Lan tỏa giá trị của nghệ thuật truyền thống tới công chúng Thủ đô

Phát biểu khai mạc chương trình, bà Lê Thị Ánh Mai - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội nhấn mạnh vai trò quan trọng của cộng đồng trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể. Theo bà Lê Thị Ánh Mai, các hoạt động thực hành, trình diễn di sản góp phần tăng cường công tác quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể, tạo không gian để các nhóm cộng đồng thực hành di sản, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về trách nhiệm bảo vệ và phát huy các giá trị di sản. Đây cũng là dịp giới thiệu, quảng bá những giá trị di sản văn hóa phi vật thể của Hà Nội tới nhân dân trong nước và quốc tế, gắn với phát triển du lịch, góp phần nâng cao đời sống của các nhóm cộng đồng đang nắm giữ và thực hành di sản.

Mở đầu chương trình là màn diễu hành nghệ thuật với sự tham gia của các nghệ nhân, nghệ sĩ trong trang phục truyền thống đặc trưng của Chèo, Tuồng và Ca trù, tạo nên không khí lễ hội rực rỡ trong không gian Bảo tàng Hà Nội.

Tham gia chương trình có 6 câu lạc bộ nghệ thuật truyền thống tiêu biểu của Hà Nội, đại diện cho ba loại hình Chèo, Tuồng và Ca trù đang được gìn giữ, thực hành tại các địa phương của Thủ đô, gồm: Câu lạc bộ Chèo xã Phúc Thịnh; Câu lạc bộ Tuồng thôn Dương Cốc, xã Hưng Đạo; Câu lạc bộ Ca trù thôn Lỗ Khê, xã Thư Lâm; Câu lạc bộ Tuồng thôn Đồng Bảng, xã Vật Lại; Câu lạc bộ Chèo xã Đông Anh và Câu lạc bộ Tuồng Lương Quy, xã Thư Lâm. Các câu lạc bộ đều có nhiều đóng góp trong bảo tồn, truyền dạy và thực hành nghệ thuật truyền thống tại cộng đồng. Qua hoạt động biểu diễn và giao lưu, các nghệ nhân, nghệ sĩ góp phần truyền cảm hứng, tình yêu nghệ thuật truyền thống cho thế hệ kế cận, qua đó bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của Thăng Long - Hà Nội trong đời sống đương đại.

Điểm nhấn của chương trình là các tiết mục biểu diễn trên sân khấu chính ở khu vực sảnh trước Bảo tàng Hà Nội. Không gian được thiết kế theo hướng mở, kết hợp giữa trình diễn nghệ thuật và trải nghiệm tương tác, giúp công chúng tiếp cận di sản trực quan, sinh động.

Đến với chương trình, công chúng có cơ hội thưởng thức các trích đoạn kinh điển được dàn dựng công phu, giới thiệu những giá trị tiêu biểu của sân khấu truyền thống Việt Nam. Trong đó có các trích đoạn Chèo như “Quan Âm Thị Kính”, “Tấm Cám”; các trích đoạn Tuồng “Ngọn lửa Hồng Sơn”, “Trưng Nữ Vương đề cờ”, “Ngô Quyền định đô”, cùng những làn điệu Ca trù cổ do các nghệ nhân giàu kinh nghiệm thể hiện. Mỗi tiết mục mang giá trị nghệ thuật, đồng thời phản ánh chiều sâu lịch sử, văn hóa và bản sắc dân tộc được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Bên cạnh biểu diễn, khán giả còn có cơ hội trực tiếp trải nghiệm nhiều hoạt động như hóa trang nhân vật sân khấu, mặc trang phục truyền thống, tìm hiểu đạo cụ, nhạc cụ, kỹ thuật hóa trang và biểu diễn của từng loại hình nghệ thuật cùng các câu lạc bộ. Đặc biệt, chương trình mở ra không gian giao lưu gần gũi giữa công chúng với các nghệ nhân, qua đó giúp khán giả tìm hiểu về lịch sử hình thành, đặc trưng nghệ thuật, giá trị văn hóa và hành trình gìn giữ các loại hình sân khấu truyền thống trong đời sống hiện đại.

Thông qua việc kết hợp biểu diễn, trải nghiệm và tương tác, chương trình tạo nên một không gian văn hóa để công chúng không chỉ thưởng thức nghệ thuật mà còn trực tiếp khám phá, cảm nhận và kết nối với di sản. Đây cũng là cách tiếp cận nhằm đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với đời sống đương đại, tạo điều kiện để thế hệ trẻ hiểu, yêu và chủ động tham gia gìn giữ các giá trị văn hóa dân tộc.

Chương trình “Âm nhạc và Di sản” là một trong những điểm nhấn của chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật do Bảo tàng Hà Nội tổ chức trong Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026, góp phần phát huy vai trò của Bảo tàng Hà Nội như một không gian kết nối di sản với cộng đồng, lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống và thúc đẩy sáng tạo trong đời sống đương đại./.