Kinh hãi ốc lạ trên sông Thị Vải

à”ng Nguyễn Văn Tháu, 67 tuổi, sống taÌ£i xã Phước Thái, huyêÌ£n Long ThaÌ€nh, tỉnh АôÌ€ng Nai than trời: GâÌ€n nườ­a tháng nay, tôi không dám thả lưới taÌ£i khu vưÌ£c cảng xi măng Cẩm Phả nữa....

Rỉa hết thịt tôm, cá

Sau gâÌ€n bốn giơÌ€ thả lưới, kéo lên thấy con tôm tít trọng lượng khoảng hơn hơn môÌ£t laÌ£ng (100 gam) mắc lưới, anh Cam Văn ThoaÌ£i mưÌ€ng thâÌ€m. Tuy nhiên, khi đưa lưới laÌ£i gâÌ€n để gỡ, thấy đám ốc bám đâÌ€y trên thân tôm, anh nói ngay:  Chắc lại phải thả con tôm nà y xuống sông rồi. Thấy mọi người không hiểu, anh chỉ đám ốc rồi phát cáu: Mấy con ốc naÌ€y hút hết thiÌ£t tôm rôÌ€i, không thả tôm xuống sông thiÌ€ để laÌ€m giÌ€.

Có thâm niên đánh cá trên sông ThiÌ£ Vải hơn 25 năm nay, anh ThoaÌ£i cho biết: Trước đây không hêÌ€ thấy loaÌ£i ốc hút thịt cá, tôm, cua naÌ€y. Chúng mới chỉ xuất hiêÌ£n hơn môÌ£t năm nay. Lão ngư Nguyễn Văn Tháu, có thâm niên hơn 50 năm đánh bắt cá trên con sông naÌ€y, kể: Sau khi haÌ€nh vi xả thải trôÌ£m của Vedan, cuÌ€ng môÌ£t số nhaÌ€ máy khác ra sông ThiÌ£ Vải biÌ£ phát hiện vaÌ€ yêu câÌ€u ngưng xả, khoảng 3-4 tháng  sau, cá đã có trở lại. TưÌ€ đâÌ€u năm 2010 đến nay, đã thấy có những con ốc lạ naÌ€y xuất hiện lác đác ở đoạn sông khu vưÌ£c cảng xi măng Cẩm Phả. Khoảng nử­a năm trở laÌ£i đây, chúng sinh sôi nhiêÌ€u vô kể. Từ đó, mỗi khi kéo lưới, thấy đươÌ£c tôm, cua, gheÌ£, cá cũng mưÌ€ng, nhưng lại thấy loaÌ£i ốc trên bám đâÌ€y. Gỡ lưới, chỉ thấy tôm, cá... bắt được còn trơ xương và  vử.   

Không biết chắc ốc gì...

à”ng Phạm Văn Miên, nhaÌ€ sinh thái hoÌ£c thuộc ViêÌ£n Môi trươÌ€ng vaÌ€ phát triển TP.HCM sau khi xem xét những con ốc lạ do phóng viên bắt đưa vử, đã cho răÌ€ng đây không phả laÌ€ loaÌ€i mới. Theo ông, nó thuôÌ£c hoÌ£ Buccinidae vaÌ€ giống Clea. Аây laÌ€ giống ốc ăn thiÌ£t. 

Giải thích vêÌ€ việc loaÌ€i ốc trên chỉ sống nhiêÌ€u ở đoạn sông gâÌ€n khu vưÌ£c cảng xi măng Cẩm Phả, ông Miên nói: có thể ở khu vưÌ£c naÌ€y, nước có đôÌ£ măÌ£n thích hơÌ£p vaÌ€ đáy sông có nhiêÌ€u chất dinh dưỡng cho loaÌ€i ốc trên. 

Trong khi đó, ThS Ngô Xuân Quảng, Trưởng phoÌ€ng Công nghêÌ£ quản lý môi trươÌ€ng, thuôÌ£c ViêÌ£n Sinh hoÌ£c nhiêÌ£t đới TP.HCM, nhà  nghiên cứu vêÌ€ đôÌ£ng vật đáy không xương sống vuÌ€ng cửa sông, ven biển thì lại cho biết, loaÌ€i ốc naÌ€y có thể thuôÌ£c lớp Class Gastropoda, hoÌ£ Nassariidac. à”ng Quảng cũng cho biết thêm, taÌ€i liêÌ£u thế giới có nói vêÌ€ những con ốc naÌ€y, nhưng rất ít. CoÌ€n taÌ€i liêÌ£u nghiên cứu của ViêÌ£t Nam, ông chưa tiÌ€m thấy, hoăÌ£c cũng có thể đã có ngươÌ€i nghiên cứu, nhưng chưa công bố nên không thể biết được.  

à”ng Quảng cũng nhận định tương tự như ông Miên khi cho răÌ€ng, có thể đây laÌ€ loaÌ€i ốc không mới, chúng chỉ mới xuất hiện gần đây là  do trước kia, vuÌ€ng sông ThiÌ£ Vải chưa có điêÌ€u kiêÌ£n thuâÌ£n lơÌ£i cho chúng phát triển. Hoặc, cũng có thể, đây là  loà i ngoaÌ£i lai theo taÌ€u thuyêÌ€n đi vaÌ€o khu vưÌ£c naÌ€y, găÌ£p điêÌ€u kiêÌ£n thích hơÌ£p nên đã sinh sôi, nảy nở. ViêÌ£c sông ThiÌ£ Vải ô nhiễm nên phát sinh môÌ£t loaÌ€i ốc nguy haÌ£i laÌ€ điửu khó xảy ra. 

TS Nguyễn Minh Niên, PhoÌ€ng NguôÌ€n lơÌ£i thủy sản, ViêÌ£n Nghiên cứu nuôi trôÌ€ng thủy sản II cũng đưa ra nhâÌ£n điÌ£nh ban đâÌ€u, rất khó có khả năng đây laÌ€ môÌ£t loaÌ€i ốc hoaÌ€n toaÌ€n mới. Riêng loaÌ€i ốc ăn thiÌ£t cũng không phải laÌ€ loà i laÌ£ với giới chuyên môn.

Mặc dù đưa ra nhiửu phửng đoán, nhưng cuối cùng, các nhà  khoa học vẫn chưa thể biết đích xác danh tính loà i ốc lạ xuất hiện trên sông Thị Vải, ít nhất là  cho đến hôm nay...