cuối tuần : “Bản hòa ca” của những cuộc giao lưu văn hóa
    Sau thành công của chương trình nghệ thuật đặc biệt “Crescendo - Giao hưởng kết nối” trong khuôn khổ Liên hoan Âm nhạc Quốc tế Crescendo - Hà Nội 2026 diễn ra vào tối 4/7, chiều 5/7, Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ tiếp tục chào đón đông đảo công chúng đến với chương trình “Âm nhạc cuối tuần”. Hai chương trình mang màu sắc khác nhau nhưng đều góp phần khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của không gian di sản này như một điểm hẹn văn hóa mở, nơi âm nhạc kết nối cộng đồng, lan tỏa bản sắc Hà Nội và mở rộng cánh cửa giao lưu với thế giới.
  • Hàng nghìn người tôn vinh vẻ đẹp cổ phục "Việt Phong Hội Tụ" ở Cố đô Huế
    Hàng nghìn người yêu văn hóa và cổ phục từ khắp mọi miền đất nước đã tụ hội về Cố đô Huế tham gia "Việt Phong Hội Tụ" và trong đó có nhiều nghệ sĩ nổi tiếng.
  • “Crescendo - Giao hưởng kết nối”: Đưa các giá trị văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực đời sống
    Tối 4/7, tại Nhà Bát Giác - không gian mở bên hồ Hoàn Kiếm, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Crescendo - Giao hưởng kết nối”. Chương trình khẳng định cam kết phát triển văn hóa Thủ đô theo định hướng “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo - Hội nhập - Kết nối”, đưa các giá trị văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống.
  • Ra mắt sách tranh “Finneas trong thế giới rộng lớn”
    Chiều 4/7, tại VNU Bookstore (Đại học Quốc gia Hà Nội), Công ty Cổ phần Xuất bản và Giáo dục Quảng Văn tổ chức ra mắt cuốn sách tranh “Finneas trong thế giới rộng lớn”. Thông qua hành trình của một chú voi nhỏ, cuốn sách gửi gắm những thông điệp ý nghĩa về tình yêu thiên nhiên, ý thức bảo vệ môi trường và trách nhiệm với thế giới xung quanh.
  • Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026: Mang "hơi thở đương đại" vào lòng phố cổ
    Nhằm hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và chương trình xúc tiến du lịch trọng điểm của Thủ đô, Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội năm 2026 chính thức được khởi động. Đây là sự kiện văn hóa - du lịch thường niên quy mô lớn, mang sứ mệnh tôn vinh, bảo tồn giá trị tà áo dài truyền thống, đồng thời mở ra những chương mới cho sự phát triển của du lịch Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung trong lòng bạn bè quốc tế.
  • Hơn 100 nghệ sĩ sẽ tham gia biểu diễn tại đại nhạc kịch "Đất nước thiên hùng ca"
    Với sự hội tụ của nhiều loại hình nghệ thuật, công nghệ trình diễn đỉnh cao và nội dung đặc biệt ý nghĩa, “Đất nước thiên hùng ca” tái hiện 4.000 năm lịch sử sống động trong 75 phút với những trải nghiệm đa giác quan lần đầu tiên xuất hiện tại Việt Nam. Show sẽ công diễn chính thức từ ngày 10/7/2026 tại Vinpearl Theatre (Ocean City, Hà Nội).
  • Kể câu chuyện “Áo dài Huế - Dòng chảy di sản và hội nhập” bên dòng sông Hương
    Các nhà thiết kế nổi tiếng cùng nghệ sĩ, diễn viên và người mẫu trình diễn “Áo dài Huế - Dòng chảy di sản và hội nhập” bên dòng sông Hương, mở màn cho Tuần lễ Áo dài Huế 2026.
  • Công nhận khu du lịch cấp thành phố đối với Khu du lịch Hồ Tây và vùng phụ cận
    Khu du lịch Hồ Tây và vùng phụ cận sở hữu cảnh quan thiên nhiên khoáng đạt với mặt nước hồ mênh mông, kết hợp hài hòa với hệ thống các di tích lịch sử - văn hóa tâm linh lâu đời như chùa Trấn Quốc, phủ Tây Hồ và các làng nghề truyền thống đặc sắc...
  • Huyền thoại piano Nhật Bản và dàn nghệ sĩ quốc tế hội tụ tại Nhà Bát Giác vào tối ngày 4/7
    Trong khuôn khổ Liên hoan Âm nhạc Quốc tế Crescendo 2026, chương trình nghệ thuật đặc biệt mang tên “Crescendo - Giao hưởng kết nối” sẽ chính thức ra mắt công chúng yêu nhạc Thủ đô vào tối ngày 4/7. Sự kiện diễn ra tại Nhà Bát Giác – một không gian đậm màu sắc văn hóa nằm bên vườn hoa Tượng đài Vua Lý Thái Tổ, ngay cạnh hồ Hoàn Kiếm thơ mộng.
  • Phim “Trời cao nguyên xanh”: Hành trình gìn giữ bình yên từ lòng dân giữa đại ngàn Tây Nguyên
    Lấy bối cảnh Tây Nguyên hùng vĩ nhưng tiềm ẩn nhiều vấn đề phức tạp về an ninh, xã hội phim Trời cao nguyên xanh khắc họa hành trình gìn giữ bình yên của lực lượng công an bằng sự thấu hiểu, lòng dân và niềm tin.
Mùa hoa gạo Hà  Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO