Nghệ thuật truyền thống và hành trình lan tỏa bản sắc văn hóa Thăng Long- Hà Nội
Tối 13/9, tại sân khấu Nhà Bát Giác bên hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội), chương trình “Âm nhạc cộng đồng” do Nhà hát Cải lương Hà Nội thực hiện đã đưa những câu ca về quê hương, đất nước, con người Việt Nam nói chung, Hà Nội nói riêng đến gần công chúng hơn trong một không gian mở. Không chỉ giới thiệu vẻ đẹp của nghệ thuật cải lương, đêm diễn còn cho thấy sức sống của sân khấu truyền thống trong việc kể lại những câu chuyện lịch sử, đánh thức ký ức và tạo nên sự kết nối với đời sống hôm nay.
Mở đầu chương trình là tiết mục “Viết tiếp câu chuyện hòa bình” qua phần trình bày của nghệ sĩ Quang Thanh, Xuân Vương cùng top múa đã tạo nên sắc thái trang trọng cho đêm diễn. Từ hình ảnh lá cờ Tổ quốc đến những giai điệu về hòa bình, tiết mục truyền tải thông điệp về giá trị của hòa bình hôm nay. Bởi hòa bình là thành quả được đổi bằng biết bao hy sinh của ông cha, của thế hệ đi trước, đồng thời cũng là trách nhiệm được trao lại cho những thế hệ đang sống trong hiện tại.

Mạch cảm xúc chương trình tiếp tục được nối dài qua những tiết mục ca cổ như “Hoa Mua trắng”, “Thăng Long điểm hẹn”, “Hãy yên lòng mẹ ơi”; tân cổ “Dấu chân phía trước”, “Lời ru đất nước”, “Sợi nhớ sợi thương” và “Gợi nhớ quê hương”. Các tiết mục không đi theo một câu chuyện duy nhất mà mở ra nhiều lát cắt về đất nước, đó là tình mẫu tử thiêng liêng, là tình yêu quê hương, đất nước, là sự tri ân đối với những thế hệ đi trước và là niềm tin hướng về tương lai.

Sự đan xen của các thể loại tạo nên tổng thể một chương trình có tiết tấu đa dạng, đồng thời cho thấy sức biểu đạt phong phú của một loại hình nghệ thuật đã hình thành và phát triển qua nhiều thế hệ.
Trong đó, tiết mục xẩm “Hà thành 36 phố phường” tạo nên một điểm nhấn đặc biệt. Những câu hát mộc mạc, giàu tính tự sự đưa người nghe ngược dòng thời gian, trở về với hình ảnh phố cổ Hà Nội nhộn nhịp, nơi mỗi con phố từng gắn với một nghề, mỗi góc chợ lưu giữ một nếp sinh hoạt và mỗi thanh âm đều góp phần làm nên bản sắc của đô thị ngàn năm văn hiến.

Trong không gian phố đi bộ Hà Nội hôm nay, mỗi câu hát không còn chỉ là ký ức của những phiên chợ hay những gánh hát rong năm xưa. Khi vang lên giữa dòng người dạo bước quanh hồ Gươm, loại hình nghệ thuật xẩm này trở thành cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, để người Hà Nội thêm tự hào về di sản quê hương, còn du khách có cơ hội cảm nhận một nét văn hóa rất riêng của mảnh đất Thăng Long nghìn năm tuổi.
Cùng với đó, những tiết mục như “Quê hương ba miền”, “Gánh hàng rong”, “Sầu vương ý nhạc” lại gợi mở những hình ảnh thân thuộc của đời sống và ký ức. Khép lại chương trình là trích đoạn “Chung sắc mai đào” với sự tham gia của NSƯT Quang Thanh, nghệ sĩ Thiên Hương cùng nhóm múa.

Chính sự đa dạng ấy giúp chương trình không chỉ dừng lại ở một đêm biểu diễn phục vụ công chúng mà còn trở thành hành trình khám phá văn hóa Thủ đô. Khán giả có cơ hội thưởng thức cải lương với những câu vọng cổ sâu lắng, cảm nhận nhịp điệu của điệu múa dân gian, rồi lắng nghe tiếng hát kể chuyện phố, chuyện nghề. Mỗi loại hình nghệ thuật đều mang một ngôn ngữ biểu đạt riêng nhưng cùng góp phần khắc họa diện mạo của một Hà Nội vừa cổ kính, vừa năng động và giàu sức sống.
Đây cũng là hướng đi cụ thể hóa Chương trình hành động số 08-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Trong đó, thành phố đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái văn hóa – sáng tạo đa dạng, hiện đại; phát triển công nghiệp văn hóa thành ngành kinh tế mũi nhọn. Qua đó, đưa những chương trình nghệ thuật chất lượng cao mang thương hiệu Hà Nội tới gần công chúng, có sức lan tỏa ra khu vực và bạn bè quốc tế.

Từ góc nhìn đó, mỗi chương trình biểu diễn tại Nhà Bát Giác có thể được xem như một mắt xích trong quá trình hình thành sản phẩm nghệ thuật của Thủ đô, để di sản không chỉ được bảo tồn mà trở thành nguồn lực để sáng tạo giá trị mới, mở rộng không gian văn hóa và góp phần tạo nên sức hấp dẫn rất riêng của Hà Nội./.