Hướng tới hợp tác song phương bền vững trong nghệ thuật

Từ hợp tác nghệ thuật đến đối tác chiến lược văn hóa

Tại một diễn đàn kết nối nghệ thuật múa gần đây tại Seoul, sự hiện diện của đại diện Việt Nam cùng với các chuyên gia của Hàn Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Mông Cổ và Trung Quốc đã cho thấy nhu cầu cấp thiết của việc xây dựng những nền tảng hợp tác văn hóa bền vững trong khu vực. Không chỉ đơn thuần chia sẻ kinh nghiệm hay trình diễn kỹ thuật, các đại biểu tham dự diễn đàn còn cùng nhau bàn luận về những cơ chế hỗ trợ lâu dài cho nghệ sĩ múa, các mô hình hợp tác liên quốc gia, cũng như vai trò của nghệ thuật múa trong việc định hình bản sắc văn hóa châu Á trong thế kỷ 21.

Những trao đổi với Hội đồng Nghệ thuật Hàn Quốc cũng đã gợi mở nhiều triển vọng hợp tác thực chất: từ ký kết các biên bản ghi nhớ (MOU), đồng tổ chức các dự án giao lưu nghệ sĩ đến việc xây dựng tác phẩm múa chung cho các sự kiện quốc tế.

Hợp tác song phương trong lĩnh vực nghệ thuật nếu được thiết kế có chiều sâu sẽ không chỉ dừng lại ở biểu diễn hay trao đổi ngắn hạn. Thay vào đó, cần hướng tới việc cùng phát triển hệ sinh thái văn hóa sáng tạo – nơi các nghệ sĩ, nhà quản lý và tổ chức hỗ trợ cùng tham gia vào một quy trình hợp tác liên tục và có định hướng. Hàn Quốc là một trong những quốc gia có kinh nghiệm phong phú trong phát triển các nền tảng hỗ trợ nghệ sĩ trẻ, thiết lập mạng lưới nhà hát nhỏ và tài trợ cho nghệ thuật thể nghiệm. Việt Nam hoàn toàn có thể học hỏi, đồng thời góp phần xây dựng mô hình hợp tác đặc thù phù hợp với điều kiện và tiềm năng của mình.

Đặt nền móng cho hợp tác bền vững trong nghệ thuật múa

Với đặc thù là loại hình biểu đạt phi ngôn ngữ, nghệ thuật múa mang lại khả năng giao tiếp xuyên văn hóa mạnh mẽ. Những năm gần đây, nghệ thuật múa Việt Nam đang từng bước chuyển mình, vừa bảo tồn những tinh hoa văn hóa truyền thống, vừa mạnh dạn thử nghiệm các ngôn ngữ múa mới. Trong quá trình đó, sự đồng hành của các đối tác quốc tế, đặc biệt là Hàn Quốc đóng vai trò không nhỏ trong việc mở rộng tầm nhìn cho nghệ sĩ trẻ, nâng cao năng lực tổ chức và tiếp cận các cơ hội biểu diễn quốc tế.

Những chương trình hợp tác như đào tạo biên đạo, trao đổi nghệ sĩ, hoặc đồng sản xuất các tác phẩm múa mang tính đối thoại giữa văn hóa Việt Nam và Hàn Quốc không chỉ là các hoạt động giao lưu đơn lẻ mà đang từng bước đặt nền móng cho một quan hệ hợp tác có chiều sâu. Sự hỗ trợ chuyên môn của các chuyên gia như Tiến sĩ Lee Chuljin cùng với mối quan hệ thân thiết giữa các tổ chức nghệ thuật hai nước là cơ sở thuận lợi để hướng tới việc xây dựng các thiết chế hợp tác ổn định, chẳng hạn như trung tâm hợp tác sáng tạo song phương, quỹ hỗ trợ nghệ thuật chung, hay mạng lưới biên đạo trẻ châu Á do Việt Nam và Hàn Quốc đồng khởi xướng.

Về lâu dài, nghệ thuật múa có thể trở thành một lĩnh vực trụ cột trong chính sách ngoại giao văn hóa của Việt Nam tại Đông Nam Á và châu Á. Trong bối cảnh ASEAN - Hàn Quốc đang tăng cường kết nối nhân văn, Việt Nam có thể đóng vai trò tích cực như một điểm giao thoa sáng tạo, vừa tiếp nhận tri thức và công nghệ nghệ thuật tiên tiến từ Hàn Quốc, vừa lan tỏa bản sắc văn hóa Việt tới khu vực và quốc tế.

Kỳ vọng về một quan hệ hợp tác bền vững trong lĩnh vực nghệ thuật giữa Việt Nam và Hàn Quốc không chỉ dừng lại ở hiệu quả nghệ thuật mà còn hướng tới các giá trị dài hạn về tăng cường hiểu biết lẫn nhau, phát triển nguồn lực sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh văn hóa quốc gia trong thời đại số. Những bước đi đầu tiên từ các diễn đàn khu vực như tại Seoul cần được tiếp nối bằng các chính sách hỗ trợ cụ thể, cam kết dài hạn và tầm nhìn chiến lược về văn hóa như một động lực cho quan hệ song phương bền vững trong thế kỷ 21./.